Architektura MuratorKonkursyDworzec Roku 2021 – znamy najlepsze dworce kolejowe w Polsce!

Dworzec Roku 2021 – znamy najlepsze dworce kolejowe w Polsce!

Podczas Kongresu Kolejowego przedstawiciele Fundacji Grupy PKP i Fundacji ProKolej ogłosili laureatów IV edycji konkursu „Dworzec Roku”. Głosami ekspertów i internautów zwycięzcami zostały obiekty w Oświęcimiu i Wrocławiu.

Dworzec Roku 2021 – znamy najlepsze dworce kolejowe w Polsce!
Dworzec w Oświęcimiu, proj. architekt Paweł Kośmicki, PKP S.A.;  nagroda główna w konkursie  Dworzec Roku 2021; fot. Paweł Kośmicki

Obiekty do udziału w konkursie „Dworzec Roku 2021” mógł zgłosić każdy: organizacje branżowe, władze lokalne, samorządy czy miłośnicy architektury. Musiały to być jednak czynne dworce kolejowe, na co dzień otwarte dla podróżnych. Przy czym  największe szanse na nominacje do finału miały te, które w ostatnim czasie przeszły spektakularną przemianę, stanowiąc odniesienie dla przyszłych inwestycji tego typu.

Zebrane propozycje zostały następnie zweryfikowane. Eksperci analizowali ich architekturę, zagospodarowanie przestrzeni, jakość komunikatów stacyjnych, czytelność informacji pasażerskiej, dogodność przesiadek, dostępność parkingów czy profesjonalizm obsługi. Na tej podstawie wyłoniono 10 finałowych realizacji. W tym roku były to: Dworzec Wrocław Główny,  proj. Grupa 5 Architekci, dworzec w Cieszynie, proj. Studio Projektowe Mirosław Zięba, Dworzec Oświęcim, proj. PKP S.A. arch. Paweł Kośmicki, dworzec w Ustce, proj. Pracownia Architektury „Studium”, Malwina Łazęcka-Malińska, dworzec w Wolsztynie, proj. PL.architekci, dworzec w Myszkowie, dworzec w Skawinie, dworzec w Obornikach Śląskich, dworzec w Nowym Sączu oraz dworzec w Radymnie.

Czytaj też: Dworzec PKP w Mościcach w rejestrze zabytków! [GALERIA] |

Nagrodę publiczności w czwartej edycji konkursu dworcowego zdobył dworzec Wrocław Główny. Nagrodę główną jury przyznało dworcowi w Oświęcimiu. Tegoroczni laureaci to przykład na to, że w naszym konkursie może zwyciężyć naprawdę każdy dworzec, niezależnie od lokalizacji, wielkości czy liczby obsługiwanych pociągów – podkreśla dr Jakub Majewski, prezes zarządu Fundacji ProKolej. Wskazany przez internautów dworzec we Wrocławiu to przykład na to, jak można zmodernizować duży historyczny obiekt, który spełnia wymagania obsługi pasażera XXI wieku, nie tracąc dotychczasowej atmosfery. Z kolei wybrany przez jury dworzec w Oświęcimiu to obiekt kompaktowy i nowoczesny, wybudowany w miejscu starego, niefunkcjonalnego budynku z lat 60. ubiegłego wieku.

Konkurs „Dworzec Roku” cieszy się stale rosnącą popularnością. W inicjatywę zaangażowało się już prawie 30 tys. osób, a zwycięskie obiekty stanowią inspirację dla kolejnych projektów inwestycyjnych. Podpowiadają, jak zagospodarować przestrzeń, zadbać o wygląd i standard jego utrzymania, ale również zapewnić prawidłową obsługę pasażerską. Zarówno dworzec we Wrocławiu, jak i dworzec w Oświęcimiu to doskonałe przykłady pokazujące pozytywne przemiany zachodzące w krajowej infrastrukturze kolejowej. Oba te obiekty łączą w sobie niezwykły wygląd, jak również, a może przede wszystkim, wszechstronną funkcjonalność, która zadowoli nawet najbardziej wymagających pasażerów. Uznanie wyrażone przez jurorów, a także głosujących internautów, to niewątpliwie docenienie osób, które odpowiadają za zarządzanie zwycięskimi dworcami i to właśnie do nich kierujemy gratulacje oraz podziękowania za pracę na rzecz rozwoju polskiej kolei – zwraca uwagę Katarzyna Kucharek, prezes zarządu Fundacji Grupy PKP.

Dworzec we Wrocławiu, czyli jak zmodernizować historyczne obiekty kolejowe

Dworzec PKP Wrocław Główny to ważny węzeł kolejowy historycznej stolicy Dolnego Śląska obsługujący linie z dziesięciu kierunków. Każdego dnia odprawia nawet 60 tys. pasażerów. Historia dworca sięga lat 40. XIX wieku. Jego budowę rozpoczęto w 1855 roku na podstawie projektu Wilhelma Grapowa, naczelnego architekta Kolei Górnośląskich. Obiekt wyróżniał się imponującą halą peronową (na miejscu dzisiejszego holu głównego) – swego czasu była to największa budowla tego typu w całej Europie. Dworzec we Wrocławiu szybko zyskiwał na znaczeniu i ze względu na rosnącą liczbę obsługiwanych podróżnych już w latach 80. XIX wieku konieczna okazała się rozbudowa obiektu. To właśnie wtedy powstał nowy układ torowy i wybudowano zupełnie nowe perony.

Druga wojna światowa okazała się łaskawa dla budynku dworca. Choć pod powierzchnią placu wybudowano schrony, a uszkodzenia z walk usuwano nawet po przywróceniu pokoju, to udało się zachować bryłę i charakter budynku. Kolejnym trudnym okresem dla dworca we Wrocławiu był 1997 rok. Podczas tzw. powodzi tysiąclecia udało się nie dopuścić naporu wody do jego pomieszczeń, a ruch kolejowy odbywał się w miarę możliwości według obowiązującego rozkładu jazdy. Jeden z największych remontów miał miejsce w 2010 roku, dzięki czemu dziś jest imponującą wizytówką całego miasta.

Dworzec PKP Wrocław Główny to nie tylko obsługa ruchu pasażerskiego. To także ważny punkt na mapie miejsc kulturalnych. W przestrzeniach obiektu kręcono m.in. odcinki „Stawki większej niż życie”, „Mniejszego nieba” czy „Ajlawju”. Funkcjonowało tu jedno z nielicznych dworcowych kin. To w nim bywał Zbigniew Cybulski, zaliczany do grona najpopularniejszych polskich aktorów filmowych. Jedną z tragiczniejszych dat w historii dworca PKP Wrocław Główny jest 8 stycznia 1967 roku. Tego dnia Zbigniew Cybulski próbując wsiąść do pociągu, wpadł pomiędzy wagon i peron. W wyniku nieszczęśliwego wypadku aktor poniósł śmierć na miejscu. Do dziś na III peronie znajduje się pamiątkowa tabliczka ufundowana m.in. przez reżysera Andrzeja Wajdę.

Dworzec Oświęcim: obiekt systemowy dostosowany do kontekstu

Już nie lokalna stacja kolejowa, ale innowacyjny dworzec systemowy na miarę XXI wieku, według autorskiego pomysłu Polskich Kolei Państwowych S.A – tak można określić nowoczesny i w pełni funkcjonalny obiekt w Oświęcimiu. Spełnia on najważniejsze wymagania podróżnych – przestronna hala dla oczekujących, czytelny system informacji pasażerskiej, czyste i ogólnodostępne toalety oraz czynne kasy biletowe. We wnętrzu znajdują się także pomieszczenia Straży Ochrony Kolei, jak również lokale komercyjne. Wyróżniającym się akcentem jest wieloformatowa szklano-kamienna mozaika autorstwa Kazimierza Gąsiorowskiego, która stanowi swoisty hołd dla ofiar obozu Auschwitz-Birkenau. Nad całością dominuje wieża z podświetlanym w nocy zegarem.

Wnętrze dworca kolejowego w Oświęcimiu jest przyjazne pasażerom w każdym aspekcie. Nowoczesny budynek spełnia rygorystyczne kryteria obsługi osób z niepełnosprawnościami, np. wszystkie ciągi komunikacyjne oznaczono alfabetem Braille’a. Ciekawym pomysłem jest utworzona poczekalnia z zabawkami dla najmłodszych pasażerów. Cały obiekt jest energooszczędny i ekologiczny. Do jego ogrzewania wykorzystano m.in. pompy ciepła i wentylację mechaniczną wraz z odzyskiem ciepła, a natężenie światła regulowane jest poprzez system automatycznych czujników. Co więcej, toalety dworcowe wykorzystują wodę odzyskaną z deszczówki.

Już wkrótce kolejna edycja konkursu „Dworzec Roku”

Finałowe rozstrzygnięcie i wybór najlepszych dworców kolejowych nie kończą zmagań o miano najlepszego dworca kolejowego w Polsce. Organizatorzy przygotują pamiątkowe tablice, które zostaną umieszczone w przestrzeni dla podróżnych. Wkrótce ruszą również przygotowania do następnej edycji.

Konkurs „Dworzec Roku” z każdą kolejną edycją zdobywa coraz większą popularność. W ostatniej w głosowaniu internautów wzięło udział ponad 13 tys. osób. Nagrodę publiczności otrzymał wówczas Przemyśl Główny (proj. Marek Rytych Architekt).  Nagrodę jury, w którym znaleźli się m.in. architekci Daniel Ogrodnik i Zbigniew Maćków, otrzymał dworzec Goczałkowice-Zdrój (proj. Modulus Agnieszka Sekta-Seredyńska). Konkurs „Dworzec Roku” to okazja na pokazanie przykładów pozytywnych zmian, jakie przechodzi polska kolej – podkreśla dr Jakub Majewski, prezes zarządu Fundacji ProKolej, pomysłodawca konkursu. Dla osób zajmujących się transportem i rozwojem miast to także okazja do zebrania opinii pasażerów i znalezienia dobrych praktyk, które należałoby promować.

Nowe przystanki linii średnicowej w Warszawie projektu Kuryłowicz & Associates
Nowe przystanki linii średnicowej w Warszawie projektu Kuryłowicz & Associates Konsorcjum Torprojekt i Kuryłowicz & Associates podpisało umowę na zaprojektowanie dwóch nowych przystanków warszawskiej linii średnicowej przy rondzie de Gaulle’a i Wybrzeżu Kościuszkowskim. Prace projektowe obejmują także zmiany w dotychczas już opracowanej dokumentacji dla odcinka pomiędzy Warszawą Zachodnią a Warszawą Wschodnią.

Terminal Autobusowy Zvonarka w Brnie: czeski brutal od nowa Ten projekt to wynik kampanii mającej na celu zachowanie brutalistycznego dziedzictwa czeskiej architektury. W ratowanie budynku dworca w Brnie zaangażowali się architekci z biura CHYBIK + KRISTOF.
Dworzec / Oświęcim To obiekt funkcjonalny i szlachetny. Jego autorzy odnaleźli w projekcie drogę do połączenia trudnej przeszłości z pełną wyzwań teraźniejszością – o realizacji pisze Janusz Sepioł.
Autor: Piotr Prus
Dworzec w Cieszynie z tytułem Dworca Roku 2022! Jak udało się uratować stację i stworzyć nowoczesny węzeł przesiadkowy Tytuł „Dworca Roku 2022” przyznany centrum przesiadkowemu w Cieszynie to ukoronowanie wielu starań i wysiłków mających na celu poprawę dostępności transportu zbiorowego w tym mieście. To również wyróżnienie dla wielkiej, zbiorowej pracy, która pozwoliła po wieloletniej zapaści stworzyć nad Olzą nowoczesne miejsce obsługi podróżnych.
Rozpoczęło się głosowanie na Dworzec Roku 2022 Trwa najbardziej emocjonujący etap konkursu „Dworzec Roku 2022”. Do końca października można oddawać głosy na swoje ulubione dworce.
Dworzec Roku 2022: nowa odsłona konkursu na najlepsze dworce kolejowe w Polsce! Trwa piąta edycja konkursu Dworzec Roku, czyli organizowana wspólnie przez Fundację Pro Kolej i Fundację Grupy PKP kampania promująca najbardziej nowoczesne i funkcjonalne obiekty tego typu w Polsce. Użytkownicy dworców mogą zgłaszać swoje propozycje do 20 lipca.
Znamy nowy projekt dworca Olsztyn Główny. Modernistyczny budynek z 1971 roku zostanie wyburzony Nie udało się obronić przed rozbiórką olsztyńskiego Dworca Głównego. Modernistyczny obiekt autorstwa Zygmunta Kłopockiego z zespołem musi ustąpić miejsca nowemu, według projektu pracowni TPF z Warszawy.
Stacja Warszawa Zachodnia Najbardziej charakterystycznym elementem przebudowy stacji Warszawa Zachodnia jest nowe zadaszenie, którego geometrię kształtuje konstrukcja nośna, słupy w formie liter X i Y oraz świetliki zlokalizowane nad międzytorzem. O wyzwaniach związanych z budową nowej stacji Warszawa Zachodnia piszą Oliwia Dec-Wolszczak i Marcin Wolszczak.
Dworzec / Wolsztyn Realizacja łączy z pozoru odległe światy – kolej i miasto, chaos i porządek, ruch i spokój. Dyskretnie buduje kulturę przestrzeni dostępnej dla każdego – o nowej realizacji pracowni PL.architekci pisze Piotr Marciniak.
W aktualnym numerze Architektury