Spis treści
Wyraźna granica między starym a nowym
Na Ostrowie Tumskim, pomiędzy katedrą a Śluzą Katedralną prowadzącą do Bramy Poznania, stanął niewielki pawilon zbudowany z kilku elementów: istniejącego ceglanego muru, szkła, stali i dużej betonowej płyty dachu. Food Fort, zaprojektowany przez Ludmiłę i Macieja Michalskich z OZ Studio Projektowe, jest współczesną ingerencją w jeden z najmocniej (historycznie i turystycznue) obciążonych fragmentów Poznania. Zamiast naśladować sąsiednią architekturę, projektanci postawili skręcić w nieco innym kierunku.
Czytaj także: Czy Osiedle Murawa 2 w Poznaniu to drugi Nowy Strzeszyn? O poszukiwaniach sposobu na przyjazne dogęszczanie miasta
Podstawą projektu był niewielki murowany budynek gospodarczy, należący niegdyś do zaplecza fortyfikacji. Zachowane ściany zostały wzmocnione i poddane renowacji, a następnie włączone do nowej funkcji. W tej części umieszczono zaplecze sanitarne i socjalne. Do ceglanej bryły dostawiono otwartą salę wielofunkcyjną z niewielkim zapleczem kuchennym wydzielonym betonowymi ścianami. Stara i nowa część nie zlewają się ze sobą. Granica między nimi pozostaje czytelna, także dzięki zastosowanym materiałom. Nowy pawilon tworzą przeszklone ściany, smukłe stalowe słupy i betonowa płyta dachu wysunięta poza obrys elewacji. Dach porządkuje całą kompozycję, osłania południowy taras oraz wejście od ulicy Dziekańskiej i nadaje niskiej bryle mocno horyzontalny charakter.
Szkło pozwoliło ograniczyć wizualną obecność nowej kubatury. Przez pawilon można patrzeć w głąb ogrodu, w kierunku zachowanych fragmentów muru obronnego. Budynek nie odcina wnętrza od otoczenia, ale - zamiast tego - staje się częścią ciągu widokowego. To szczególnie istotne w miejscu, gdzie nowa funkcja gastronomiczna została wprowadzona pomiędzy historyczną zabudowę, zieleń i intensywnie uczęszczaną trasę turystyczną.
Widoczne nierówności i krzywizny murów
Projektanci wykorzystali również ślady kolejnych przekształceń starego obiektu. Odtworzyli historyczne otwory drzwiowe, natomiast późniejszą bramę garażową zamurowali. Nierówności i krzywizny zachowanych murów pozostały widoczne. Dopasowane do nich stalowe ościeżnice podkreślają różnicę między precyzją nowych elementów a geometrią starej tkanki. Podobną zasadę zastosowano we wnętrzu: instalacje techniczne nie zostały ukryte, lecz potraktowane jako jeden z elementów jego architektury.
Ta niewielka realizacja została w 2025 roku doceniona Nagrodą im. Jana Baptysty Quadro, przyznawaną najlepszym realizacjom architektonicznym w Poznaniu. Jury XXVII edycji konkursu zwróciło uwagę właśnie na sposób połączenia współczesnej formy z historycznym kontekstem, jakość detalu oraz wykorzystanie zachowanej substancji dawnego budynku. Autorzy Food Fortu pokazali, że interwencja na Starym Mieście nie musi sprowadzać się ani do rekonstrukcji, ani do neutralnej architektury, która próbuje pozostać niezauważona.
Food Fort działa na własnej zasadzie, urozmaiconej zasadzie. Nowa część być może i jest jednoznacznie współczesna, ale jej skala i transparentność podporządkowują ją miejscu, historycznej lokalizacji. Architekturę pawilonu buduje w praktyce właśnie czytelność tych dwóch porządków.
Metryczka realizacji FOODFORT w Poznaniu
Adres: Ostrów Tumski, ul. Dziekańska 1, Poznań
Autorzy: OZ studio projektowe s.c.; architekci Ludmiła Michalska, Maciej Michalski
Współpraca autorska:
architekci: Edyta Cabaj, Katarzyna Woltyńska, Iwona Taront
Architektura wnętrz: OZ studio projektowe s.c.
Architektura krajobrazu: -
Konstrukcja: Pracownia Konstrukcyjna Krzysztof Marciniak
Generalny wykonawca: Orlikon sp. z o.o.
Inwestor: Archidiecezja Poznańska
Powierzchnia terenu: 2500 m2
Powierzchnia zabudowy: 170,5 m2
Powierzchnia użytkowa: 151,6 m2
Powierzchnia całkowita: 170,5 m2
Kubatura: 704 m3
Projekt: 2021-22 r.
Realizacja: 2024r.
ALUPROF: przeszklenia
REMMERS: materiały izolacyjne i renowacyjne
BAUDER: pokrycie dachu
AVI: łączniki termoizolacyjne
NewTechWood Ultrashield deski tarasowe
Kerlite: płytki wielkoformatowe
