Architektura MuratorRealizacjeArchitektura Chin - biblioteka i centrum kulturalne w Pekinie

Architektura Chin - biblioteka i centrum kulturalne w Pekinie

W Pekinie trwa wielka modernizacja hutongów. Rząd wyznaczył 25 historycznych obszarów, które mają zostać zachowane i poddane rewitalizacji. Jednak wyremontowane domy zajmowane są często przez ekskluzywne sklepy, restauracje i galerie. Architekci z pracowni ZAO, projektując przebudowę jednego z nich, zaproponowali zmiany, dzięki którym zyskali mieszkańcy hutongu, ich sąsiedzi oraz dzieci z pobliskiej szkoły.

Architektura Chin - centrum lokalne w Pekinie
Aby nie uszkodzić korzeni blisko 600-letniego perełkowca, przebudowanym kuchniom na dziedzińcu nadano lekką konstrukcję stalową, a nowe kubatury mają tzw. pływający fundament, czyli ułożone bezpośrednio na ziemi puste, stalowe belki; fot. AKTC/Wang Ziling, standardarchitecture ZAO
Biblioteka i centrum kulturalne Micro Yuan’erPekin, Cha’er Hutong 8
AutorzyZAO/standardarchitecture
InwestorBeijing Dashilar- -Liulichang Cultural Development
Powierzchnia terenu350.0 m²
Powierzchnia całkowita200.0 m²
Projekt2012
Data realizacji (koniec)2015

Hutongi przez stulecia były najbardziej charakterystycznym elementem pekińskiego krajobrazu. Ciasno przylegające do siebie zespoły parterowej zabudowy z niewielkim dziedzińcem i studnią pośrodku powstawały tu od czasu panowania Mongołów w XIII wieku (notabene nazwa pochodzi od mongolskiego słowa huto, oznaczającego studnię). W okresie dynastii Ming, mniej więcej wtedy, gdy w Pekinie wznoszono Zakazane Miasto, zaczęła wykształcać się nowa typologia hutongów – te większe i bardziej okazałe, przeznaczone dla arystokracji, budowano po zachodniej i wschodniej stronie, w bezpośredniej bliskości cesarskiej rezydencji, skromniejsze – na północy i południu, za pałacowymi ogrodami i kompleksami świątynnymi. Jeszcze w latach 50. XX wieku w chińskiej stolicy było ok. 7000 hutongów, dziś jest zaledwie 2000 i z każdym rokiem ich ubywa. Zamieszkałe głównie przez uboższych obywateli, nieremontowane, pozbawione kanalizacji, ustępują miejsca nowym osiedlom, biurowcom i galeriom handlowym.

Architektura Chin - centrum lokalne w Pekinie
Modernizację zespołu przeprowadzono w ramach programu rewitalizacji, fot. AKTC/Wang Ziling, ZAO, standardarchitecture

W ostatnim czasie władze postanowiły jednak zachować część tego dziedzictwa. Rządowa agencja Beijing Dashilar-Liulichang Cultural Development zobowiązała się do rewitalizacji 25 obszarów położonych najbliżej placu Tiananmen i Zakazanego Miasta. Jednym z nich jest zespół przy ulicy Cha’er Hutong, kilometr na południe od dawnej rezydencji cesarzy, a tuż obok meczetu Qianmen z połowy XVII wieku, który nadal służy zamieszkującej w okolicy wspólnocie muzułmańskiej. Na czas remontów mieszkańcy hutongów przenoszeni są do nowych osiedli, gdzie większość z nich decyduje się pozostać na stałe, dawne domy adaptowane są więc często na ekskluzywne sklepy galerie i restauracje, przyczyniając się do gentryfikacji historycznych dzielnic. Architekci z pracowni ZAO nie chcieli iść tą drogą. Gdy rządowi urzędnicy zwrócili się do nich, by opracowali projekt modernizacji budynków wzdłuż Cha’er Hutong, zaproponowali, że w jednym z nich urządzą centrum kulturalne dla lokalnej społeczności.

Architektura Chin - centrum lokalne w Pekinie
Brama prowadząca na dziedziniec jest zawsze otwarta, więc dzieci wracające z pobliskiej szkoły mogą się tu zatrzymać, by poczytać książkę lub się pobawić; fot. AKTC/Su Shengliang, ZAO, standardarchitecture

Ich uwagę zwrócił zespół pod numerem 8, z okazałym perełkowcem rosnącym na dziedzińcu. Hutong ten, podobnie jak wiele mu podobnych w sąsiedztwie, zamieszkiwany był do tej pory przez kilka rodzin, z których każda zbudowała na dziedzińcu własną, niewielką kuchnię. Podczas renowacji obiekty tego typu są zwykle rozbierane, w tym przypadku architekci postanowili je jednak zachować jako świadectwo najnowszych dziejów miasta. Za pozostawieniem kuchni przemawiał również fakt, że część mieszkańców zadeklarowała powrót do hutongu. Projektanci stanęli więc przed wyzwaniem zaaranżowania na niewielkiej przestrzeni strefy ogólnodostępnej i prywatnej. Wolno stojące pawilony kuchenne oblicowano cegłą rozbiórkową, z tego samego materiału dobudowując obok jednego z nich wielostopniowe siedziska i prowadzące na dach schody. W ten sposób powstało nowe miejsce spotkań z tarasem widokowym pod koroną starego drzewa. W historyczne budynki wokół wprowadzono z kolei kubatury z wylewanego na miejscu betonu. By nawiązać do niebieskawego odcienia tradycyjnej cegły, do betonowej mieszanki dodano atramentu. To autorski pomysł architektów, dzięki któremu proste bryły wykuszy zdają się pokryte malowniczą patyną, doskonale integrując się z otoczeniem. W nowych wnętrzach urządzono bibliotekę z czytelnią, sale do zajęć muzycznych i plastycznych oraz toaletę publiczną. Kompleks zdobył w tym roku prestiżową Aga Khan Award, przyznawaną co trzy lata wybitnym realizacjom architektonicznym, które służą społeczności muzułmańskiej na całym świecie. To przykład, który w doskonały sposób ukazuje, jak adaptacja historycznej tkanki może stać się podstawą dla nowej formy urbanistyki w mikroskali, polegającej na wytworzeniu obopólnych korzyści między prywatnym i publicznym. Jest to podejście, które potencjalnie może zostać wykorzystane również w innych lokalizacjach i dla różnorodnych społeczności – uzasadniali sędziowie.

ZAO/standardarchitecture - biuro prowadzone przez Zhanga Ke, absolwenta WA na Uniwersytecie Tsinghua w Pekinie i Harvard Graduate School of Design w Londynie. Na koncie ma m.in. Centrum Turystyczne i terminal rzeczny w Nyingchi, hotel we wsi Pai i zespół mieszkalny Micro-Hutong w Pekinie

Artykuł pochodzi z "Architektury od wnętrza" nr 4/2016, bezpłatnego dodatku dla prenumeratorów "Architektury-murator".

Tagi:
Miasto postpandemiczne. Jak powinny wyglądać samowystarczalne jednostki miejskie po pandemii? Xiong'an ma być pierwszym miastem postpandemicznym. To urbanistyczna odpowiedź m.in. na obecny światowy kryzys związany z pandemią COVID-19.
Park krajobrazowy w Xingyi Międzynarodowe konsorcjum, w którego skład wchodzą trzy młode biura architektoniczne z Warszawy, Lublina i Poznania, zwyciężyło w konkursie na projekt parku krajobrazowego w Xingyi w południowo-zachodniej części Chin.
Kaplica Dźwięku w Chinach W górskiej dolinie na północ od Pekinu powstaje sala koncertowa. Inspiracją do jej formy stały się właściwości przestrzeni rezonacyjnych muszli, drewnianych instrumentów, a nawet ludzkiego ucha. Za projekt odpowiada pracownia OPEN.
Polska architektura w Chinach Przygotowana przez „A-m” i MSZ podróżująca wystawa Polska. Architecture tym razem odwiedziła 30-milionowe Chongqing w centralnej części Chin. Otwarciu ekspozycji towarzyszyło polsko-chińskie forum architektów zorganizowane przez Konsulat RP w Czengdu we współpracy z Chongqing Survey & Designing Association, w którym ze strony polskiej wzięli udział m.in. Piotr Kuczyński z Kuryłowicz & Associates, Jan Belina-Brzozowski i Wojciech Kotecki z BBGK Architekci, Wojciech Młynarczyk z Młynarczyk Architekt oraz Marcin Szczelina – relacja Beaty Tylec-Skórki.
Centrum kulturalne w Szanghaju Wielofunkcyjny zespół Bund Finance Center zaprojektowany wspólnie przez pracownie Foster + Partners oraz Heatherwick Studio stanowi element rewitalizacji nabrzeża rzeki Huangpu w historycznej części Szanghaju. Głównym elementem założenia jest budynek centrum kulturalnego – siedziba Fundacji Fosun z charakterystyczną ruchomą elewacją. Składa się ona z trzech przesuwnych zasłon, zbudowanych łącznie z 675 metalowych rur o długości od 2 do 16 metrów, podwieszonych do automatycznie sterowanych prowadnic – pisze Maciej Lewandowski.
Biblioteka w Tiencinie Bibliotekę zlokalizowano na granicy miejskiego parku, w zespole pięciu budynków o funkcji kulturalnej zaprojektowanych przez takie pracownie jak Bernard Tschumi Architects i GMP. Geometria pięciokondygnacyjnego gmachu zmienia się od typowej, prostokreślnej bryły, do krzywoliniowej sali głównego atrium, której ściany są wielopiętrowymi regałami na książki, wyposażonymi w drabiny i chodniki umożliwiające użytkownikom dostęp na poszczególne poziomy. Górną obudowę atrium stanowią stropy zbudowane z belek stalowych podwieszonych do przestrzennych, stalowych kratownic – pisze Maciej Lewandowski.