Architektura MuratorRealizacjeCentrum scenografii w Katowicach

Centrum scenografii w Katowicach

Ekspozycję zaaranżowano na kształt zaplecza scenicznego. Wystawa przedstawia historię rozwoju teatru oraz relacje między widzem a aktorem rozpatrywane w kontekście kulturowych przeobrażeń sztuki i architektury – pisze Justyna Wojtas-Swoszowska.

Centrum scenografii w Katowicach
Interaktywna instalacja pozwalająca na eksperymentowanie z ruchem scenicznym, według koncepcji Oskara Schlemmera; Fot. Daniel Chrobak

Powołane w 1991 roku Centrum Scenografii Polskiej Oddział Muzeum Śląskiego, jest jedyną w Polsce instytucją, która kolekcjonuje i opracowuje zbiory w tej dziedzinie. Unikatowe eksponaty Centrum prezentowane są na stałej wystawie Laboratorium przestrzeni teatralnych – przeszłość w teraźniejszości, otwartej w czerwcu 2015 roku, a zlokalizowanej w podziemiach głównego budynku muzeum. Aranżacja ekspozycji to efekt współpracy interdyscyplinarnego zespołu projektantów warszawskiej pracowni WWAA z kuratorkami Agnieszką Kołodziej-Adamczuk oraz Sylwią Ryś. Połączenie wiedzy i doświadczenia z dziedziny architektury, scenografii oraz historii sztuki zaowocowały ekspozycją o wysokim poziomie merytorycznym, kompozycyjnym i plastycznym. Wystawa przedstawia historię rozwoju teatru oraz relacje między widzem a aktorem rozpatrywane w kontekście kulturowych przeobrażeń sztuki i architektury.

Głównym założeniem projektantów było odrzucenie wszelkiej teatralności na rzecz ascetycznej, otwartej przestrzeni. Zaaranżowano ją na kształt zaplecza scenicznego, w którym zwiedzający mogą niejako „od kuchni” prześledzić rozwój tej sztuki i eksperymentować z nią. Struktura ekspozycji opiera się na dwóch koncentrycznych modułach tematycznych. W pierwszym pokazano historyczny rozwój modeli przestrzeni teatru. W drugim zaś, na przykładzie zbiorów muzeum, przedstawiono ich praktyczne zastosowanie w polskiej sztuce scenicznej. Główną linią narracji jest zaprezentowana na ekranach multimedialnych historia ewolucji przestrzeni teatralnej od antyku do współczesności. Oś kompozycji wystawy wyznacza długi stół oświetlony rządem lamp, emitujących zimne laboratoryjne światło. Postawione na nim interaktywne makiety ułatwiają zwiedzającym zrozumienie relacji przestrzennych między widzem i aktorem. Na przykładzie zbiorów muzeum pokazano z kolei, jak współcześni scenografowie i reżyserzy interpretują osiągnięcia teatru europejskiego. Projekty i realizacje m.in. Zenobiusza Strzeleckiego, Andrzeja Stopki, Zofii Wierchowicz czy Lidii i Jerzego Skarżyńskich ilustrują inspiracje teatrem antycznym, średniowiecznym, elżbietańskim i barokowym. Układ chronologiczny urywa się w połowie ekspozycji. Opowieść skupia się na polskiej scenie awangardowej XX wieku, która odeszła od tradycyjnych sposobów budowania przestrzeni teatralnej. Ta część gromadzi przykłady przedstawiające nurty współczesnego teatru polskiego: scenę narodową inspirowaną twórczością Stanisława Wyspiańskiego, teatr przestrzeni nawiązujący do zjawisk Wielkiej Reformy Teatralnej czy teatr narracji plastycznej budujący emocje przy pomocy obrazów. I tu wystawa obejmuje wybitne przykłady polskiej awangardy po 1956 roku, od Józefa Szajny, Jerzego Grotowskiego, Jerzego Gurawskiego, Tadeusza Kantora do Krystiana Lupy.

Szkice, obrazy, projekty scenografii, manekiny, instalacje, umieszczone są w gablotach. Wykonane z drewna i metalowej siatki ekspozytory wpisują się w konwencję laboratorium i zaplecza teatru. Zwiedzający sam może decydować, które z eksponatów zobaczyć, wysuwając je z magazynowych „segregatorów”. Dzięki dyskretnymi opisom na podłodze łatwo zorientować się w przestrzeni. Doskonałym urozmaiceniem ekspozycji są dwie interaktywne instalacje, pozwalające na eksperymenty z przestrzenią i ruchem scenicznym. Aranżację wystawy można doczytać wielowarstwowo i smakować subtelne odniesienia. Kontenery z siatki czy łańcuszki, na których zawieszone są rekwizyty, nawiązują zarówno do magazynu teatru, jak i do klatki górniczej windy czy też szatni łańcuchowej. Prostota i transparentność elementów ekspozycyjnych współgra z przezroczystymi prostopadłościanami doświetlającymi przestrzenie muzealne. Wystawa ta jest miejscem, w którym świadomy odbiorca może studiować teatr, sztukę i architekturę, odkrywając wciąż nowe ścieżki narracji. Zachęca także do eksperymentów w tym zakresie bez zgłębiania teorii.

Tagi:
Zespół biurowo-usługowy Face2Face w Katowicach Ideą projektu było stworzenie takiego miejsca na mapie biurowej centrum Katowic, gdzie strefa do pracy spotyka się z zieloną przestrzenią – pisze o realizacji Face2Face Justyna Swoszowska.
Kopalnia Wieczorek z nową funkcją. Wyniki konkursu na projekt Dzielnicy Nowych Technologii w Katowicach Na działce po kopalni Wieczorek w Katowicach powstać ma tzw. Dzielnica Nowych Technologii. Konkurs na projekt zagospodarowania terenu wygrała pracownia AMC – Andrzej M. Chołdzyński, która większość nowych funkcji zaproponowała pod ziemią. Na powierzchni zaprojektowała zielone założenie integrujące historyczne budynki.
Wokół katowickiej Strefy Kultury: .KTW i Pierwsza Dzielnica Skala realizacji i strategiczne położenie obiektów autorstwa Przema Łukasika i Łukasza Zagały w przestrzeni Katowic sprawiają, że zaczynają one rywalizować z dotychczas dominującą w sylwecie przemysłowej stolicy Górnego Śląska zabudową uformowaną pół wieku temu przez legendarną parę architektów Henryka Buszkę i Aleksandra Frantę – pisze Andrzej Duda.
Ogrody Tysiąclecia w Katowicach projektu Atelier PS Projekt Ogrodów Tysiąclecia w Katowicach zakłada realizację dziewięciu punktowców o dachach i elewacjach prawie całkowicie pokrytych zielenią. O idei tego nowatorskiego w skali Polski założenia pisze dla nas Marek Skwara.
Gmach prokuratury w Katowicach: wyniki konkursu Katowicki SARP rozstrzygnął konkurs na nową siedzibę prokuratury. Gmach, mieszczący siedem różnych instytucji, zaplanowano w Załężu, między Drogową Trasą Średnicową a zborem zielonoświątkowców.
Biurowiec Craft w Katowicach W bezpośrednim sąsiedztwie centrum handlowego Silesia City Center w Katowicach powstanie nowy biurowiec projektu pracowni architektonicznej Czora & Czora