Architektura MuratorKonkursyLider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce

Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji oraz Towarzystwo Urbanistów Polskich już po raz szósty doceniły obiekty i przestrzenie publiczne w Polsce najlepiej dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Wśród laureatów znalazł się też architekt Krzysztof Chwalibóg: jeden z pionierów projektowania uniwersalnego w Polsce.

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
Szkoła Podstawowa nr 174 z Oddziałami Integracyjnymi im. Tadeusza Kościuszki w Warszawie Wesołej, proj. xystudio. Nagroda Lider Dostępności 2021 w kategorii Obiekt usług lokalnych; fot. xystudio

Lider Dostępności to konkurs architektoniczno-urbanistyczny organizowany od 6 lat przez Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji i Towarzystwo Urbanistów Polskich. Jego głównym celem jest promowanie idei projektowania uniwersalnego i nagradzanie rozwiązań urbanistycznych i architektonicznych, które są dostępne dla wszystkich użytkowników, w tym osób z niepełnosprawnościami. Konkurs organizowany jest pod Honorowym Patronatem Prezydenta RP.

Marzenia o pełnej dostępności architektonicznej i użytkowej świata wyrosły z barier, które od lat pokonują m.in. osoby z różnymi niepełnosprawnościami, rodzice z dziećmi w wózkach czy osoby starsze. Wymagania projektowania uniwersalnego pozwalają im na niezależne życie, śmiałe podróżowanie, udział w kulturze, naukę i pracę oraz dobrą organizację życia codziennego. A laur Lidera Dostępności przyznajemy tym, którzy tworzą budynki i przestrzenie modelowe, warte naśladowania w idei, projekcie i wykonawstwie – tłumaczy Ewa Pawłowska, prezes Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji.

W tym roku do konkursu Lider Dostępności 2021 zgłoszono blisko 40 obiektów. Kapituła, złożona z urbanistów i specjalistów w dziedzinie dostępności architektonicznej i projektowania uniwersalnego oraz osób zgłoszonych przez Kancelarię Prezydenta RP, przyzna przyznała 8 nagród i dwa wyróżnienia. Uroczysta gala, z udziałem m.in. prezydenta Andrzeja Dudy, odbyła się 13 października.

Lider Dostępności 2021: laureaci

W kategorii Architekt/urbanista nagrodzono Krzysztofa Chwaliboga, jednego z pionierów projektowania uniwersalnego w Polsce. Krzysztof Chwalibóg był wieloletnim prezesem Stowarzyszenia Architektów Polskich, pomysłodawcą, a następnie przewodniczącym Polskiej Rady Architektury. Zasiadał też m.in. w Głównej Komisji Urbanistyczno-Architektonicznej i Radzie Dostępności Urzędu Transportu Kolejowego. Wraz z żoną, Bożenną Turant-Chwalibóg, zainicjował konkurs Międzynarodowej Unii Architektów „Przestrzenie przyjazne i dostępne”. Jest także znany z aktywnego działania na rzecz dostępności architektonicznej zagranicą m.in. w Turcji, gdzie stworzył projekt koncepcyjny ośrodka rehabilitacyjno-rekreacyjnego dla osób z niepełnosprawnością w mieście Mahmutlar, i w Chinach, gdzie otrzymał honorową profesurę Uniwersytetu Architektury i Technologii w Xi’an. Wśród jego najważniejszych dokonań warto wymienić szereg audytów dostępności obiektów użyteczności publicznej, w tym m.in. Pałacu Prezydenckiego, Kancelarii Premiera, Belwederu i Kancelarii Prezydenta, a także projekt i realizację dostępności Sejmu RP.

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
Krzysztof Chwalibóg; fot. Integracja

W kategorii Przestrzeń publiczna nie przyznano nagrody, a jedynie wyróżnienie. Otrzymał je Park Miejski w Starogardzie Gdańskim (proj. ECOZET), który kapituła doceniła za czytelny układ kompozycji oraz dostępność wejść, ścieżek i tarasów widokowych dla osób ze specjalnymi potrzebami. Park Miejski w Starogardzie Gdańskim to miejsce, w którym bezpiecznie i z przyjemnością może poruszać się każda osoba poszukująca spokoju i relaksu – czytamy w uzasadnieniu.

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
Park Miejski w Starogardzie Gdańskim

W kategorii Duży obiekt użyteczności publicznej zwyciężyła stacja metra Młynów w Warszawie (proj. Biuro Projektów Kazimierski i Ryba oraz Archinauci). Jury uznało ją za wzór w projektowaniu, budowie i aranżacji wnętrz dla wszystkich podobnych obiektów komunikacji publicznej. Stacja Młynów udowadnia, że tego typu obiekty mogą być maksymalnie dostępne i bezpieczne dla pasażerów ze wszystkimi potrzebami, zachowując jednocześnie wysoki poziom estetyczny przestrzeni. Udogodnienia zastosowane na stacji to m.in. tyflograficzne mapy opisane alfabetem Braille’a, ścieżki prowadzące dla osób niewidomych i niedowidzących, informacje w alfabecie Braille’a na poręczach schodów , nowy rodzaj bramek wejściowych wygodniejszych dla osób poruszających się na wózkach – uzasadniali sędziowie. Więcej o realizacji...

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
Stacja metra Młynów w Warszawie; fot. Maciej Czerski

W kategorii Obiekt usług lokalnych dwie równorzędne nagrody otrzymały: Przedszkole Miejskie nr 20 im. Smoka Felusia w Mielcu (proj. Architektura Pasywna Pyszczek i Stelmach) oraz Szkoła Podstawowa nr 174 z Oddziałami Integracyjnymi im. Tadeusza Kościuszki w Warszawie Wesołej (proj. xystudio). Wyróżnienie przypadło natomiast budynkowi terapeutyczno-edukacyjnemu w Mikoszowie.

Przedszkole w Mielcu kapituła doceniła za to, że jest miejscem tworzonym z myślą o każdym dziecku jako niezależnej jednostce. W placówce zastosowano m.in. tyflomapę, która za pomocą dotyku ułatwia dostanie się do poszczególnych części przedszkola, ścieżki dotykowe i nazwy grup w alfabecie Braille’a oraz plac zabaw z huśtawkami dla dzieci z niepełnosprawnością ruchową. Mieleckie przedszkole pokazuje dzieciom, że świat jest dla wszystkich ludzi, bez względu na ich ograniczenia – czytamy w uzasadnieniu.

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
Przedszkole Miejskie nr 20 im. Smoka Felusia w Mielcu

Szkoła w Warszawie Wesołej zdobyła nagrodę m.in. za pokazanie, że dzięki kreatywności i wspólnemu działaniu można stworzyć miejsce do komfortowej nauki i poznawania świata przez uczniów o wszystkich potrzebach. W placówce zastosowano m.in. wewnętrzną pochylnię niwelującą różnicę poziomów między parterem starej i nowej części szkoły, salę do terapii sensorycznej, biurka dla uczniów poruszających się na wózkach, krzesła lub pufy dla dzieci z ADHD. Nowe skrzydło budynku w Warszawie Wesołej to prawdziwa szkoła różnorodności, która łączy stare z nowym, wykorzystując przy tym naturalne ukształtowania terenu i ocalając drzewostan. Więcej o realizacji...

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
Szkoła Podstawowa nr 174 z Oddziałami Integracyjnymi im. Tadeusza Kościuszki w Warszawie Wesołej

Budynek terapeutyczno-edukacyjny w Mikoszowie wyróżniono za przemianę zabytkowej gorzelni w placówkę o nowych celach edukacyjnych, zdrowotnych i społecznych. Budynek w Mikoszowie, w którym działają warsztaty terapii zajęciowej to istotna część wzorcowego kompleksu aktywizacji zawodowej, chroniącego lokalną społeczność osób z niepełnosprawnościami przed wykluczeniem z rynku pracy.

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
Budynek terapeutyczno-edukacyjny w Mikoszowie

W kategorii Obiekt biurowo-handlowy również przyznano dwie równorzędne nagrody: biurowcowi Nowy Targ we Wrocławiu (proj. Maćków Pracownia Projektowa) i zespołowi Varso Place w Warszawie (proj. HRA Architekci).

Autorów wrocławskiej realizacji nagrodzono za stworzenie budynku, który jest żywą częścią miasta i jego mieszkańców o każdej porze dnia. Jak czytamy w uzasadnieniu, „Nowy Targ” to przykład eleganckiej, wielkomiejskiej architektury, dostosowanej do stylu okolicznej przestrzeni. To wzorcowe rozwiązania, (m.in. ciągi piesze wokół obiektu o równej, antypoślizgowej nawierzchni, nisko lub bezprogowe wejścia, czytniki kart dostępu i domofonu na niskiej wysokości), które pozwalają użytkownikom ze specjalnymi potrzebami w pełni korzystać ze wszystkich usług w obiekcie. Więcej o realizacji...

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
Biurowiec Nowy Targ we Wrocławiu; fot. Maciej Lulko

Zespół Varso Place zdobył z kolei nagrodę za ożywienie centrum Warszawy obiektami użyteczności publicznej, z których mogą swobodnie korzystać osoby z różnymi niepełnosprawnościami i potrzebami, m.in. niewidome, słabowidzące, niesłyszące, poruszające się na wózkach i o kulach, osoby starsze, rodzice z dziećmi albo osoby z nieporęcznym bagażem czy nieznające języka polskiego. Budynki Varso Place mają czytelny układ komunikacyjny oraz detale, które ułatwiają użytkownikom korzystanie z ich usług. Twórcy zadbali również o to, aby fragment ul. Chmielnej, gdzie zlokalizowane są budynki, był bardziej zielony i wygodniejszy dla pieszych. Więcej o realizacji...

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
Zespół Varso Place w Warszawie; fot. Filip Bramorski

Za najlepszy Obiekt mieszkalny uznano „Dom Marzeń” w Gdyni (proj. Ziejka & Architekci) za doskonałe powiązanie rozwiązań projektowania uniwersalnego oraz stworzenie modelowej przestrzeni mieszkalnej, idealnej do życia indywidualnego i we wspólnocie. „Dom Marzeń” to również twórcze połączenie w jednym projekcie funkcji mieszkalnej z komercyjną i społeczną. Na pierwszym piętrze budynku znajduje się środowiskowy dom samopomocy typu B prowadzony dla 30 osób z niepełnosprawnością (tym sprzężoną), II i III piętro zajmują mieszkania chronione, a na każdym z tych pięter może zamieszkać 7-10 osób z niepełnosprawnością. W piwnicy znajduje się przestrzeń wielofunkcyjna, m.in. sala rehabilitacyjna, pracownia muzyczna, sala warsztatowa, a na parterze zlokalizowane jest przedszkole, które współfinansuje utrzymanie „Domu Marzeń”, ale także integruje jego mieszkańców ze społecznością lokalną.

Warto dodać, że gdyński „Dom Marzeń” posiada również komfortkę, czyli pomieszczenie z leżanką/przewijakiem, z którego korzystają dorosłe osoby z niepełnosprawnością, aby w godnych, higienicznych warunkach, z pomocą opiekunów zmienić pieluchomajtki. O utworzenie w całym kraju sieci komfortek  walczy koalicja pięciu organizacji pozarządowych: Stowarzyszenie na Rzecz Dzieci i Dorosłych z Mózgowym Porażeniem Dziecięcym „Żurawinka”, Fundacja Mali Siłacze, Fundacja NieOdkładalni, Lubelskie Forum Organizacji Osób Niepełnosprawnych – Sejmik Wojewódzki oraz Fundacja Integracja realizując wspólnie akcję społeczną pod nazwą „Przewijamy Polskę”.

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
„Dom Marzeń” w Gdyni; fot. Artur Kalinowski

W kategorii Obiekt zabytkowy nagroda przypadła Muzeum Emigracji w Gdyni (proj. ae fusion) za stworzenie w historycznym budynku Dworca Morskiego miejsca pamięci o wszystkich Polakach wyruszających w świat. Muzeum Emigracji to przykład modelowej współpracy projektantów i budowniczych ze środowiskami osób ze specjalnymi potrzebami, ale też wzorcowa placówka kultury, w której wszyscy użytkownicy z niepełnosprawnościami, także ze spektrum autyzmu i niepełnosprawnością intelektualną, mogą swobodnie i bezpiecznie korzystać z interesujących treści. Więcej o realizacji...

Lider Dostępności 2021 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
Muzeum Emigracji w Gdyni; fot. Bogna Kociumbas

Lider Dostępności 2020 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce
Lider Dostępności 2020 – najlepsze realizacje uniwersalne w Polsce Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji oraz Towarzystwo Urbanistów Polskich już po raz piąty doceniły obiekty i przestrzenie publiczne w Polsce najlepiej dostosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Nagrodę za całokształt twórczości uwzględniającej zasady projektowania uniwersalnego otrzymała pracownia xystudio. „Architektura-murator” była patronem medialnym konkursu.
Autor: (Red.)
Konkurs na zagospodarowanie terenów przy Roosevelta w Poznaniu Trwa dwuetapowy konkurs na projekt zagospodarowania terenów przy ulicy Roosevelta w Poznaniu. W skład zespołu projektowego muszą wejść nie tylko architekci, ale też urbaniści. Składanie wniosków do 28 października.
Finał programów Fundacji im. Stefana Kuryłowicza – konkursu TEORIA i stypendium PRAKTYKA 2020 Już 4 listopada poznamy efekty pracy zwycięzców konkursów TEORIA i PRAKTYKA organizowanych przez Fundację im. Stefana Kuryłowicza. W programie premiera książki „Extra Muros” autorstwa Marcina Kitali i Zygmunta Maniaczyka oraz publiczna prezentacja projektu „PLASTOPIA” Sandry Przepiórkowskiej.
Art in Architecture: konkurs na najlepsze instalacje artystyczne we wnętrzach Trwa trzecia edycja Art in Architecture Festival. Wydarzeniu towarzyszy konkurs na najciekawsze instalacje artystyczne zrealizowane zarówno we wnętrzach prywatnych, jak i publicznych. W jury m.in. architekci Przemo Łukasik, Katarzyna Kuo Stolarska, Oskar Zięta i Witold Dudek.
Konkurs na projekt kładki i wieży widokowej w Augustowie Trwa konkurs na projekt kładki pieszo-rowerowej nad rzeką Nettą w Augustowie. Zadaniem uczestników jest też zaproponowanie wieży widokowej z tężnią i parkiem ekologicznym.
Nagroda Quadro – najlepsze realizacje Poznania 2021 Poznaliśmy wyniki konkursu o Nagrodę Prezydenta Miasta Poznania im. Jana Baptysty Quadro 2021! W 23. edycji konkursu na najlepszą realizację minionego roku zwyciężyła pracownia Insomia za projekt kolejnego etapu osiedla Nowy Strzeszyn.
Konkurs na aranżację wystawy stałej Muzeum KL Plaszow Trwa konkurs na wykonanie koncepcji aranżacji plastycznej wystawy stałej w nowo utworzonym Muzeum – Miejscu Pamięci KL Plaszow. Ekspozycja zostanie zrealizowana w dwóch lokalizacjach: nowo projektowanym budynku Memoriału oraz zabytkowym obiekcie, tzw. Szarym Domu.