Spis treści
Marszałkowska 77/79, czyli Biurowiec Centrali Ogrodniczej i Metrobudowy
Projekt gmachu powstał w latach 1948–1949, zaś budowę zakończono w 1950 r. Jako projektantów źródła wymieniają Stefana Hołówkę, Tadeusza Iskierkę, Konstantego i Mikołaja Kokozowów, Bogumiła Płacheckiego oraz Jerzego Wasilewskiego. Zespół architektów nazywanych Pingwinami preferował konstruktywizm i w takim właśnie stylu zaprojektowano pierwszy budynek, jaki miał stanąć po wojnie przy poszerzonej ul. Marszałkowskiej – zakładano, że na fasadzie widoczny będzie szkielet budynku.
Obiekt był już w stanie surowym, gdy z góry przyszło polecenie, by dostosować projekt do prawideł socrealizmu (na wzór MDM-u, z którym biurowiec miał sąsiadować). Tak też zrobiono, jednak i ten projekt, uwzględniający m.in. rzeźby figuralne na attyce i reprezentacyjny parter, nie doczekał się realizacji. Ostatecznie, po mocnym okrojeniu wizji, powstał budynek dość skromny w wyrazie, z charakterystyczną elewacją, którą zdobią wystające przed lico ceglane główki. Jego powierzchnia użytkowa wynosi około 8,3 tys. m², a kubatura ponad 28,6 tys. m³.
Początkowo w budynku działała Centrala Ogrodnicza, jednak nie trwało to długo. Wiosną 1953 r. do gmachu wprowadziła się Metrobudowa – miejska spółka odpowiedzialna za budowę kolei podziemnej w stolicy. Nowa siedziba świadczyła zarówno o prestiżu planowanej inwestycji, jak i o coraz większych potrzebach lokalowych powiększającego się przedsiębiorstwa. Wkrótce jednak złote czasy dobiegły końca: w październiku tego samego roku rząd wstrzymał ledwie rozpoczętą budowę metra głębokiego w Warszawie. Mimo to fachowcy od metra powoli kontynuowali prace koncepcyjne, co przydało się kilkadziesiąt lat później, gdy budowa metra w Warszawie, tym razem płytkiego, ruszyła na nowo w 1983 r.
Status zabytku, Biuro Architektury i uchodźcy
Po 1989 r. w budynku przy Marszałkowskiej 77/79 urzędowały różne miejskie jednostki, m.in. Biuro Geodezji i Katastru, a w 2013 r. wprowadziło się tu Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu m.st. Warszawy. Budynek znajdował się już wtedy od roku w gminnej ewidencji zabytków. W 2018 r. na budynku zawisł neon „Wielka Warszawa” autorstwa Arka Vaza, przedstawiający model planowanego rozwoju stolicy z 1928 r.
Miejscy architekci w 2021 r. przenieśli się do biur w Widok Towers. Powodem była potrzeba pilnego remontu budynku z lat 50., m.in. w celu dostosowania go do współczesnych wymogów przeciwpożarowych. Później budynek przy Marszałkowskiej przez kilka lat służył uchodźcom z Ukrainy. Działał tu punkt pomocy, w którym można było m.in. zarejestrować się jako osoba szukająca pracy. Później uruchomiono tu także Ukraińskie Centrum Edukacji.
- Sprawdź również: Pod boiskiem i targowiskiem wyrastają fortece. To tu powstaną pierwsze polskie schrony S-1, które wytrzymają wszystko
WOT dostaje budynek od miasta. „Nowa lokalizacja, ale ta sama misja”
17 września 2026 r. władze Warszawy ogłosiły, że gmach przy Marszałkowskiej 77/79 przejdzie w ręce Wojsko Obrony Terytorialnej. Stało się to na wniosek WOT-u, do którego przychylił się ratusz. Stacjonować ma tu przede wszystkim najmłodsza, 18. Stołeczna Brygada Obrony Terytorialnej. Słowa zacytowane powyżej wypowiedział dowódca jednostki, płk Mirosław Tołodziecki. Jak zapewnił, „żołnierze mają dobre warunki do służby, a mieszkańcy są jeszcze bliżej tych, którzy każdego dnia są gotowi ich wspierać i chronić”. Podano też, że z budynku poza WOT-em korzystać będzie również Sztab Generalny Wojska Polskiego. Wartość budynku to ok. 120 mln zł.
Zgodnie z planami WOT: na parterze budynku będzie się mieścił m.in. punkt rekrutacyjny, a na pozostałych piętrach znajdą się Dowództwo i Sztab 18 SBOT i Sztab Generalny WP. Wojskowi zapowiadają także otwarcie parteru dla mieszkańców m.in. na różne projekty związane ze szkoleniem z zakresu ochrony cywilnej
– podaje Urząd Miasta.
Najpierw jednak gmach trzeba wyremontować. Według wstępnej koncepcji zaprezentowanej przez WOT na elewacji budynku pojawią się nowe neony. Od strony ul. Marszałkowskiej mają one przedstawiać herb 18. Stołecznej Brygady Obrony Terytorialnej oraz znak Polski Walczącej, zaś od strony ul. Wilczej – logo Sztabu Generalnego Wojska Polskiego. Na razie nie podano żadnych terminów planowanych prac.
- Przejdź do galerii: Mozaiki z Placu Konstytucji w Warszawie
30
