Architektura MuratorWydarzeniaSala koncertowa Casa Da Música

Sala koncertowa Casa Da Música

Casa da Música to budynek rzeźba, intelektualna łamigłówka i egalitarna przestrzeń spotkań. Kadruje widoki na miasto i czerpie z niego to, co charakterystyczne. Obiekt powstał z okazji obchodów Europejskiej Stolicy Kultury 2001, jako element szeroko zakrojonego programu rewitalizacji Porto.

Sala koncertowa Casa Da Música
Sala koncertowa Casa da Música w Porto. Fot. Wojtek Gurak
Sala Koncertowa Casa Da Música/Casa Da Música Concert Hall/Konzerthaus Casa Da Música Porto, Portugalia
Autorzy/Architects/AutorenOMA, Rem Koolhaas, Ellen van Loon
Zespół projektowy/Design team/Entwurfsteam Rita Amado, Alois Baptista, Christina Beaumont, Catarina Canas, André Cardoso, Robert Choeff, Paulo Costa, Thomas Duda, Chris van Duijn, Adrianne Fisher, Govert Gerritsen, Stephan Griek, Michelle Howard, Ana Jacinto, Alex de Jong, Krystyan Keck, Philip Koenen, Eduarda Lima, Anna Little, Fabienne Louyot, Christian von der Muelde, Peter Müller, Shadi Rahbaran, Nuno Rosado, João Prates Ruivo, Christoff Scholl, Isabel da Silva, Saskia Simon, Barbara Wolff
Architekt lokalny/Local architect/Lokale Architekten ANC Architects, Jorge Carvalho, Teresa Novais
Akustyka/Acoustics/AkustikTNO Eindhoven and Dorsser Blesgraaf, Renz van Luxemburg, Theo Raijmakers
Inwestor/Investor/BauherrPorto 2001, Casa da Música
Powierzchnia użytkowa/Usable floor area/Nutzfläche 22 000 m²
Liczba miejsc/Seating capacity/Anzahl der Plätze 1238 (główna sala/main hall/Großer Saal)
Projekt konkursowy/Competition design/Wettbewerbsprojekt 1999
Realizacja/Construction/Errichtung 2001–2005
Koszt inwestycji/Cost/Investitionskosten 100 000 000 eur
Nagrody/Awards/Preise European Award from the Royal Institute of British Architects (riba) 2007, Stirling Prize (shortlist) 2007

Dla Porto, które obok Rotterdamu gościło obchody Europejskiej Stolicy Kultury w 2001 roku, działania o charakterze miejskiej odnowy stały się równie ważne, co realizacja programu artystycznego. Projekt Casa da Música wyłoniono w ramach konkursu architektonicznego z 1999 roku, do którego zaproszono pracownie architektoniczne z Portugalii i zagranicy. Spośród trójki zakwalifikowanych do ostatniego etapu architektów – Dominique’a Perraulta, Rafaela Viñoly’ego i Rema Koolhaasa, wybrano koncepcję przedstawioną przez tego ostatniego, założyciela pracowni Office for Metropolitan Architecture (OMA). Ze względu na zbyt krótki czas przeznaczony na budowę, Casa da Música nie została ukończona w założonym terminie, a pierwszy koncert odbył się tu dopiero w 2005 roku.

Budynek zlokalizowano na styku starego miasta i dzielnicy robotniczej, przy Praça de Mouzinho de Albuquerque, zwanym także Rotunda da Boavista. To okrągły plac o powierzchni 31 416 m2, gdzie koncentrycznie zbiega się osiem ulic.

Wieloboczną bryłę z białego betonu posadowiono na trawertynowej, falującej powierzchni. Inspiracją dla formy budynku stał się zarzucony projekt domu jednorodzinnego Y2K, przetransponowany na nową skalę i funkcję.

Duża sala koncertowa została wyłożona sklejką z motywem złotych słojów drewna. Na tle powściągliwego wnętrza wyróżniają się bogato zdobione, barokowe organy. Najbardziej nietypowym elementem sali są przeszklenia, które nie tylko wpuszczają światło dzienne, lecz także otwierają zazwyczaj niedostępną dla wzroku przestrzeń na miasto, podkreślając jej egalitarny charakter. Dwie warstwy falującej szyby zapobiegają docieraniu hałasów z zewnątrz, a jednocześnie zapewniają doskonałe warunki akustyczne.

Choć Casa da Música może wydawać się nieprzystępna, łączy ją z miastem szereg subtelnych powiązań. Pofałdowana platforma przyciąga deskorolkarzy, którzy nieustannym ruchem ożywiają okolicę. Przeszklenia w różnych miejscach budynku kadrują widoki na okolicę, skąd zaczerpnięto kolory, ornamentykę i azulejos – tradycyjną portugalską ceramikę, którą wyłożono wybrane przestrzenie budynku.

Architektura muzyką przestrzeni
Autorzy wystawy: Katarzyna Krakowiak, w głębi readaktor naczelna „A-m” Ewa P. Porębska i architekt Robert Konieczny. Fot. Bartek Barczyk

OMA odniosła się do relacji między salą koncertową a publicznością wewnątrz i na zewnątrz budynku, traktując go jak pełną bryłę, z której usunięto dwie prostopadłościenne sale koncertowe i pozostały program dla publiczności, pozostawiając wydrążony blok. Ciągła przestrzeń, na którą składają się schody, podesty i schody ruchome, łączy wszystkie funkcje publiczne i „pozostałe przestrzenie” rozmieszczone wokół Wielkiej Sali: budynek staje się architektoniczną przygodą. OMA

Jedenaście lat po otwarciu z radością obserwujemy, że architektura znakomicie odzwierciedla nasze ambicje i wizję artystyczną. Złożoność kształtu obiektu to znakomita metafora tej wizji. António Jorge Pacheco/Dyrektor Ds. Artystycznych i Edukacyjnych Casa Da Música

Architektura muzyką przestrzeni
Sufit holu wejściowego. Fot. Bartek Barczyk

[EN] Casa da Música is a sculpture of a building, an intellectual puzzle and an egalitarian meeting space. It frames views of the city and draws from it what is characteristic. The building was created on the occasion of the European Capital of Culture 2001 festivities, as an element of a broad revitalisation programme in Porto.

For Porto, which along with Rotterdam played host to the European Capital of Culture event in 2001, the urban renewal effort became just as important as the artistic programme. The Casa da Música project was selected in an architectural competition in 1999, to which Portuguese and international architectural studios were invited. Among the three architects who reached the final stage – Dominique Perrault, Rafael Viñoly and Rem Koolhaas – the concept presented by the latter, the founder of the Office for Metropolitan Architecture (oma), was selected. Since the time designated for construction was too short, the Casa da Música was not completed on time, and the first concert was held only in 2005.

The building was located at the nexus of the old town and a working-class district, on the Praça de Mouzinho de Albuquerque, also known as the Rotunda da Boavista. This is a round plaza of 31,416 square metres, where eight streets meet.

The multi-sided structure of white concrete was mounted on a wavy travertine surface. The inspiration for the architects was an earlier, rejected Y2K design for a single-family house, transposed onto a new scale and function: the single-family house turned into a house of music.

The larger concert hall was lined with plywood, covered with a pattern of golden wood grain. In the background of the restrained interior, an eccentric soloist stands out: the richly decorated, Baroque organ. The most unusual element of the hall are the glazings, which not only let in daylight but also open up most of the space, ordinarily not accessible to sight, to the city, stressing its egalitarian nature. Two layers of wave-like windows keep out external noise, while simultaneously ensuring excellent acoustical conditions.

Although the Casa da Música may seem inaccessible, foreign, in reality it is connected to the city by a range of subtle links. The folded surface draws skateboarders, whose unceasing movement livens up the area. Windows in various areas of the building frame views of the surroundings, from which were derived the colours, the ornamentation and the azulejos, traditional Portuguese ceramics that cover selected spaces in the building.

Architektura muzyką przestrzeni
Publiczność podczas wernisażu wystawy. Fot. Bartek Barczyk

OMA addressed the relationship between the Concert Hall and the public inside as well as outside the building by considering the building as a solid mass from which were eliminated the two shoe-boxshaped concert halls and all other public program creating a hollowed out block. A continuous public route connects all public functions and “remaining spaces” located around the Grand Auditorium by means of stairs, platforms and escalators: the building becomes an architectural adventure. OMA

Eleven years after the building open we are happy to see that the architecture perfectly matches the artistic vision and ambition. It’s multifaceted shape is the perfect metaphor of the artistic vision. António Jorge Pacheco/Artistic and Educational Director Casa Da Música

Architektura muzyką przestrzeni
Ekspozycja wystawy. Fot. Bartek Barczyk

[DE] Casa da Música ist ein Skulptur-Gebäude, es ist ein intellektuelles Rätsel und egalitärer Raum für Treffen. Sie verschafft Blicke auf die Stadt und nimmt von ihr das, was für sie charakteristisch ist. Das Objekt entstand aus dem Anlass der Feier der Europäischen Kultur-Hauptstadt 2001, als ein Element des weiten Revitalisierungsprogramms von Porto.

Für Porto, in dem neben Rotterdam die Europäische Kultur-Hauptstadt im Jahr 2001 gefeiert wurde, wurden die Stadterneuerungsmaßnahmen genauso wichtig, wie die Umsetzung des künstlerischen Programms. Das Projekt Casa da Música wurde im Rahmen des Architekturwettbewerbs im Jahre 1999 gewählt, bei dem sich Architekturstudios aus Portugal und dem Ausland meldeten. Von den drei Architekten, die zur letzten Etappe qualifiziert wurden – Dominique Perraulta, Rafaela Viñoly i Rema Koolhaas, wurde das durch den letzten von ihnen, den Gründer des Studios Office for Metropolitan Architecture (oma) vorgestellte Konzept gewählt. Aufgrund der zu kurzen Zeit, die für den Bau bestimmt war, wurde Casa da Música nicht innerhalb der angenommenen Frist fertiggestellt und das erste Konzert fand hier erst im Jahre 2005 statt.

Das Gebäude wurde am Rande der Altstadt, anstelle des ehemaligen Arbeiterviertels in der Praça de Mouzinho de Albuquerque, auch Rotunda da Boavista genannt, lokalisiert. Es ist ein runder Platz mit der Fläche von 31 416 m2, wo konzentrisch acht Straßen zusammenlaufen.

Der mehrseitige Körper aus weißem Betonn wurde auf einem welligen Travertinuntergrund lokalisiert. Inspiration für die Gebäudeform wurde das verworfene Projekt des Einfamilienhauses Y2K, welches auf einen neuen Maßstab und eine neue Funktion transponiert wurde. Der große Konzertsaal wurde mit Furnierplatten mit dem Motiv von goldenen Jahresringen, verkleidet. Im Hintergrund des zurückhaltenden Innenraumes, zeichnet sich die reich geschmückte Barock-Orgel aus. Das untypischste Element des Saals ist die Verglasung, die nicht nur das Tageslicht hineinlässt, sondern zugleich ausgezeichnete akustische Bedingungen schafft. Obwohl Casa da Música unzugänglich, fremd zu scheinen mag, bestehen zwischen ihr und der Stadt zahlreiche zarte Verbindungen. Die faltige Plattform zieht Skateboarder an, die durch ihre ständige Bewegung die Umgebung beleben. Die Verglasungen an verschiedenen Stellen des Gebäudes verschaffen Blicke auf die Umgebung, aus der die Farben, die Ornamentik und azulejos – die traditionelle portugiesische Keramik, mit der ausgewählte Gebäuderäume verkleidet wurden – stammen.

Architektura muzyką przestrzeni
Fragment wystawy, po prawej trójwymiarowa plansza przedstawiająca salę konertową w Porto. Fot. Bartek Barczyk

OMA nahm Bezug auf das Verhältnis zwischen dem Konzerthaus und dem Publikum im Inneren und außerhalb des Gebäudes, indem sie es als einen Körper betrachtete, aus dem zwei quaderförmige („shoebox“) Konzertsäle sowie das für das Publikum Programm entfernt wurden und lediglich der hohle Block belassen wurde. Der permanente öffentliche Raum, auf den sich die Treppe, die Treppenabsätze und die Rolltreppen zusammensetzen – verbindet alle öffentlichen Funktionen und „sonstigen Räume“, die rund um den Großen Saal lokalisiert wurden: das Gebäude wird zu einem architektonischen Erlebnis. OMA

Elf Jahre nach der Eröffnung beobachten wir mit Freude, dass die Architektur hervorragend unser künstlerisches Streben und unsere Visionen wiederspiegelt. Die Komplexität des Objektes ist eine hervorragende Metapher dieser Vision. António Jorge Pacheco/Kunst und Bildungsdirektor bei Casa Da Música

Drewno w salach koncertowych: przegląd realizacji Teatry, opery, filharmonie pomału przygotowują się do ponownego otwarcia po pandemii. Tymczasem, prezentujemy krótki przegląd sal koncertowych, w których zastosowano naturalne drewno. Autorzy wybrali je nie tylko ze względów akustycznych, ale też z uwagi na niezwykłe walory estetyczne. Realizacje Renzo Piano, Ian Ritchie Architects, Manfredi Nicoletti i Luca Nicoletti, Stanton Williams.
Sala koncertowa w Płocku: wyniki konkursu Nowa sala koncertowa w Płocku powstanie według projektu Plus3 Architekci. Praca tej warszawskiej pracowni zwyciężyła w rozstrzygniętym właśnie konkursie.
Nowa filharmonia w Ostrawie według Konior Studio Do udziału w konkursie na projekt nowej siedziby filharmonii władze Ostrawy zaprosiły trzy pracownie: Steven Holl Architects, Konior Studio i Henning Larsen Architects. Polski zespół zaproponował obiekt w formie przeskalowanej oranżerii wkomponowanej w istniejący park.
Sala koncertowa i centrum konferencyjne Harpa W języku islandzkim Harpa oznacza pierwszy miesiąc lata. Nosząca tę nazwę sala kongresowo-koncertowa w Reykjavíku jest samotną ikoną, hołdem dla wyspiarskiej tożsamości kraju i symbolem przezwyciężenia kryzysu poprzez wartości niesione przez kulturę.
Sala koncertowa w Harbinie Projekt sali wyłoniono w międzynarodowym konkursie architektonicznym z 2010 roku. Zakres opracowania obejmował nie tylko budynek, ale również jego otoczenie, architekci nadali więc obiektowi kształt przypominający geologiczną strukturę wyrzeźbioną wiatrem i wodą, która zdaje się częścią naturalnego krajobrazu. Miękko wygiętą elewację z białych paneli aluminiowych oparto na zadaszeniu w postaci przestrzennej, wielokrzywiznowej kratownicy.
Sala koncertowa Jordanki w Toruniu W toruńskiej realizacji Fernando Menis odkrył istotę swej architektury, która zawsze zdaje się częścią krajobrazu powstałego w wyniku procesów geologicznych. Skłania do refleksji, niepokoi i inspiruje zarazem – o poszukiwaniu esencji miejsca, łączeniu przeciwieństw i niezwykłej biegłości w kreowaniu unikalnych przestrzeni piszą Ignacio Bosch Reig, profesor projektowania architektonicznego na WA politechniki w Walencji i Ewa P. Porębska, architekt, krytyk architektury, redaktor naczelna „A-m”.