Architektura MuratorKrytykaW poszukiwaniu uczciwych konkursów: rozmowa z Robertem Majkutem

W poszukiwaniu uczciwych konkursów: rozmowa z Robertem Majkutem

Są konkursy, które służą tylko do finansowania biznesu organizatorów. Red Dot Design Award pokazał światu, że można tak działać. Wątpliwą sprawą jest tu już niezliczona liczba bardzo wąskich kategorii, skonstruowanych celowo tak, by niemal każdy uczestnik mógł zwyciężyć w jednej z nich.

W poszukiwaniu uczciwych konkursów: rozmowa z Robertem Majkutem
Wystawa „Wyspiański. Nieznany”, proj. NArchitekTURA, I nagroda w kategorii Wnętrze Publiczne w pierwszej edycji konkursu Wnętrze Roku SAW

Jakie konkursy dla architektów wnętrz ocenia Pan jako najbardziej godne uwagi?
Robert Majkut: Myślę, że warto zacząć od uporządkowania pola i podziału konkursów architektonicznych na podstawowe grupy. Pomijam w tym momencie rozróżnienia według tematu, a więc projektu domu, mieszkania, poszczególnych pomieszczeń czy produktów – traktowanych szeroko lub wąsko. Kluczowy według mnie podział dotyczy organizatorów oraz mechanizmów, które rządzą interesującymi nas zmaganiami. Pierwszy typ, chyba najbardziej prestiżowy, to ten, gdy środowisko decyduje się wyróżnić wybitne projekty.

Przyjrzyjmy się mu bliżej.
Tu organizatorami są na ogół gremia profesjonalne, które poprzez selekcję i nominacje chcą wyłonić oraz promować najlepsze projekty. Dobry przykład to nagrody fundacji Miesa van der Rohe albo Pritzker. Do udziału nie można się tu zgłosić, można być jedynie wybranym przez jurorów lub nominujących, np. krytyków czy publicystów branżowych. Ten typ konkursu, jak wspomniałem, uważam za jeden z bardziej prestiżowych, ale też najważniejszych, najwartościowszych. Bo wysiłek wyszukania, przeanalizowania i finalnie nagrodzenia najlepszych prac podejmują osoby o uznanej pozycji zawodowej. Mechanizm, w którym twórca tylko wykonuje swój projekt, a wszystkie pozostałe kwestie pozostają w rękach jurorów – bardzo transparentny – to jeden z dwóch, które uważam za właściwe.

A drugi?
Drugi mechanizm – i taki reprezentuje konkurs SAW – to ten, gdy uczestnicy ze swoimi projektami zgłaszają się sami, ale na tym ich działania się kończą. Reszta należy do jurorów, którzy według przyjętych kryteriów możliwie najbardziej obiektywnie oceniają walory poszczególnych prac, ich jakość, pomysłowość, progresywność, oryginalność w doborze gotowych rozwiązań i w tworzeniu własnych. A potem przyznają nagrody.

Czytaj też: Nagrody architektoniczne w Polsce i na świecie |

Ale czym obie te formuły konkursów różnią się od wielu innych?
Organizatorzy nagradzają w nich twórców – a nie twórcy organizatorów. Choć niewiele się o tym mówi, jest już zjawiskiem powszechnym, że organizatorami konkursów dla projektantów z różnych dziedzin, także architektury wnętrz, są przedstawiciele biznesu okołoprojektowego lub np. instytucje. Za udział w takich zmaganiach trzeba zapłacić, często niemało. Istnieją przykłady mniej lub bardziej radykalne. W konkursie International Property Awards odbywa się to na poziomie zrozumiałym. Opłaca się udział, zgłoszeń jest dużo, a w ramach nagród otrzymuje się m.in. prawo do wykorzystania emblematu, stronę w wydawnictwie podsumowującym nagrodę itp. – jest to mechanizm według mnie akceptowalny. Tym bardziej że organizacja konkursu, praca jurorów, działania PR-owe i wydawnicze – wszystko to kosztuje. Finałem jest gala, na którą wstęp jest odrębnie płatny, udział zamyka się więc w kwocie ok. tysiąca funtów. Niemniej wszystko ma tu, jak mówiłem, rozsądne proporcje. Dalej rozciąga się jednak sfera mroku.

Co to znaczy?
Odnoszę się do konkursów, które mają ogromne budżety na to, by wykreować, napompować własny prestiż. I są to te najbardziej znane. Należy do nich m.in. Red Dot Design Award. To on pokazał światu, że można tak działać i z konkursu zrobić biznes. Wątpliwą sprawą jest tu już niezliczona liczba bardzo wąskich kategorii, skonstruowanych celowo tak, by niemal każdy uczestnik mógł zwyciężyć w jednej z nich. Co więcej, tu płaci się osobno za udział, a osobno za benefity, o których intuicyjnie powiedzielibyśmy, że powinny być nieodpłatne. Chodzi o każdą emanację nagrody, jak np. używanie znaku konkursu na wyróżnionym produkcie. Jest to więc rodzaj biznesu, a nie konkursu. Organizujące je instytucje generują zyski na poziomie milionów euro.

Trudno nie mieć rezerwy do tego typu działalności.
Wierzyłem i uważałem zawsze, że konkursy są po to, by nagradzać twórców. Teraz – obserwuję, że niektóre służą do finansowania biznesu organizatorów. Prym wiodą w tym Niemcy. Opłaty ukrywają w pakietach promocyjnych – za obecność w mediach, za używanie znaku i za inne tego typu benefity trzeba płacić. Zwycięstwo kosztuje – poza otrzymaną statuetką i ramką na ścianę jest również faktura na kilka tysięcy euro za pakiet zwycięzcy. Uważam to za karygodne. Jeśli bowiem ktoś przedstawił projekt tak dobry, że zasługuje na wyróżnienie, powinien być w naturalny sposób nagrodzony, a nie za nagrody płacić. Zapewnienie finansowej bazy przedsięwzięcia powinno należeć do sponsorów, którzy przy takich okazjach promują swoje produkty i marki, korzystając ze skupionej wokół wydarzenia uwagi profesjonalistów. Może to naiwne, ale wydaje mi się, że to szlachetne myślenie. I tak zrobiliśmy w SAW-ie.

Czytaj też: Najważniejsze konkursy dla młodych architektów |

Proszę powiedzieć kilka słów więcej o formule konkursu Stowarzyszenia.
Formuła jest dość prosta i bardzo transparentna. Bez agresywnego pompowania marki, bez sztucznego budowania popularności. Wychodzimy z założenia, że zwycięzca powinien być nagrodzony, a nie – otrzymać fakturę za udział. Wyłonieni przez jurorów zwycięzcy otrzymają więc nagrody ufundowane przez sponsorów, w tym roku są to firmy bardzo dobrze znane architektom wnętrz: Barlinek, XAL, Sonte oraz Duravit, Glamora, IGP i VASCO. SAW jako organizator działa czysto społecznie, nie ma opłat za udział, jako jurorzy nie pobieramy żadnego wynagrodzenia. Jednocześnie jest to konkurs dla zawodowców rozstrzygany przez zawodowców. Mam na myśli to, że zapraszamy do udziału osoby również spoza stowarzyszenia, stawiamy jednak wymóg formalny co do wykształcenia kierunkowego. Oczywiście uczestnikami konkursu nie mogą być osoby należące do zarządu stowarzyszenia ani zaangażowane w organizację wydarzenia.

Transparentny ma być też sposób wyłaniania zwycięzców.
Głosowanie będzie gremialne. Zbierze się komisja, która po zaklasyfikowaniu formalnym nadesłanych prac – czyli potwierdzeniu, że spełniają one kryteria regulaminowe – wyłoni pierwszą shortlistę. Zakwalifikowane do niej projekty jury, na zamkniętym zebraniu będzie kolejno oceniać punktowo w dziesięciu aspektach. Kto zbierze najwięcej punktów, wygra. Nie ma tu więc pola do negocjowania wyniku w gronie jurorów. Jedynie gdyby powstał remis, przewidujemy dyskusję i ocenę, który aspekt jest ważniejszy – czy też, obrazowo mówiąc, które punkty mają wyższą wagę. Jeśli się tak zdarzy, a było tak w pierwszej edycji, jestem pewien, że wywiąże się ożywiona dyskusja, gdyż poszczególni jurorzy są szczególnie uwrażliwieni na odmienne kwestie. Jedni na sprawy funkcjonalne, inni kolorystyczne, ktoś jeszcze ma świetne oko do wyłapywania na zdjęciach przedmiotów splagiatowanych, a te potrafią projekt zdyskwalifikować. Ta grupa, tak wielostronnie patrząc na projekt, wspólnie podejmie decyzję, który z nadesłanych projektów jest najcenniejszy. I przyzna nagrody – niemałe.

Jakie aspekty projektów będą brane pod uwagę przez jurorów konkurs SAW-u?
Jako SAW staramy się promować dobre wzorce pracy zawodowej – zatem konkurs też ma pokazać to, co godne polecenia i godne nagrodzenia. Uwidocznić prace tych naszych kolegów i koleżanek, którzy projektują najlepiej. Interesują nas więc wysokie standardy profesjonalnych prac projektowych. W nadsyłanych zgłoszeniach umiejętność wykonania pięknej wizualizacji musi się zatem łączyć ze sprawnym, skutecznym poprowadzeniem realizacji. Chcemy w nich odczytać i wskazać szerszej publiczności, że praca architekta wnętrz to praca nieprosta, niebanalna, wieloaspektowa, wymagająca wielu różnych umiejętności. I jednocześnie pokazać nimi, że właśnie z tego powodu warto pracować z ludźmi o najwyższym poziomie kompetencji. Co do konkretów – ważna jest funkcjonalność. Technika. Jakość wykonania. Wykorzystanie budżetu klienta i zasobów. Tu na pewno wyróżnią się projekty mądre, rozsądnie gospodarujące określonym potencjałem. Oczywiście będziemy też szukać ciekawych pomysłów stylistycznych, artystycznych, proekologicznych, świadomych. Wszystkiego, co jest emanacją permanentnego progresu charakterystycznego dla branży.

A co by Pan na koniec radził mniej doświadczonym architektom wnętrz, którzy zastanawiają się nad udziałem określonym konkursie?
Przede wszystkim trzeba się dobrze przyjrzeć temu, co za danym konkursem stoi. Młode osoby czy marki na ogół nie mają wielotysięcznych budżetów, a skutki promocyjne zwycięstwa mogą być dosyć kosztowne. Dlatego należy zwracać uwagę, czy zwycięstwo rzeczywiście jakąś korzyść przyniesie. I nie zawsze trzeba się kierować rozpoznawalnością konkursu. Istnieją zmagania o niższym może prestiżu, ale i niższym progu wejścia, a zasięgach podobnych jak przy wielkich imprezach. Należą do nich choćby nagrody czy wyróżnienia przyznawane przez uznane tytuły prasowe. Warto też pamiętać, że nie pracujemy dla konkursów. Projektujemy, by spełnić określone cele stawiane przez inwestorów. Realizacja celu to miara sukcesu, a konkurs może jedynie ten sukces uwidocznić. Dlatego trzeba szukać konkursów, które na to stawiają i promują najlepszych twórców w sposób najbardziej uczciwy.

Wciąż trwa jeszcze druga edycja konkurs Wnętrze Roku SAW. Na zgłoszenia autorów indywidualnych i zespołów jurorzy czekają do końca października.

Wnętrze Roku SAW 2022: startuje II edycja konkursu na najlepsze projekty wnętrzarskie
Wnętrze Roku SAW 2022: startuje II edycja konkursu na najlepsze projekty wnętrzarskie Rusza II edycja konkursu Wnętrze Roku SAW. Jurorzy wyłonią najlepsze wnętrza prywatne i publiczne z lat 2019-2022. „Architektura-murator” po raz kolejny jest patronem medialnym konkursu.

Sukces jest miarą porażek – rozmowa z Przemo Łukasikiem z medusa group, jednym z jurorów konkursu KOŁO 2021 Startowanie w konkursach to przede wszystkim nauka. Po pierwsze tworzenia koncepcji czytelnych nie tylko dla zespołów autorskich, ale przede wszystkim dla ludzi, którzy oceniają projekt. To także nauka przegrywania, sukces jest bowiem miarą porażek.
Konkursy uczą. Rozmowa z Robertem Koniecznym Uczymy się na własnych błędach, na przegranych, dlatego udział w konkursach jest szalenie rozwijający – rozmowa z Robertem Koniecznym, jednym z jurorów tegorocznego konkursu KOŁO „Projekt Łazienki 2021”.
Autor: Robert Majkut Robert Majkut
W Gdańsku powstanie Muzeum Westerplatte. Właśnie ogłoszono konkurs na projekt gmachu Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku ogłosiło dwuetapowy konkurs na projekt Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. Obiekt stanąć ma na terenie historycznej bitwy na Westerplatte.
We Włochach powstanie nowe osiedle z mieszkaniami komunalnymi. Warszawa właśnie ogłosiła konkurs Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego wraz ze Stołecznym Zarządem Rozbudowy Miasta organizują konkurs na zespół budynków z mieszkaniami komunalnymi i lokalami usługowymi. Nowe osiedle powstanie przy ul. 1 Sierpnia we Włochach.
Trwa konkurs na projekt nowej siedziby Polskiej Opery Królewskiej. Budynek stanie na terenie Łazienek „Potrzebujemy dobrego pomysłu na ten budynek” – mówił wicepremier i minister kultury Piotr Gliński podczas konferencji prasowej zapowiadającej konkurs na projekt nowej siedziby Polskiej Opery Królewskiej. Gmach ma stanąć na terenie Łazienek, a w jury zasiadają m.in. Magdalena Kozień-Woźniak, Jacek Lenart i Piotr Lewicki.
Pałac Generała Dąbrowskiego w Winnej Górze jako laboratorium pozytywistycznych idei Poznaliśmy wyniki konkursu na projekt wystawy stałej w Pałacu Generała Dąbrowskiego w Winnej Górze. Według zwycięskiej koncepcji zespołu Marcina Kwietowicza nowo powołana placówka stanie się laboratorium pozytywistycznych idei, inspirując do pracy na rzecz rozwiązywania współczesnych problemów.
Modelowy plac zabaw: wyniki konkursu na wzorcową przestrzeń integracyjną Milena Trzcińska, Łukasz Stępnik i Łukasz Kowalski zwyciężyli w konkursie na projekt uniwersalnego placu zabaw dla użytkowników w różnym wieku i o różnym stopniu sprawności ruchowej. Założenie powstanie na terenie realizowanego właśnie w Katowicach osiedla społecznego autorstwa Kuryłowicz & Associates.
Rynek w Opolu jako ogólnomiejska przestrzeń integracji: konkurs SARP Władze Opola we współpracy z lokalnym oddziałem SARP ogłosiły konkurs na nowe zagospodarowanie Rynku wraz z przylegającą do niego ulicą Krakowską. Szczególnego opracowania wymaga zlokalizowana na tym terenie tzw. Aleja Gwiazd Polskiej Piosenki.