Architektura MuratorKrytykaArchitektura i światło

Architektura i światło

Słońce nie zdawało sobie sprawy, jak jest wspaniałe, dopóki nie padło na ścianę budynku – mawiał Louis Kahn. W tym numerze o szansach i wyzwaniach, jakie niesie ze sobą światło – najbardziej zmienna i poetycka materia tworząca architekturę – pisze Grzegorz Stiasny.

Architektura i światło
Kościół bł. Marii Restytuty Kafki, Brno – Lesná, proj. Atelier Štěpán, 1991-2020; fot. BoysPlayNice

Większość bodźców człowiek odbiera za pośrednictwem wzroku. Oko ludzkie reaguje na światło. W architekturze dominuje światło funkcjonalne. Pomieszczenia mają okna, aby dostarczyć wzrokowi informacje zapewniające bezpieczeństwo i orientację. Lecz światło to także mistyczne lux, lumen, światło sakralne, teatralne, budujące emocje i nastroje. Fizycznie światło to część promieniowania elektromagnetycznego. Tak jak mikrofale, podczerwień, ultrafiolet, promienie Roentgena czy promieniowanie gamma niesie ze sobą porcje energii. Światło słoneczne ma charakter empiryczny. Oświetla obiekty w zależności od szerokości geograficznej, od pory dnia i roku oraz warunków meteorologicznych.

Architektura pojmowana tradycyjnie jest statyczna. Może być tak zaprojektowana, aby animujące ją światło, czyniło z niej w określonych warunkach spektakl. Jako że słońce na nieboskłonie jest w ciągłym ruchu, ten spektakl potrafi czasem trwać tylko chwilę. Na świadome, kontrastowe i teatralne operowanie światłem od wieków zwraca uwagę architektura sakralna. Rytmy świątynnych kolumnad wprowadzają je w przestrzeń, pomiędzy siebie. Tworzą światłocieniowe efekty w przeciwieństwie do płaskich, fabrykowanych przemysłowo współczesnych fasad. Lubimy idealizować naturę światła słonecznego. Tymczasem jego charakter zależy od szerokości geograficznej, na której przebywamy. Polska rozciąga się pomiędzy 49 a 54 stopniem równoleżnika północnego. Mieszkając w tej strefie, doświadczamy ciągłej, choć ograniczonej, zmienności oświetlenia słonecznego. Nie jest to zmienność nieskończona. W sytuacji idealnych warunków oświetleniowych, z pominięciem czynników meteorologicznych, ogranicza się do powtarzalnej skali czasu jednego roku. Wynika to z astronomicznego ruchu Ziemi wokół źródła światła, jakim jest Słońce, oraz nachylenia jej osi obrotu względem ekliptyki.

Jak wykorzystać świało dzienne w architekturze?

| przeprowadź analizę natężenia światła dziennego |

| poznaj zasady łaczenia okien w zestawy |

| ustal, jak optymalnie rozmieścić okna dachowe |

Słońce jako źródło światła użytkowego jest w odczuciu obserwatora umieszczonego na Ziemi nie tylko w ciągłym ruchu w ciągu jednego dnia, ale i jednego roku. Jego pozycja o tej samej godzinie każdego dnia jest bowiem nieco inna. Wędrówka naszej gwiazdy po nieboskłonie w ciągu roku, wykreślona jako punkt, w którym znajduje się Słońce widziane z określonego miejsca codziennie o tej samej godzinie, tworzy figurę zwaną Analemmą. Linia ta ma kształt wydłużonej ósemki z dolną pętlą wyraźnie większą (w związku ze zwolnieniem prędkości obrotu Ziemi wokół Słońca w miesiącach zimowych). Punktem przecięcia pętli jest pozycja Słońca podczas równonocy.

Tagi:
Analiza natężenia światła dziennego: jak wykonać analizę natężenia naturalnego oświetlenia we wnętrzu Natężenie i rozkład naturalnego oświetlenia w budynkach należy wziąć pod uwagę już we wczesnej fazie projektu. Jak przeprowadzić szczegółową analizę światła dziennego? Jakie standardy i przepisy powinno się uwzględnić? Czy warto przeprowadzić symulacje  doświetlenia światłem dziennym wybranych pomieszczeń?
Doświetlanie pomieszczeń przez płaski dach. Jak wybrać okna do płaskich dachów? W kwestii funkcjonalności i estetyki wnętrz duże znaczenie odgrywa ich właściwe doświetlenie. Dla pomieszczeń, w których okna fasadowe nie zapewniają optymalnego dostępu do światła słonecznego, najlepszym rozwiązaniem są okna do płaskich dachów.
Więcej niż światło – rozmowa ze Sławomirem Cytryniakiem z firmy Spectra Lighting Nie jesteśmy po prostu fabryką. Staramy się umożliwiać realizację wizji projektanta, podpowiadamy jak, z czego i w jaki sposób tę wizję wykonać. Równocześnie bierzemy pod uwagę potencjalne ograniczenia oraz fizyczne możliwości zarówno projektu, jak i produktów. Dążymy do wspólnego celu i staramy się upewnić, że klient będzie zadowolony z efektu – rozmowa ze Sławomirem Cytryniakiem, wiceprezesem zarządu Spectra Lighting.
Naturalne światło we współczesnej architekturze. Międzynarodowy konkurs architektoniczny Otwarty konkurs architektoniczny Daylight spaces 2014 promuje wykorzystanie światła słonecznego we współczesnych budynkach. Termin rejestracji mija 21 sierpnia 2014
Światło dla… Konkurs dla studentów, młodych projektantów i architektów: diody LED Agencja SOMA, Stowarzyszenie Projektantów Form Przemysłowych i Polski Związek Przemysłu Oświetleniowego zapraszają studentów, młodych projektantów i architektów do twórczego wykorzystania potencjału diod LED w ramach międzynarodowego konkursu Światło dla...
Międzynarodowe Sympozjum VELUX oraz KONKURS „Światło pod dachem” Jedno z najważniejszych współczesnych wydarzeń dla branży architektonicznej: VELUX Daylight Symposium odbędzie się w dniach 4-5 maja 2011 roku w Lozannie w Szwajcarii. Czwarta już edycja międzynarodowego sympozjum poświęcona będzie wykorzystaniu światła dziennego w architekturze, a jego tematem „Światło dzienne z perspektywy użytkowników obiektów architektonicznych” („Daylight in a human perspective”)