Apel jest reakcją na ujawnioną przez nas informację, że ministerstwo nie zamierza organizować konkursu, zasłaniając się brakiem czasu i terminami wynikającymi z rozporządzenia z 2019 roku. Po naszych kolejnych pytaniach resort przyznał, że rozporządzenie rzeczywiście dotyczy innych instytucji, ale jego zasady postanowił zastosować do NIAiU analogicznie.
Analogia jest w tej materii oparta na woli politycznej. Przeprowadzenia konkursu ani nie zakazuje prawo, ani nie wykluczają terminy. Ministerstwo subiektywnie przyjęło określony standard czasowy i na jego podstawie zdecydowało, że nie chce organizować konkurus na dyrektora NIAiU. Wyjaśnia to troską o rzetelność konkursu i potrzebą wyciągnięcia wniosków z poprzedniego, unieważnionego postępowania. Nowy dyrektor ma objąć stanowisko najpóźniej 22 listopada.
Ministerstwo zmarnowało kilka miesięcy
Resort nadal nie wyjaśnił jednak, dlaczego konkursu nie przygotowano w ciągu poprzednich miesięcy, mimo że miał zostać ogłoszony do końca drugiego kwartału 2026 roku. Nie wiemy też, kto i kiedy zdecydował o rezygnacji z zapowiadanej procedury. Ponownie zadaliśmy ministerstwu te pytania i czekamy na odpowiedź. Warto przypomnieć, że Minister Cienkowska miała na ogłoszenie konkursu czas co najmniej od grudnia 2025 roku.
Z silnym apelem o organizację konkursu zwrócił się do ministry Cienkowskiej także Borysław Czarakcziew, prezes Krajowej Rady Izby Architektów RP. W rozmowie nagranej podczas 35. Forum Ekonomicznego w Karpaczu podkreślił, że konkurs „uwiarygadnia tę instytucję”.
Przeczytaj: Rozmowa z Borysem Czarakcziewem, prezesem Krajowej Rady Izby Architektów RP
Właśnie w tej sytuacji 48 osób zajmujących się tworzeniem i popularyzacją architektury oraz refleksją nad przestrzenią zwróciło się do ministry Marty Cienkowskiej o zmianę decyzji. Sygnatariusze oczekują otwartego i transparentnego konkursu, przedstawienia jego harmonogramu oraz zapewnienia środowisku architektury i urbanistyki realnego udziału w wyborze przyszłej dyrekcji.
Treść apelu środowiska od Minister Cienkowskiej
APEL OSÓB ZAJMUJĄCYCH SIĘ TWORZENIEM I POPULARYZACJĄ ACHITEKTURY ORAZ REFLEKSJĄ NAD PRZESTRZENIĄ
o przeprowadzenie otwartego konkursu na stanowisko dyrektora Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki
Szanowna Pani Ministro,
Zwracamy się z apelem o pilne przeprowadzenie otwartego, transparentnego i merytorycznego konkursu na stanowisko dyrektora Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki. Postulujemy, by osoba kierująca ważną narodową instytucją kultury została wyłoniona w wyniku procedury, która będzie czytelna, konkurencyjna, profesjonalna i wiarygodna dla środowisk kultury, architektury i urbanistyki oraz opinii publicznej.
W sierpniu 2025 roku rozpisano konkurs na stanowisko dyrektora NIAiU. Wybierając spośród pięciorga kandydatów, komisja wskazała dotychczasowego dyrektora, prof. Bolesława Stelmacha. Ostatecznie po interwencji mediów stwierdzono jednak, że regulamin konkursu zawierał niespójności dotyczące sposobu głosowania i Ministerstwo uznało, że postępowanie należy unieważnić, a prof. Stelmach został mianowany pełniącym obowiązki Dyrektora do czasu powtórzenia procedury. Ku zaskoczeniu naszych środowisk, 3 września 2026 r., po odwołaniu prof. Stelmacha, nominację na stanowisko pełniącego obowiązki dyrektora otrzymał bez konkursu dr Łukasz Mieszkowski.
Nasz apel nie jest wyrazem ani poparcia, ani sprzeciwu wobec żadnej osoby, lecz motywowany jest troską o zachowanie standardów, o które środowiska kulturalne od dawna zabiegały, a które – jak wierzymy – bliskie są także Ministerstwu. Wskazują na to wielokrotne deklaracje MKiDN na temat wagi konkursowych procedur i standardów merytorycznego wyboru. Chcemy zaznaczyć, że także w środowisku architektonicznym konkurs jest najwyższym wzorcem wyboru – czy to projektu czy osoby na stanowisko.
Tym bardziej oczekujemy więc stworzenia warunków do tego, aby o stanowisko dyrektora NIAiU mogli ubiegać się wszyscy kompetentni kandydaci, którzy następnie zostaną poddani ocenie fachowego jury według wcześniej określonych, merytorycznych, jasnych i związanych ze specyfiką tej dziedziny kryteriów.
Apelujemy zatem o:
- ogłoszenie konkursu na stanowisko Dyrektora Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki;
- przeprowadzenie go w sposób otwarty, transparentny i konkurencyjny;
- oparcie wyboru przede wszystkim na merytorycznych kompetencjach kandydatów i ich wizji długofalowego celu i programu instytucji;
- zapewnienie środowisku architektury i urbanistyki realnego udziału w procesie wyboru;
- przedstawienie harmonogramu nowego postępowania.
Tymczasowe rozwiązania nie służą ani dobru Instytutu, ani realizacji jego misji. Każda organizacja, która chce realizować ambitne cele i cieszyć się wiarygodnością potrzebuje stabilnego kierownictwa wybranego w przejrzysty sposób. Uważamy, że nowy konkurs nie powinien być traktowany jako problem – a takie uzasadnienie pojawiło się w przekazach medialnych, lecz jako szansa na zamknięcie obecnego kryzysu proceduralnego. Prawidłowe przeprowadzenie tej ważnej procedury najlepiej posłuży interesowi NIAiU, Ministerstwa Kultury i przede wszystkim polskiej kulturze.
Z wyrazami szacunku,
Pod apelem podpisali się: Monika Arczyńska, Anna Bieliz, Zygmunt Borawski, Marcin Brataniec, Artur Celiński, Anna Cymer, Filip Domaszczyński, Michał Duda, Urszula Forczek-Brataniec, Jakub Głaz, Simone De Iacobis, Dominika Janicka, Dorota Jędruch, Małgorzata Jędrzejczyk, Marta Karpińska, Aleksandra Kędziorek, Magdalena Kicińska, Monika Konrad, Piotr Korduba, Bartosz Kowal, Małgorzata Kuciewicz, Dorota Leśniak-Rychlak, Karolina Matysiak, Wojciech Mazan, Magdalena Milert, Maciej Miłobędzki, Ryszard Nakonieczny, Barbara Nawrocka, Marta Nowosielska, Łukasz Pancewicz, Natalia Paszkowska, Grzegorz Piątek, Zofia Piotrowska, Ewa P. Porębska, Agnieszka Rasmus-Zgorzelska, Piotr Sarzyński, Dorota Sibińska, Michał Sikorski, Kuba Snopek, Filip Springer, Bogna Świątkowska, Małgorzata Tomczak, Hubert Trammer, Jarosław Trybuś, Aleksandra Wasilkowska, Dominika Wilczyńska, Michał Wiśniewski oraz Łukasz Wojciechowski
---
Dziękujemy, że tu jesteś. Posłuchaj także naszego Podcastu Architektonicznego
