Architektura MuratorKrytykaBal architektek: budować czy nie?

Bal architektek: budować czy nie?

Wiosną tego roku narodziła się nowa feministyczno-archirektoniczna inicjatywa. Twórczyniami Balu architektek – projektu na rzecz równouprawnienia kobiet w architekturze – są Barbara Nawrocka, Dominika Wilczyńska i Dominika Janicka. Celem przedsięwzięcia ma być wymiana doświadczeń i stworzenie bazy wiedzy o wybitnych przedstawicielkach zawodu. Animowana przez Bal architektek dyskusja toczy się w mediach społecznościowych – na fb i ig, a my zapraszamy na naszą stronę, gdzie będziemy publikować kolejne felietony założycielek inicjatywy. Poniżej pierwszy z nich.

Bal architektek: budować czy nie?

Z tej strony Bal architektek. Bal jest inicjatywą, która podejmuje temat kobiet w architekturze i planowaniu. Przełamujemy tabu i gramy na nosie. Postanowiłyśmy zatytułować nasz pierwszy felieton: BUDOWAĆ CZY NIE BUDOWAĆ. To pytanie pojawia się w kontekście doniesień, że branża budowlana jest kluczowym emitorem dwutlenku węgla do atmosfery. Niektórzy twórcy popadają w panikę, a my ujawniamy, co mówi się na ten temat w architektonicznych kuluarach. Analizujemy dwie skrajne postawy oraz proponujemy trzecią drogę.

Czytaj też: Gdzie są architektki? – premiera polskiego wydania nowej książki Despiny Stratigakos |

Postawa nr 1: NIE BUDOWAĆ, czyli „Kończę z architekturą!” To zdanie coraz częściej pada z ust młodszej generacji architektów, amatorów dogecoina. Jako przyczyna i preludium pojawia się monolog o katastrofie ekologicznej, okraszony cytatami z najnowszej książki Billa Gatesa. Słowa padają często nad piwem. Koniecznie rzemieślniczym.

Postawa nr 2: BUDOWAĆ, czyli „To ja mam już w ogóle nic nie robić?!” Skoro działa, to po co zmieniać? Lepsze jest wrogiem dobrego! Trwałość, użyteczność, piękno – powtarza za Witruwiuszem dojrzały twórca, już nie nad piwem, tylko whisky. Wierzy, że żelbet to nowy kamień. Usłyszał kilka radykalnych proekologicznych postulatów i postanowił je wyśmiać.

Drodzy, skończmy z tym dramatyzmem! Przejdźmy do czynów! Jako panaceum prezentujemy sylwetki kobiet, które działają…

• społecznie Joana Dabaj – architektka i współzałożycielka inicjatywy Catalytic Action, która poprzez projektowanie wspiera dzieci dotknięte kryzysem uchodźczym. Fundacja realizuje projekty głównie w rodzinnym Libanie, gdzie ponad 25% ludności stanowią uchodźcy i uchodźczynie.

• recyklingowo Anne Lacaton – francuska architektka, która wraz z mężem wsławiła się remontem Palais de Tokyo w Paryżu, rewitalizacją bloków z wielkiej płyty i stwierdzeniem, że plac w Bordeaux nie potrzebuje żadnych zmian i renowacji. Zeszłoroczna laureatka Nagrody Pritzkera.

• konserwatorsko Phyllis Lambert – kanadyjska architektka i badaczka. Dzięki niej Montreal zachował swój historyczny charakter. Założycielka Kanadyjskiego Centrum Architektury (CCA), które archiwizuje pracę rodzimych architektów/architektek i wspiera branżę.

• na przecięciu sztuki i architektury Muf architecture/art – żeńskie, londyńskie biuro hakuje zastaną przestrzeń i stawia bardziej na proces niż produkt końcowy. Projektuje głównie z myślą o defaworyzowanych grupach. W 2018 roku zostało uhonorowane Nagrodą RIBA.

Architektura – męski klub?
Architektura – męski klub? Jury nagrody Pritzkera odmówiło ostatnio przyznania się do błędu, jakim było pominięcie w werdykcie z 1991 roku Denise Scott Brown. Wówczas to prestiżowe wyróżnienie otrzymał tylko jej mąż – Robert Venturi. Mimo swoich osiągnięć amerykańska architektka, często doświadczała dyskryminacji. Czy płeć w jakikolwiek sposób wpływa na karierę projektantek? Co zmieniło się w ciągu ostatniego stulecia? Jak jest w Polsce, a jak za granicą?

Decentralizacja architektury – rozmowa z Natalią Grabowską, kuratorką Serpentine Pavilion Każda kolumna, schodek czy inny element w pawilonie odpowiada konkretnemu miejscu. Sumayya Vally przeanalizowała około 60 lokalizacji na terenie Londynu, które historycznie przyczyniły się do tworzenia wspólnot. Na tej liście są pierwsze meczety, pierwsze synagogi, ale także bardzo nieformalne przestrzenie, jak pierwszy klub jazzowy w Anglii, w którym grano muzykę tworzoną przez osoby czarnoskóre czy miejsca związane z działalnością osób  LGBTQ+ – mówi Natalia Grabowska, kuratorka tegorocznego Serpentine Pavilion w Londynie.
Anne Lacaton. Delikatność na blokowisku W przypadku Grand Parc rozbiórka i odbudowa została oszacowana na 160 tys. euro za mieszkanie, my natomiast wydaliśmy 52 tys. euro. A przebudowa mieszkań to najbardziej istotna część całkowitego kosztu transformacji — o pracy z substancją blokowisk mówi francuska architektka, zdobywczyni tegorocznej Mies van der Rohe Award.
Tagi:
Cztery lekcje od Aliny Scholz dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie w wakacje można usmażyć jajko na betonowym rynku Dyskusja nad opatrzenie rozumianą modernizacją rynków i placów trwa kolejny sezon. Inicjatorki Balu architektek tym razem przygotowały krótki poradnik dla decydentów: „Cztery lekcje od Aliny Scholz, wybitnej, polskiej architektki krajobrazu, dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie można w wakacje usmażyć jajko na betonowym rynku”.
Agnieszka Kalinowska-Sołtys na czele Stowarzyszenia Architektów Polskich Architektka Agnieszka Kalinowska-Sołtys została prezes zarządu głównego SARP! Jest pierwszą kobietą na tym stanowisku w 88-letniej historii stowarzyszenia.
Stanisława Sandecka Nowicka: Grand Dame światowej architektury Stanisława Sandecka Nowicka tworzyła m.in. okładki do książek, ilustracje i plakaty, była współautorką Domu Turysty w Augustowie i słynnego Paraboleum w Raleigh, pracowała w Biurze Odbudowy Stolicy i u Le Corbusiera, a w 1963 roku jako pierwsza kobieta na architektonicznej uczelni w USA uzyskała tytuł profesora. Inicjatorki Balu architektek tym razem przypominają postać Stanisławy Sandeckiej Nowickiej.
Helena Kurcyusz: wymyślając miasta na nowo Helena Kurcyusz przez wiele lat była nie tylko główną urbanistką województwa szczecińskiego, ale też animatorką życia kulturalnego w regionie. Postać architektki przypomina nowa wystawa w Muzeum Historii Szczecina. Ekspozycji towarzyszą wykłady i spacer kuratorski.
Lesley Lokko kuratorką biennale architektury w Wenecji 2023 Lesley Lokko została wybrana na kuratorkę 18. biennale architektury w Wenecji. Ta ghańsko-szkocka architektka jest nie tylko wykładowczynią i badaczką, ale też autorką poczytnych powieści obyczajowych, których akcja rozgrywa się głównie w Afryce. Lokko będzie pierwszą czarnoskórą kuratorką weneckiej wystawy.
Jadwiga Dobrzyńska: prekursorka, architektoniczka, pierwsza kobieta w polskiej architekturze W 2022 roku mija sto lat, odkąd Jadwiga Dobrzyńska jako pierwsza kobieta w Polsce ukończyła studia na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, a następnie, również jako pierwsza kobieta, otrzymała uprawnienia architektoniczne. Tym razem inicjatorki Balu architektek przypominają postać tej niezwyklej projektantki.