Architektura MuratorWydarzeniaGdzie są architektki? – premiera polskiego wydania nowej książki Despiny Stratigakos

Gdzie są architektki? – premiera polskiego wydania nowej książki Despiny Stratigakos

Czy płeć w jakikolwiek sposób wpływa na karierę architektek? Co pod tym względem zmieniło się w ciągu ostatniego stulecia? Despina Stratigakos, kanadyjska badaczka i historyczka architektury, szuka odpowiedzi w nowo wydanej książce: „Gdzie są architektki?”

Gdzie są architektki? – premiera polskiego wydania nowej książki Despiny Stratigakos

Centrum Architektury już od ośmiu lat z powodzeniem wypełnia lukę na rodzimym rynku wydawniczym, publikując m.in. pierwsze polskie wydania najważniejszych pozycji z kanonu teorii architektonicznej, jak teksty Le Corbusiera, Jane Jacobs czy Rema Koolhaasa. Tym razem sięga po niewielką, ale już głośną książkę Despiny Stratigakos z 2016 roku „Where are the women architects?”. Autorka, kanadyjska badaczka, historyczka architektury i pisarka o greckich korzeniach, znana jest w Polsce głównie dzięki monografii „Dom Hitlera” (wydawnictwo Wielka Litera, 2015), poświęconej mieszkaniom kanclerza III Rzeszy, ale też wykorzystaniu przez niego architektury w celach propagandowych. Ta książka to także historia Gerdy Troost, architektki, projektantki wnętrz i przyjaciółki Führera, która żarliwą nazistką pozostała do końca swych dni.

Najnowsza publikacja Despiny Stratigakos opowiada o tych mniej znanych dziś projektantkach. „Gdzie są architektki?” to rozbudowany esej o przyczynach nieobecności kobiet w architekturze. Stratigakos podejmuje temat nieznajdujący jeszcze zbyt wielu odniesień w publikowanych w Polsce pracach, umykający z oczu badaczom architektury (mężczyznom), skupionym bardziej na budynkach, ich estetyce i znaczeniu niż na kwestii równości płci w branży. Mimo że kobiety mogą zdawać na wydziały architektury od ponad stu lat, a dziś stanowią nawet kilkadziesiąt procent grona osób studiujących ten kierunek, nadal napotykają bariery w życiu profesjonalnym. Nierówności płac, brak mentorek, mobbing, molestowanie, dyskryminacja i lekceważenie – oto wciąż aktualne metody zniechęcania architektek do wykonywania zawodu. (...) Narastająca frustracja środowiska spowodowana zmniejszającym się prestiżem zawodu, walka o zlecenia oraz poszukiwanie nowych dróg dotarcia do szerokiej publiczności – choć to tematy ważne – nie powinny odwracać naszej uwagi od faktu, że poza wyjątkami architektki ciągle nie przebiły się do zawodowego głównego nurtu – piszą w nocie od wydawcy redaktorki Agnieszka Rasmus-Zgorzelska i Aleksandra Stępnikowska z Centrum Architektury. Premiera polskiego wydania zaplanowana jest podczas najbliższego Bazarchu w Warszawie, który odbędzie się w pawilonie Zodiak w dniach 23-24 listopada.

Despina Stratigakos, „Gdzie są architektki?”
Przekład: Agnieszka Rasmus-Zgorzelska
Redakcja: Jolanta Pieńkos
Korekta: Urszula Drabińska
Projekt wnętrza i skład: Kaja Kusztra
Projekt okładki: Magdalena Piwowar
Redaktorki prowadzące: Agnieszka Rasmus-Zgorzelska, Aleksandra Stępnikowska
Wydawca: Centrum Architektury

O sytuacji kobiet w architekturze czytaj też w tekście Mai Mozgi-Góreckiej Architektura – męski klub?, który ukazał się w „A-m” 09/2013.

Apel ukraińskich architektek o wsparcie dla ich mężów, braci i ojców, którzy walczą o niepodległą Ukrainę Na portalu zrzutka.pl trwa zbiórka pieniędzy na samochody, środki medyczne i wyposażenie dla ukraińskich żołnierzy. Akcja została zainicjowana na prośbę tamtejszych architektek, a także córek i żon architektów, którzy walczą w obwodzie donieckim, jednym z najgorętszych miejsc na Ukrainie.
Własny pokój: historia kobiet w duńskiej architekturze W 1929 roku Virginia Woolf napisała esej „Własny pokój”. W tekście zwraca uwagę na potrzebę niezależności finansowej oraz prywatnej przestrzeni, które wspólnie pozwolą kobietom tworzyć. Czy sto lat później kobiecie-matce nie przyznaje się własnego pokoju w ostatniej kolejności? Podpowiadamy od razu, że kuchnia czy pralnia to nie jest prywatne pomieszczenie do samorozwoju.
Młoda architektka ratuje zespół pałacowy w Rokietnicy Osiemnastowieczny zespół pałacowy w Rokietnicy ma szansę stać się regionalnym centrum edukacyjnym, promującym m.in. zrównoważony rozwój, bioróżnorodności i wykorzystanie odnawialnych źródeł energii. Za projektem stoi 24-letnia architektka Natalia Gnoińska, prawnuczka dawnych właścicieli Rokietnicy.
Cztery lekcje od Aliny Scholz dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie w wakacje można usmażyć jajko na betonowym rynku Dyskusja nad opacznie rozumianą modernizacją rynków i placów trwa kolejny sezon. Inicjatorki Balu architektek tym razem przygotowały krótki poradnik dla decydentów: „Cztery lekcje od Aliny Scholz, wybitnej, polskiej architektki krajobrazu, dla burmistrzów Zakliczyna, Kutna, Leżajska oraz innych miast, gdzie można w wakacje usmażyć jajko na betonowym rynku”.
Agnieszka Kalinowska-Sołtys na czele Stowarzyszenia Architektów Polskich Architektka Agnieszka Kalinowska-Sołtys została prezes zarządu głównego SARP! Jest pierwszą kobietą na tym stanowisku w 88-letniej historii stowarzyszenia.
Stanisława Sandecka Nowicka: Grand Dame światowej architektury Stanisława Sandecka Nowicka tworzyła m.in. okładki do książek, ilustracje i plakaty, była współautorką Domu Turysty w Augustowie i słynnego Paraboleum w Raleigh, pracowała w Biurze Odbudowy Stolicy i u Le Corbusiera, a w 1963 roku jako pierwsza kobieta na architektonicznej uczelni w USA uzyskała tytuł profesora. Inicjatorki Balu architektek tym razem przypominają postać Stanisławy Sandeckiej Nowickiej.