Architektura MuratorProjektyLatarnia Górska w Michałowicach – Miejsce Czasu Odzyskanego

Latarnia Górska w Michałowicach – Miejsce Czasu Odzyskanego

W niewielkich Michałowicach u podnóża Karkonoszy od 2017 roku powstaje niezwykły ośrodek sztuki i kultury ekologicznej. We współpracy z działającym tu teatrem Cinema realizuje go interdyscyplinarny zespół architektów, badaczy i artystów.

Latarnia Górska w Michałowicach – Miejsce Czasu Odzyskanego

Michałowice to niewielka osada w Karkonoszach, położona w malowniczej okolicy między Górami Izerskimi a Kotliną Jeleniogórską, tuż obok granicy z Czechami. Na terenie dawnego, poniemieckiego schroniska od 30 lat działa tu niezależny teatr Cinema, założony m.in. przez plastyka i scenografa Zbigniewa Szumskiego, a kontynuujący tradycję teatru absurdu, Cricot 2 Kantora czy Teatru Osobnego Mirona Białoszewskiego. Ciągłe poszukiwania autorskiej stylistyki przy wykorzystaniu sztuk wizualnych, dźwięku i ruchu scenicznego doprowadziło twórców do spotkania z grupą aktywistów z architektem Piotrem Bujasem i muzykiem Pawłem Krzaczkowskim na czele. To z ich inicjatywy od 2017 roku na terenie ośrodka realizowany jest projekt Latarnia Górska – Miejsce Czasu Odzyskanego.

Jednym z pierwszych działań było umieszczenie na fasadzie historycznego schroniska napisu „Obecność”, nawiązującego krojem do niemieckiego „Felsbaude” (skalne schronisko), który widniał w tym samym miejscu do końca drugiej wojny. Stare litery składające się na niemieckie słowo udało się niedawno odnaleźć na strychu i odtworzyć w formie betonowych odlewów. W ten sposób dawny wizerunek schroniska górskiego połączyliśmy z dzisiejszym – domu sztuki, teatru i swoistej kunstkamery – tłumaczy Piotr Bujas. Plany są jednak dużo ambitniejsze. W ramach przedsięwzięcia przewidziano powstanie w Michałowicach tzw. domu anyrezydencyjnego, czyli przestrzeni udostępnianej zainteresowanym bezpłatnie na podstawie rekomendacji specjalnie powołanej Rady, w której zasiadają m.in. prof. Marek Chołoniewski, Katarzyna Kozyra, Łukasz Stanek czy Monika Konrad, oranżerii, czyli Schroniska dla Niechcianych Roślin oraz Galerii Multisensorycznej o funkcjach kulturalnych i edukacyjnych. Koncepcje architektoniczne obiektów opracowali pro bono Konrad Brynda i Piotr Bujas.

Latarnia Górska w Michałowicach – Miejsce Czasu Odzyskanego
Latarnia Górska: 1 – Dom Czasu Odzyskanego, 2 – Schronisko dla Niechcianych Roślin, 3 – Galeria Multisensoryczna; fot. archiwum Latarni Górskiej

Jako pierwszy powstać ma dom anyrezydencyjny, nazwany Domem Czasu Odzyskanego. Dom, a raczej domek, będzie oferował podstawowe wygody: łazienkę, miejsce do przygotowania posiłków. Główną część stanowić ma wielofunkcyjna przestrzeń z szerokim widokiem na sylwetkę Gór Izerskich. Z położonej pod dachem sypialni rozpościerać się będzie z kolei widok na kolonię i dwustuletni dąb – tłumaczy Piotr Bujas. Kadrowanie widoków i przekazanie doświadczenia tego miejsca gościom jest jedną z naszych intencji. Chcemy stworzyć miejsce wolne od presji nadproduktywności twórczej. Wierzymy, że stworzenie miejsca dedykowanego swoistej antyekonomii czasu wolnego i odpoczynku stwarza sytuację niedostępną w tradycyjnym formacie rezydencji – dodaje Paweł Krzaczkowski.

W planach jest też realizacja małej szklarni, pomyślanej jako Schronisko dla Niechcianych Roślin. W pierwszej kolejności pomieścić ma zbiór zgromadzonych już kwiatów pochodzących z kilku zlikwidowanych sanatoriów i domów wczasowych na Dolnym Śląsku. Jak tłumaczą autorzy, architektura obiektu testować ma możliwości ponownego użycia materiałów pochodzących z lokalnych zasobów. Zaprojektowali stalową konstrukcję o wymiarach 4 x 4 metry, która obudowana zostanie ramiakami okiennymi z przebudowywanych czy wyburzanych w okolicy uzdrowisk.

Latarnia Górska w Michałowicach – Miejsce Czasu Odzyskanego
Latarnia Górska, Dom Czasu Odzyskanego; il. archiwum Latarni Górskiej

W ostatnim etapie przewidziano adaptację znajdującej się na terenie założenia stuletniej  stodoły na cele wystawiennicze i kulturalno-edukacyjne. Obiekt pozwalać ma na realizację działań z różnych obszarów sztuki, ale będzie pełnić też funkcję świetlicy dla lokalnej społeczności. Realizacja projektu Latarni Górskiej opiera się w głównej mierze na wolontariacie. Środki na materiały budowlane, wypożyczenie niezbędnego sprzętu i prace specjalistyczne organizatorzy zbierają m.in. na portalach crowdfundingowych, ale można ich wesprzeć pisząc bezpośrednio na adres: contact@latarniagorska.org.  

Latarnia Górska – Miejsce Czasu Odzyskanego
Inicjatorzy:
Piotr Bujas, Paweł Krzaczkowski, Katarzyna i Zbigniew Szumscy
Autorzy: Konrad Brynda, Piotr Bujas, Paweł Krzaczkowski
Gospodarze: Katarzyna Szumska, Stachu Szumski, Zbigniew Szumski
Rada Domu: prof. Marek Chołoniewski, dr Łukasz Stanek, Marcin Barski, Monika Konrad, Katarzyna Kozyra, Monika Pasiecznik
Partnerzy: badr – Bureau of Architecture Design– Research, Teatr Cinema, Betonovo, Atelier Konrad Brynda. Wiorama

Latarnia Górska w Michałowicach – Miejsce Czasu Odzyskanego
Autorzy Latarni Górskiej z odnalezionymi literami nazwy Felsbaude; fot. archiwum Latarni Górskiej
Inny punkt widzenia: architektura czasu wolnego Według popularnego w latach 50. żartu, najpiękniejszy widok Warszawy roztacza się z 30. piętra Pałacu Kultury, bo to jedyne miejsce w stolicy, z którego go nie widać. Dziś, w czasach bezprecedensowego rozwoju masowej turystyki, ten stary bon mot nabiera nowego znaczenia, tyle że odnosi się do coraz większej liczby obiektów stawianych w rejonach najcenniejszych krajobrazowo w celu podziwiania walorów otoczenia. Czy ingerencja w naturalny krajobraz zawsze musi pociągać za sobą jego degradację? Prezentujemy kilka odważnych realizacji, które zdają się podążać inną drogą.
Nowe wiaty w Karkonoszach Wiosną w czeskich Karkonoszach stanie sześć turystycznych wiat, które zaprojektowali i samodzielnie wykonali studenci politechniki w Pradze.
Tagi:
Najfajniejsze kartki świąteczne od pracowni architektonicznych AD 2021 Kartki świąteczne od pracowni architektonicznych zwykle wyróżniają się pomysłem i oryginalną kreską, nierzadko stanowią też komentarz do najważniejszych wydarzeń minionego roku, prezentują architektoniczne credo bądź szczególnie istotny dla danego biura projekt. Publikujemy najfajniejsze kartki świąteczne, jakie w tym roku dostaliśmy od pracowni architektonicznych.
Nie żyje Richard Rogers, jeden z najważniejszych przedstawicieli nurtu high-tech 18 grudnia, w wieku 88 lat zmarł  Richard Rogers, autor m.in. Centre Pompidou w Paryżu, siedziby Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu czy hali Millennium Dome w Londynie.
Biomateriały to nasza przyszłość: rozmowa z Patricią Urquiolą Teraz mamy idealny moment, aby wdrożyć rozwiązania, o których do tej pory jedynie teoretyzowaliśmy. Zastosować multidyscyplinarne podejście do projektowanych obiektów, przestrzeni, a nawet miast – o postpandemicznych zmianach w biurowej rzeczywistości i nowy trendach w aranżacji wnętrz mówi hiszpańska architektka Patricia Urquiola.
Architekci dla Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy już po raz czwarty! 30 stycznia 2022 roku odbędzie się jubileuszowy, 30. finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy. Po raz czwarty Architecture Snob zaprasza polskie firmy i biura projektowe do włączenia się w akcję Architekci Grają dla WOŚP. Propozycje usług do licytacji można przesyłać do 16 grudnia!
Projekt WYWIAD: Jacek Tryc Prezentujemy najnowszy odcinek z realizowanego przez Stowarzyszenie Architektów Wnętrz cyklu „Projekt Wywiad”. Tym razem głównym bohaterem materiału jest architekt Jacek Tryc.
Influencerzy architektury AD 2021 Ray Ryan dysponuje szczególnym talentem wyszukiwania architektonicznych influencerów na wczesnych etapach ich kariery zawodowej, wybierania rzeczy o wyrafinowanej jakości i przygotowywania wystaw mających intelektualną głębię. Wraz z Charlesem L. Rosenblumem przyglądamy się najnowszej ekspozycji przygotowanej przez irlandzkiego kuratora, którego w 2003 roku poprosiliśmy o wskazanie wschodzących gwiazd architektury, a jego prognozy okazały się niezwykle trafne.