Dwór Badenich w krakowskim Wadowie odzyskuje blask. Zabytek będzie ośrodkiem kultury

Trwa remont pięknego neorenesansowego dworu Badenich na wschodnich krańcach krakowskiej Nowej Huty. Zabytek odzyska po latach dawny blask. Na razie jeszcze tego nie widać, ale będzie to jedna z piękniejszych placówek kulturalnych w Krakowie. Prezentujemy inwestycję w ramach cyklu „Metamorfozy na Plus”.

The Sea Resort w Międzyzdrojach

Pod koniec 2023 r. Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie ogłosił przetarg na adaptację i modernizację zabytkowego dworu Badenich w Wadowie. Remont został zaplanowany na lata 2024–2026. Budynek będzie pełnił funkcję domu kultury, którego zarządcą będzie Ośrodek Kultury Kraków – Nowa Huta. Znajdzie się tu też filia Biblioteki Kraków oraz pomieszczenia przeznaczone dla Stowarzyszenia Przyjaciół Wadowa.

– W cyklu „Metamorfozy na Plus” prezentujemy przedsięwzięcia, dzięki którym zapomniane historyczne obiekty i wnętrza otrzymują drugie życie za sprawą pasjonatów, racjonalnych biznesmenów, rzetelnych samorządowców, czy wreszcie – niespokojnych dusz... Wszyscy oni ożywiają dzięki swoim wizjom dorobek umysłów i rąk pokoleń architektów, inwestorów i budowniczych, którzy na placu budowy zostawili przed laty nadzieję, że ich dzieło ucieszy w odległej przyszłości jeszcze niejedno oko…

Dwór Badenich – krótka historia

Dwór w Wadowie wybudował Józef Badeni. Klasycystyczna budowlę zaprojektował Antoni Łuszczkiewicz w stylu nawiązującym do willi włoskich z okresu renesansu. Była własnością Badenich do 1930 r. W 1945 r. stacjonowali w dworze żołnierze radzieccy, dopuszczając się dewastacji budynku i otaczającego go parku. Po przejęciu przez państwo była tutaj szkoła i przedszkole, zamknięte w 2003 r. Obiekt od lat 90. XX w. jest własnością miasta Krakowa. Nieużytkowany i niszczejący budynek dodatkowo uszkodził pożar. W zabytkowym dworze zachowały się oryginalne, bogato zdobione elewacje: boniowanie, pilastry, sztukaterie, gzymsy.

Dwó Badenich - Kraków Wadów
Autor: ZZM Kraków/ Materiały prasowe W krakowskim Wadowie trwa remont zabytkowego dworu Badenich

Pomysł na dwór Badenich – kultura, nie komercja

Remont konserwatorski zniszczonej budowli wiązał się z bardzo wysokimi kosztami. Miasto od 2019 r. prowadziło dialog techniczny, który miał doprowadzić do zawarcia umowy w formie partnerstwa publiczno-prywatnego na adaptację tego miejsca. Nadrzędnym celem było zapewnienie mieszkańcom funkcji kulturalnych lub społecznych, a nie przeznaczenie obiektu jedynie na użytek komercyjny. ZZM starał się również o pozyskanie środków zewnętrznych, m.in. ze SKOZK.

W 2021 r., po konsultacjach społecznych, ZZM ogłosił postępowanie na opracowanie kompleksowej dokumentacji projektowo-kosztorysowej dla adaptacji i modernizacji zabytkowego dworu Badenich oraz dworskiego parku Wadów. Została ona sporządzona w dwóch etapach pod koniec 2021 r i w 2022 r. W listopadzie 2022 r. wydana została decyzja pozwolenia na adaptację dworu na cele użyteczności publicznej oraz przebudowę i remont. Pozwolenie obejmowało także zagospodarowanie terenu wokół i przebudowę infrastruktury technicznej.

Remont krakowskiego dworu już trwa!

We wcześniejszych latach przeprowadzono tutaj szereg prac zabezpieczających, m in.:

  • wykonano nowy system odprowadzania wody opadowej z połaci dachowej,
  • rozebrano schody wejściowych od strony południowej i wykonano konstrukcję do ich rekonstrukcji,
  • oczyszczono elewacje z graffiti,
  • wykonano izolację przeciwwilgociową poziomą ścian w piwnicy dworu,
  • ogrodzono budynek.

Roboty budowlane rozpoczęły się jednak dopiero w połowie 2024 r. W pierwszym etapie w ramach posiadanych środków przeprowadzono:

  • wyburzenie niektórych ścian działowych,
  • skucie tynków wewnętrznych,
  • demontaż posadzek i okładzin ściennych,
  • demontaż starych instalacji, drewnianego stropu.

W piwnicy oraz na parterze wykonane zostały nowe ściany działowe, a także konieczne wzmocnienia istniejących. Wszystkie prace prowadzone są zgodnie z zaleceniami konserwatorskimi (m.in. na podstawie zachowanych archiwaliów) i pod nadzorem konserwatora zabytków.

Dwór Badenich w Krakowie
Autor: ZZM/ Materiały prasowe Dwór Badenich w Krakowie

– Modernizacja dworu wraz z rewitalizacją otaczającego go parku jest uzależniona od środków dostępnych w budżecie miasta, a jej zakończenie planowane jest na koniec 2026 roku. Zarząd Zieleni Miejskiej w Krakowie stara się również o pozyskanie środków zewnętrznych, które mogłyby wesprzeć prowadzone działania – podaje Zarząd Zieleni Miejskiej.

Podcast Architektoniczny
Michał Sikorski. Architektura z odzysku

Inne „Metamorfozy na Plus”. Zobacz najbardziej spektakularne przemiany!

W naszym cyklu „Metamorfozy na Plus” odwiedzamy miejsca, w których współcześni wizjonerzy i inwestorzy przywracają do świetności dorobek swoich poprzedników. Do tej pory zwróciliśmy uwagę m.in. na takie obiekty jak odrestaurowane dworce kolejowe, pałace, dworki, budynki fabryczne, świątynie, kamienice i domy jednorodzinne.

Chcesz zobaczyć więcej niezwykłych przemian budowli z całej Polski? Poznaj inne artykuły z cyklu „Metamorfozy na Plus”.

W polskich kościołach powstają bary, hotele i muzea

Architektura Murator Google News