Architektura MuratorWydarzeniaBunkier Sztuki – nowa odsłona

Bunkier Sztuki – nowa odsłona

Pawilon wystawowy przy krakowskich Plantach powstał w 1965 roku według projektu Krystyny Tołłoczko-Różyskiej jako siedziba lokalnego oddziału Biura Wystaw Artystycznych. Rok temu obchodził więc swoje pięćdziesięciolecie, ale dopiero teraz można obejrzeć wystawę poświęconą jego historii. W prezentacji pod tytułem Z mojego okna widać wszystkie kopce nie zabrakło części odnoszącej się do architektury budynku – recenzja Agnieszki Skolimowskiej.

Bunkier Sztuki
Autorka pawilonu, Krystyna Tołłoczko-Różyska, w holu głównym budynku, lata 60. Fot. z Archiwum Galerii Bunkier Sztuki w Krakowie

Rok temu obchodzono w Krakowie 50. rocznicę otwarcia Pawilonu Wystawowego przy Plantach (od 1994 roku Bunkra Sztuki), jednak dopiero teraz można obejrzeć wystawę poświęconą jego historii (5 marca – 8 maja). W prezentacji pod tytułem Z mojego okna widać wszystkie kopce nie zabrakło części odnoszącej się do architektury budynku. Tym, którzy znają pawilon, tytuł może wydać się zastanawiający. W rzeczywistości przez wiele lat z jego okien nie było widać żadnego kopca, a nawet znajdującego się po sąsiedzku Pałacu Sztuki. Horyzontalne przeszklenie na wysokości pierwszego piętra pozostawało bowiem zasłonięte, tak by wnętrza galerii jak najbardziej przypominały uniwersalną, ciągłą i pozornie neutralną przestrzeń, którą w latach 60. uznano za najwłaściwsze otoczenie dla prezentacji sztuki. Z okazji wystawy okna odsłonięto. To symboliczny nowy rozdział w historii instytucji, rozpoczynający się wraz ze zmianą na stanowisku dyrektorskim, które objęła niedawno Magdalena Ziółkowska.

Bunkier Sztuki
Wejście główne do Bunkra Sztuki, lata 60.. Fot. D. Zawadzki, Archiwum Galerii Bunkier Sztuki w Krakowie

Bunkier Sztuki powstał w latach 1950-1965 według projektu Krystyny Tołłoczko-Różyskiej jako siedziba Krakowskiego Oddziału Centralnego Biura Wystaw Artystycznych. To obiekt wyjątkowy pod kilkoma względami. W polskiej architekturze powojennej niewiele jest realizacji sygnowanych nazwiskami kobiet. Pawilon Wystawowy to także jeden z bardzo nielicznych przykładów brutalizmu w Polsce, a jednocześnie nietypowa nowoczesna realizacja w kontekście historycznej zabudowy Krakowa. Przysadzista bryła, poprzedzona lekką, rzeźbiarską formą wejścia, została zintegrowana z zabytkowym spichlerzem. – Krystyna Tołłoczko-Różyska była doskonale zaznajomiona z aktualnymi trendami, pracą Le Corbusiera i innych ważnych architektów tamtego czasu. Ale jej budynek wcale nie jest nowoczesny w oczywisty sposób – betonowa fasada odwołuje się do miejsca, w którym się znajduje, do murów obronnych miasta – mówi Paulina Hyła, kuratorka części wystawy poświęconej architekturze Bunkra. Dzięki zaprezentowanym rysunkom możemy prześledzić kolejne etapy projektu. Początkowo architektka zakładała wykończenie fasady od strony Plant charakterystycznymi dla Krakowa materiałami – cegłą i wapieniem. W kolejnej wersji projektu przewidywała wielobarwną kompozycję w technice piropiktury. Ostatecznie jednak zrealizowano trójwymiarowy, betonowy odlew ze śladami szalunku, zaprojektowany we współpracy ze Stefanem Borzęckim i Antonim Hajdeckim. Na archiwalnych zdjęciach widać też przestrzeń ekspozycyjną przed budynkiem, dziś zajmowaną przez ogródek kawiarni.

Porównanie dawnych, emanujących nowoczesnością zdjęć z aktualnym wyglądem pawilonu nie wypada na jego korzyść – siedziba Bunkra Sztuki mocno się zestarzała. Świetnym podsumowaniem na 50-lecie, oprócz wystawy, byłaby gruntowna renowacja.

Tagi:
Spotkania ze sztuką pod patronatem „Architektury-murator” Galeria Sztuki ToTuart zaprasza na nowy cykl wystaw „SPOTKANIA ToTuart” w Centrum Praskim Koneser. Od września do grudnia 2020 roku odbędzie się siedem wystaw prezentujących prace polskich artystów współczesnych. „Architektura-murator” jest patronem medialnym wydarzenia.
Monika Sosnowska: topografie modernizmu. Monografia dorobku artystyki w warszawskiej Zachęcie Najnowsza wystawa w Zachęcie to pierwsza tak duża monograficzna prezentacja dorobku Moniki Sosnowskiej organizowana w Polsce. Na przykładzie zebranych prac, konsekwentnie poddających rewizji tradycje modernistyczne w architekturze, można prześledzić konceptualizację i przemiany jej twórczości, od inspiracji charakterystycznym kodem stylu międzynarodowego, przez nowe odczytanie powojennych utopii w architekturze, po fascynację konstrukcjami kratownicowymi Władimira Szuchowa. „Architektura-murator” jest patronem medialnym ekspozycji.
MuFo: wystawa w Muzeum Fotografii. Wyniki konkursu Poznaliśmy wyniki konkursu na projekt wystawy stałej w nowej siedzibie Muzeum Fotografii MuFo w Krakowie. Jury postanowiło przyznać tylko dwie nagrody. Pierwszą zdobyło JAZ+Architekci, drugą – Pracownia Macieja Siudy.
Europejskie dziedzictwo ze znakiem jakości. Nagrody Europa Nostra 2020 Nagrody Dziedzictwa Europejskiego / Europa Nostra 2020 otrzymało 21 projektów z 15 krajów, a wśród nich dwa, w których realizację zaangażowana była Polska.
Cały świat to Bauhaus! Idee Bauhausu w Warszawie do 21 czerwca Wystawa „Cały świat to Bauhaus” w ośmiu sekcjach prezentuje najważniejsze idee słynnej szkoły projektowania i ich wpływ na wszystkie sfery codziennego życia. Ekspozycji towarzyszy bogaty program przygotowany przez SARP i Instytut Goethego w Warszawie.
Architektura krajów wyszehradzkich 1945-1989 Do 23 lutego w warszawskim Zodiaku można oglądać wystawę „Iconic Ruins? Architektura krajów wyszehradzkich 1945-1989”. Ekspozycja prezentuje najważniejsze realizacje Polski, Czechosłowacji i Węgier z jednej strony jako wyraz ambicji socjalistycznych władz, z dugiej innowacyjnych pomysłów ówczesnych architektów. Polską kuratorką wystawy jest Anna Cymer.