Architektura MuratorKrytykaSwiss Sensibility. The Culture of Architecture in Switzerland

Swiss Sensibility. The Culture of Architecture in Switzerland

Tytułowa culture w różnych językach bywa czasem używana wymiennie z terminem cywilizacja. Zwykło się mówić, że architektura jest fizycznym wyrazem cywilizacji, która ją tworzy. To trafne spostrzeżenie i oglądając realizacje z różnych krajów można zbudować sobie obraz zamieszkujących je społeczeństw. Dlaczego akurat w Szwajcarii powstają tak dobre budynki? Jaka cywilizacja temu sprzyja? – recenzja Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka.

Swiss Sensibility. The Culture of Architecture in Switzerland
Anna Roos, Swiss Sensibility. The Culture of Architecture in Switzerland, Birkhauser 2017

Mieliśmy swego czasu okazję przeprowadzić wywiad z Moshe Safdiem („A-m” 2/2014). Jego pracownie zlokalizowane są w paru miastach na świecie, pod koniec rozmowy spytaliśmy, gdzie znajdują się obecnie idealne miejsca do pracy dla architekta. Powiedział, że nie ma ich wiele, ale wymienił od razu Hiszpanię i Szwajcarię. Uważa się – pozostańmy w gronie zawodowców – że współczesna architektura szwajcarska jest znakomita. Chodzi nie tylko o rozsiane po całym świecie realizacje pracowni Herzog & de Meuron, arcydzieła Petera Zumthora, ale i dzieła mniej znanych twórców, jak Livio Vacchini czy Valerio Olgiati, usytuowane w rodzinnym kraju.

Podtytuł opublikowanej przez szwajcarskie wydawnictwo Birkhäuser książki brzmi The Culture of Architecture. Tytułowa culture w różnych językach bywa czasem używana wymiennie z terminem cywilizacja. Zwykło się mówić, że architektura jest fizycznym wyrazem cywilizacji, która ją tworzy. To trafne spostrzeżenie i oglądając realizacje z różnych krajów można zbudować sobie obraz zamieszkujących je społeczeństw. Dlaczego akurat w Szwajcarii powstają tak dobre budynki? Jaka cywilizacja temu sprzyja? Zagadnięty o to Werner Huber, krytyk architektury, redaktor czasopisma „Hochparterre”, a przy okazji przyjaciel Polski, na szybko wymienia kilka powodów: stabilność polityczna zai społeczna, wysoki etos pracy i poziom edukacji zawodowej, wymóg i powszechność konkursów, obecność krytyki architektonicznej nie tylko w prasie fachowej, ale i w mediach popularnych. To samo pytanie pada w słowie wstępnym do książki i podobnych odpowiedzi udziela jej autorka Anna Roos. Pyta też o to autor innego z tekstów – R. James Breiding – oraz pozostali krytycy, których eseje wplecione są między prezentowane projekty. Swiss Sensibility – nie ma dobrej architektury bez wrażliwości; potrzebna jest wrażliwość projektantów, ich precyzja w opracowaniu detali i rozwiązań oraz staranne wykonawstwo wrażliwych rzemieślników. Banalne odniesienie do szwajcarskich zegarków nasuwa się samo. Potrzebna jest także wrażliwość klientów, którzy zadowolą się tylko produktem wysokiej jakości. I o jakości jest właściwie ten album. Przedstawiono w nim kilkanaście pracowni – oprócz tych najbardziej znanych są także młode zespoły, które dostąpiły zaszczytu pojawienia się w tak elitarnym zestawie. Każdy z zamieszczonych projektów został zrealizowany (proces selekcji był z pewnością niełatwy: z ogromu dorobku szwajcarskich biur autorka wybrała ledwie ćwierć setki obiektów), a jego prezentacja to przede wszystkim piękne zdjęcia; zdaje się w nich słyszeć ciszę górskiego krajobrazu. Fotografiom towarzyszą starannie opracowane rysunki – rzuty, przekroje, elewacje. Oprócz wspomnianych już esejów można tu znaleźć także interesujący wywiad Anny Roos z Peterem Zumthorem. Bardzo trafnym zabiegiem jest umieszczenie pod zdjęciem każdego z zespołów krótkiego credo. Jakość to także sposób wydania książki – opracowanie graficzne i skład, gatunek dobranego papieru. Publikacja nie tylko pokazuje wybitne osiągnięcia współczesnej szwajcarskiej architektury, ale i wyznacza kierunek: trzeba pracować, rzetelnie pochylać się nad zadanym problemem. Analizować przesłanki i udzielać starannej odpowiedzi. Stopniowo podnosić poprzeczkę. Warto.

Książki na wakacje 2022: architektoniczne nowości wydawnicze TOP 10 Od lat co miesiąc recenzujemy dla Was najciekawsze książki o architekturze, urbanistyce, wnętrzach i projektowaniu krajobrazu. Tym razem polecamy 10 nowości wydawniczych, w sam raz na letnie nadrabianie zaległości bądź planowanie architektonicznych podróży. Książki na wakacje 2022: TOP 10.
MUR. Ilustrowany atlas architektury Muranowa – pomóż go wydrukować! Centrum Architektury prowadzi zbiórkę na druk ósmego tomu z serii ilustrowanych atlasów warszawskiej architektury. Książkę, tym razem poświęconą dzielnicy Muranów, napisali Beata Chomątowska, Grzegorz Piątek i Katarzyna Uchowicz.
Warszawa rysuje Skopje: nowa publikacja Centrum Architektury Nakładem Centrum Architektury ukazała się książka „Warszawa rysuje Skopje” autorstwa Kingi Nettmann-Multanowskiej. Autorka, od lat niestrudzenie badająca polskie wątki na terenie Gruzji i Macedonii Północnej, odkrywa przed czytelnikiem wciąż mało znaną historię udziału architektów z Polski w odbudowie Skopje po tragicznym trzęsieniu ziemi z 1963 roku.
Lista nieobecności: Janusz Sepioł o Archiprzewodniku Roberta Koniecznego i Tomasza Malkowskiego Lista obiektów zebranych w Archiprzewodniku budzi kilka zasadniczych pytań dotyczących całych obszarów nieobecności. Właściwie nie ma tu wsi. Trudno też znaleźć jakieś realizacje urbanistyczne. Nie ma architektury przemysłowej ani obiektów inżynierskich. Państwo jako inwestor, poza sferą kultury, właściwie nie istnieje.
Alcazar: uniwersalna opowieść o patologiach przemysłu budowlanego Nakładem Centrum Architektury wyszedł kolejny komiks. „Alcazar” Simona Lamoureta to fabularyzowana opowieść o pracownikach na indyjskiej budowie, ukazująca nepotyzm, opóźnianie wypłat, przemocowe relacje i łapówkarstwo.
„Architektki” Agaty Twardoch: 19 inspirujących rozmów z wyjątkowymi architektkami „Ta książka powstała ze złości” – pisze autorka we wstępie. „Złości na to, że kobietom w świecie architektury jest trudniej, są mniej doceniane i rzadziej nagradzane. I to nie dlatego, że są niewystarczająco dobre”. Właśnie ukazały się „Architektki” Agaty Twardoch, a my jesteśmy partnerem tej publikacji.