Architektura MuratorKrytykaSwiss Sensibility. The Culture of Architecture in Switzerland

Swiss Sensibility. The Culture of Architecture in Switzerland

Tytułowa culture w różnych językach bywa czasem używana wymiennie z terminem cywilizacja. Zwykło się mówić, że architektura jest fizycznym wyrazem cywilizacji, która ją tworzy. To trafne spostrzeżenie i oglądając realizacje z różnych krajów można zbudować sobie obraz zamieszkujących je społeczeństw. Dlaczego akurat w Szwajcarii powstają tak dobre budynki? Jaka cywilizacja temu sprzyja? – recenzja Piotra Lewickiego i Kazimierza Łataka.

Swiss Sensibility. The Culture of Architecture in Switzerland
Anna Roos, Swiss Sensibility. The Culture of Architecture in Switzerland, Birkhauser 2017

Mieliśmy swego czasu okazję przeprowadzić wywiad z Moshe Safdiem („A-m” 2/2014). Jego pracownie zlokalizowane są w paru miastach na świecie, pod koniec rozmowy spytaliśmy, gdzie znajdują się obecnie idealne miejsca do pracy dla architekta. Powiedział, że nie ma ich wiele, ale wymienił od razu Hiszpanię i Szwajcarię. Uważa się – pozostańmy w gronie zawodowców – że współczesna architektura szwajcarska jest znakomita. Chodzi nie tylko o rozsiane po całym świecie realizacje pracowni Herzog & de Meuron, arcydzieła Petera Zumthora, ale i dzieła mniej znanych twórców, jak Livio Vacchini czy Valerio Olgiati, usytuowane w rodzinnym kraju.

Podtytuł opublikowanej przez szwajcarskie wydawnictwo Birkhäuser książki brzmi The Culture of Architecture. Tytułowa culture w różnych językach bywa czasem używana wymiennie z terminem cywilizacja. Zwykło się mówić, że architektura jest fizycznym wyrazem cywilizacji, która ją tworzy. To trafne spostrzeżenie i oglądając realizacje z różnych krajów można zbudować sobie obraz zamieszkujących je społeczeństw. Dlaczego akurat w Szwajcarii powstają tak dobre budynki? Jaka cywilizacja temu sprzyja? Zagadnięty o to Werner Huber, krytyk architektury, redaktor czasopisma „Hochparterre”, a przy okazji przyjaciel Polski, na szybko wymienia kilka powodów: stabilność polityczna zai społeczna, wysoki etos pracy i poziom edukacji zawodowej, wymóg i powszechność konkursów, obecność krytyki architektonicznej nie tylko w prasie fachowej, ale i w mediach popularnych. To samo pytanie pada w słowie wstępnym do książki i podobnych odpowiedzi udziela jej autorka Anna Roos. Pyta też o to autor innego z tekstów – R. James Breiding – oraz pozostali krytycy, których eseje wplecione są między prezentowane projekty. Swiss Sensibility – nie ma dobrej architektury bez wrażliwości; potrzebna jest wrażliwość projektantów, ich precyzja w opracowaniu detali i rozwiązań oraz staranne wykonawstwo wrażliwych rzemieślników. Banalne odniesienie do szwajcarskich zegarków nasuwa się samo. Potrzebna jest także wrażliwość klientów, którzy zadowolą się tylko produktem wysokiej jakości. I o jakości jest właściwie ten album. Przedstawiono w nim kilkanaście pracowni – oprócz tych najbardziej znanych są także młode zespoły, które dostąpiły zaszczytu pojawienia się w tak elitarnym zestawie. Każdy z zamieszczonych projektów został zrealizowany (proces selekcji był z pewnością niełatwy: z ogromu dorobku szwajcarskich biur autorka wybrała ledwie ćwierć setki obiektów), a jego prezentacja to przede wszystkim piękne zdjęcia; zdaje się w nich słyszeć ciszę górskiego krajobrazu. Fotografiom towarzyszą starannie opracowane rysunki – rzuty, przekroje, elewacje. Oprócz wspomnianych już esejów można tu znaleźć także interesujący wywiad Anny Roos z Peterem Zumthorem. Bardzo trafnym zabiegiem jest umieszczenie pod zdjęciem każdego z zespołów krótkiego credo. Jakość to także sposób wydania książki – opracowanie graficzne i skład, gatunek dobranego papieru. Publikacja nie tylko pokazuje wybitne osiągnięcia współczesnej szwajcarskiej architektury, ale i wyznacza kierunek: trzeba pracować, rzetelnie pochylać się nad zadanym problemem. Analizować przesłanki i udzielać starannej odpowiedzi. Stopniowo podnosić poprzeczkę. Warto.

Monotowns: fotograficzna podróż przez monomiasta na peryferiach byłego ZSRR „Monotowns” to kontynuacja serii, zapoczątkowanej przez książki „Concrete Siberia” i „Eastern Blocks”. Tym razem Zupagrafika zaprasza czytelników w podróż po rosyjskich monomiastach.
Historia architektoniczno-kryminalna o termach w Vals Petera Zumthora „Uwodzenie. Historia architektoniczno-kryminalna” to komiks noir opowiadający m.in. o jednym z arcydzieł Petera Zumthora: zespole term w Vals w szwajcarskiej Gryzonii. Dzięki Centrum Architektury ceniony komiks Lucasa Harariego dostępny jest teraz po polsku.
Wszystko składane. Rower, aparat i przedmieścia: premiera książki i dyskusja z autorem Fundacja Bęc Zmiana zaprasza na premierę książki „Wszystko składane”, będącej zapisem kilkunastu wypraw fotografa Macieja Rawluka na przedmieścia Warszawy. W dyskusji z udziałem autora udział wezmą: Olga Drenda, Jakub Gondorowicz, Adam Mazur i Robert Zydel.
„Najlepsze miasto świata” w finale Nagrody Literackiej Nike Ogłoszono finalistów tegorocznej Nagrody Literackiej Nike. W finałowej siódemce jest „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944-1949” Grzegorza Piątka. Przypominamy recenzję książki, jaka ukazała się na łamach „Architektury-murator”.
Maksimum śląskiej architektury Przewodnik był dobrą okazją, by śmielej oddzielić budownictwo od architektury. Ale książkę cechuje maksymalistyczne podejście: prezentacja aż 120 realizacji – Hanna Faryna-Paszkiewicz recenzuje książkę Anny Syski „Spodek w Zenicie. Przewodnik po architekturze lat 1945-1989 w województwie śląskim”. Tylko w wydaniu cyfrowym: fragment publikacji do pobrania.
ŚRÓD PN. Ilustrowany atlas architektury Śródmieścia Północnego Centrum Architektury zaprasza na premierę kolejnego przewodnika po Warszawie, tym razem poświęconego architekturze Śródmieścia Północnego. Najważniejsze realizacje dzielnicy zilustrowali Kamila Doniec, Maciek Drążkiewicz, Mateusz Gryzło, Maria Łomiak i Peter Łyczkowski, a tekstami opatrzyli varsavianista Michał Kempiński i historyczka sztuki Ewa Ziajkowska.