Architektura MuratorWydarzeniaNagroda Pritzkera dla Freia Otto

Nagroda Pritzkera dla Freia Otto

Myślę, że Frei Otto był architektem, który nie przestawał pytać „powietrza”, czym chciałoby się stać. Nie przestawał myśleć o tym, jak opakować „powietrze” lub „przestrzeń” za pomocą minimum materiału i siły – mówił podczas ceremonii wręczenia Pritzkera Shigeru Ban, który wspólnie z Otto projektował słynny pawilon Japonii na Expo 2000 w Hanowerze, a zarazem laureat nagrody z ubiegłego roku.

Nagroda Pritzkera dla Frei Otto
Zadaszenie głównych obiektów sportowych w monachijskim Parku Olimpijskim powstałym na letnie igrzyska w 1972 roku, projekt: Frei Otto, Behnisch + Partner i inni, realizacja: 1968-1972, fot. Christine Kanstinger/dzięki uprzejmości Atelier Frei Otto Warmbronn

Frei Otto, niemiecki architekt i inżynier, uznawany za pioniera nowoczesnych, lekkich konstrukcji, został laureatem Nagrody Pritzkera 2015. Zmarł 9 marca tego roku w wieku 89 lat, na kilka tygodni przed ceremonią jej wręczenia. O przyznaniu jednego z najistotniejszych wyróżnień, jakimi może zostać uhonorowany architekt, dowiedział się dzięki wizycie reprezentantów kapituły w swoim domu pod Stuttgartem. Myślę, że Frei Otto był architektem, który nie przestawał pytać „powietrza”, czym chciałoby się stać. Nie przestawał myśleć o tym, jak opakować „powietrze” lub „przestrzeń” za pomocą minimum materiału i siły – podsumował jego twórczość Shigeru Ban, laureat ubiegłorocznej nagrody.

Jurorzy wskazali przede wszystkim na aktualność osiągnięć niemieckiego architekta: Lekcje płynące z jego pionierskiej pracy w obszarze lekkich konstrukcji, adaptowalnych, zmiennych i z namysłem wykorzystujących ograniczone zasoby, są tak samo ważne dziś, jak w momencie, gdy zostały zapoczątkowane ponad 60 lat temu.

Urodził się 31 maja 1925 roku w Siegmar, dorastał w Berlinie. Już jako nastolatek projektował szybowce i sam nimi latał. W ten sposób pojawiło się zainteresowanie właściwościami cienkich membran rozpostartych na lekkich konstrukcjach. W 1943 roku został wcielony do wojska jako pilot i zestrzelony nad Francją. Spędził dwa lata w obozie jenieckim, gdzie zajmował się konstruowaniem tymczasowych namiotów dla współwięźniów. W 1948 roku podjął na nowo rozpoczęte przed wojną studia na Uniwersytecie Technicznym w Berlinie.

Jego praca doktorska The suspended roof. Form and Structure obroniona w 1954 roku została wydana w kilku językach, m.in. po polsku. Był założycielem kilku instytucji i grup badawczych, spośród których wymienić należy powadzony przez niego w latach 1964-1990 Instytut Lekkich Struktur na Uniwersytecie w Stuttgarcie. Metody dydaktyczne Otto miały równie eksperymentalny charakter jak namiotowa konstrukcja zaprojektowanego przez niego pawilonu, w którym mieściła się placówka. Swobodnie zorganizowane wnętrza sprzyjały rozluźnieniu naukowej dyscypliny i podejmowaniu badań nad balonami, bańkami mydlanymi czy pianką do golenia. Obserwowane procesy, często niezwykle efemeryczne, stawały się punktem wyjścia dla projektów solidnych konstrukcji o lekkim i poetyckim wyrazie.

Jego inspiracje naturą sięgały głębiej niż niejedna z dzisiejszych biologicznych metafor w architekturze parametrycznej, i to przy ówczesnych ograniczonych możliwościach technicznych. Kluczową rolę odgrywały modele, to na ich podstawie określano dane wprowadzane następnie do – obecnych od niedawna – komputerów. Do najbardziej znanych realizacji Otto należą zadaszenia obiektów sportowych i pawilonów: parku olimpijskiego na olimpiadę w Monachium (1972), pawilonu Niemiec na Expo 1967 w Montrealu czy pawilonu Japonii na Expo 2000 w Hanowerze (wraz z Shigeru Banem). Większość zaprojektowanych przez Frei Otto obiektów miała charakter tymczasowy i dziś możemy oglądać niewiele z nich, jednak znaczenie jego badań i osiągnięć dla współczesnej architektury jest trudne do przecenienia.

Grafton Architects: Yvonne Farrell i Shelley McNamara z Pritzker Prize 2020 [GALERIA] Yvonne Farrell i Shelley McNamara z Grafton Architects laureatkami nagrody Pritzkera 2020. Jury doceniło projektantki m.in. za ich wiarę we współpracę i nieustanne zaangażowanie w doskonalenie architektury.
Nie tylko Manggha – 10 znaczących realizacji laureata Pritzker Prize 2019 Tegoroczną Pritzker Prize zdobył Arata Isozaki, wybitny japoński architekt, działający zawodowo już od ponad 60 lat. Prezentujemy 10 najbardziej znaczących budynków Isozakiego, które na przestrzeni tego czasu zrealizował w Azji, Europie, Ameryce Północnej i na Bliskim Wschodzie.
Pritzker 2019 dla Araty Isozakiego Arata Isozaki, wybitny japoński architekt, urbanista i teoretyk, laureatem Pritzker Prize 2019. „Mając dogłębną wiedzę z historii i teorii architektury, nigdy nie starał się zachować status quo” – uzasadniło jury
Balkrishna Doshi – Nagroda Pritzkera 2018 Balkrishna Doshi jest pierwszym architektem z Indii wyróżnionym Pritzkerem i jego 45 laureatem. Współpracował z Louisem Kahnem i Le Corbusierem, przyczyniając się znacząco do rozwoju kultury architektonicznej w Indiach. Znany jest z takich realizacji, jak mieszkania socjalne Aranya w Indore (1989) czy Indyjski Instytut Zarządzania w Bangalore (1977-1992). W 1980 założył pracownię Sangarth.
Pritzker 2017 dla Rafaela Arandy, Carme Pigem i Ramoan Vilalty Po raz pierwszy w historii Nagrody Pritzkera jeden z najważniejszych architektonicznych laurów przyznano aż trójce projektantów. Hiszpanie Rafael Aranda, Carme Pigem i Ramon Vilalta zostali docenieni za poetyckie, funkcjonalne realizacje, wynikające z głębokiego zrozumienia naturalnego i kulturowego kontekstu.
Alejandro Aravena laureatem Nagrody Pritzkera 2016 Chilijczyk Alejandro Aravena otrzymał jeden z najważniejszych architektonicznych laurów – amerykańską Nagrodę Pritzkera. W opinii jury jego realizacje pogłębiają nasze rozumienie architektury i odnoszą się do kluczowych problemów, z jakimi mierzą się projektanci w XXI wieku.