Architektura MuratorWydarzeniaGdzie są architektki? – premiera polskiego wydania nowej książki Despiny Stratigakos

Gdzie są architektki? – premiera polskiego wydania nowej książki Despiny Stratigakos

Czy płeć w jakikolwiek sposób wpływa na karierę architektek? Co pod tym względem zmieniło się w ciągu ostatniego stulecia? Despina Stratigakos, kanadyjska badaczka i historyczka architektury, szuka odpowiedzi w nowo wydanej książce: „Gdzie są architektki?”

Gdzie są architektki? – premiera polskiego wydania nowej książki Despiny Stratigakos

Centrum Architektury już od ośmiu lat z powodzeniem wypełnia lukę na rodzimym rynku wydawniczym, publikując m.in. pierwsze polskie wydania najważniejszych pozycji z kanonu teorii architektonicznej, jak teksty Le Corbusiera, Jane Jacobs czy Rema Koolhaasa. Tym razem sięga po niewielką, ale już głośną książkę Despiny Stratigakos z 2016 roku „Where are the women architects?”. Autorka, kanadyjska badaczka, historyczka architektury i pisarka o greckich korzeniach, znana jest w Polsce głównie dzięki monografii „Dom Hitlera” (wydawnictwo Wielka Litera, 2015), poświęconej mieszkaniom kanclerza III Rzeszy, ale też wykorzystaniu przez niego architektury w celach propagandowych. Ta książka to także historia Gerdy Troost, architektki, projektantki wnętrz i przyjaciółki Führera, która żarliwą nazistką pozostała do końca swych dni.

Najnowsza publikacja Despiny Stratigakos opowiada o tych mniej znanych dziś projektantkach. „Gdzie są architektki?” to rozbudowany esej o przyczynach nieobecności kobiet w architekturze. Stratigakos podejmuje temat nieznajdujący jeszcze zbyt wielu odniesień w publikowanych w Polsce pracach, umykający z oczu badaczom architektury (mężczyznom), skupionym bardziej na budynkach, ich estetyce i znaczeniu niż na kwestii równości płci w branży. Mimo że kobiety mogą zdawać na wydziały architektury od ponad stu lat, a dziś stanowią nawet kilkadziesiąt procent grona osób studiujących ten kierunek, nadal napotykają bariery w życiu profesjonalnym. Nierówności płac, brak mentorek, mobbing, molestowanie, dyskryminacja i lekceważenie – oto wciąż aktualne metody zniechęcania architektek do wykonywania zawodu. (...) Narastająca frustracja środowiska spowodowana zmniejszającym się prestiżem zawodu, walka o zlecenia oraz poszukiwanie nowych dróg dotarcia do szerokiej publiczności – choć to tematy ważne – nie powinny odwracać naszej uwagi od faktu, że poza wyjątkami architektki ciągle nie przebiły się do zawodowego głównego nurtu – piszą w nocie od wydawcy redaktorki Agnieszka Rasmus-Zgorzelska i Aleksandra Stępnikowska z Centrum Architektury. Premiera polskiego wydania zaplanowana jest podczas najbliższego Bazarchu w Warszawie, który odbędzie się w pawilonie Zodiak w dniach 23-24 listopada.

Despina Stratigakos, „Gdzie są architektki?”
Przekład: Agnieszka Rasmus-Zgorzelska
Redakcja: Jolanta Pieńkos
Korekta: Urszula Drabińska
Projekt wnętrza i skład: Kaja Kusztra
Projekt okładki: Magdalena Piwowar
Redaktorki prowadzące: Agnieszka Rasmus-Zgorzelska, Aleksandra Stępnikowska
Wydawca: Centrum Architektury

O sytuacji kobiet w architekturze czytaj też w tekście Mai Mozgi-Góreckiej Architektura – męski klub?, który ukazał się w „A-m” 09/2013.

Bal architektek: nowa inicjatywa na rzecz równouprawnia kobiet w architekturze i apel do archidziadersów Architektki w Polsce nie „dziedziczą” po starszych koleżankach wiedzy o systemowych nierównościach i wyzwaniach, jakie przed nimi stoją w zawodzie. Każde pokolenie odkrywa te zależności na nowo, przez co przeciwstawianie się im jest tak trudne – piszą inicjatorki projektu Bal architektek Barbara Nawrocka, Dominika Wilczyńska i Dominika Janicka.
Inny model uprawiania zawodu: Agata Twardoch Nasz zawód może być realizowany na wiele różnych sposobów. Ten kobiecy może być inny, ale ważne, żeby nie był traktowany jako gorszy. Agata Twardoch, inicjatorka i autorka cyklu Architektki, o swojej pracy badawczej i rozumieniu architektonicznej profesji.
Z daleka i z bliska: rozmowa z architektką Katarzyną Dobiecką Nigdy nie czułam się tylko architektem. Jestem projektantem, lubię patrzeć i z daleka, i z bliska. Meble to działka, na którą nigdy nie miałam czasu, a zawsze chciałam ją uprawiać. Okoliczności życiowe i pandemia pozwoliły mi do tego wrócić – z Katarzyną Dobiecką, laureatką konkursu „Linoleum od nowa” rozmawia Zofia Malicka.
Skok na głęboką wodę: Karolina Częczek Pracę w Nowym Jorku można rozpocząć na dwa sposoby: mając konkretne zlecenie i sieć kontaktów lub postawić na stopniowy, bardziej organiczny wzrost. My poszliśmy tą drugą ścieżką. Nie pracujemy dla nagród, ale one się pojawiają i bardzo nas to cieszy. Polska architektka Karolina Częczek o tym, jak założyć biuro w Nowym Jorku i sprawić, by zostało ono uznane za jedną z 50 najlepszych architektonicznych firm roku.
Polska architektka w Bangladeszu Na początku każdy ma pokusę, by patrzeć na miejscowych z góry. Pojawiają się pytania: po co oni to tak robią, to przecież głupie. Potem to mija. Zaczynamy rozumieć dlaczego lokalna architektura kształtuje się w taki, a nie inny sposób – z Karoliną Ozimek, polską architektką od 2018 roku mieszkającą i pracującą w Dhace, rozmawia Anna Dudzińska.
Maria Piechotkowa o istocie zawodu architekta: rozmowa Pracując w określonych warunkach historycznych, chcieliśmy stworzyć ludziom takie środowisko, w którym żyłoby im się dobrze, wygodnie i przyjemnie. O istocie zawodu architekta, realizacji Bielan i dokumentacji drewnianych bożnic z Marią Piechotką rozmawia Maja Mozga-Górecka. Publikujemy ostani wywiad, jakiego architektka udzieliła naszemu miesięcznikowi.