Spis treści
Architektoniczny manifest w sercu letniska
W architekturze oświatowej rzadko zdarzają się realizacje, które w tak radykalny sposób redefiniują pojęcie budynku publicznego. Nowa siedziba Zespołu Szkół Drzewnych i Leśnych im. Jana Kochanowskiego w Garbatce-Letnisku to projekt, który zamiast narzucać otoczeniu swoją kubaturę, próbuje z nim współgrać. Szkołę oddano do użytku w 2024 roku. Zastąpiła stary, parterowy i niefunkcjonalny budynek, w którym dawnej uczyli się specjaliści od obróbki drewna czy leśnicy.
Architekci z warszawskiego biura Atelier Zetta, pod kierunkiem Zenona Zabagły, stanęli przed sporym wyzwaniem - jak na 10 tysiącach metrów kwadratowych powierzchni użytkowej pomieścić warsztaty, sale lekcyjne, halę sportową i internat, nie niszcząc przy tym kameralnego charakteru miejscowości.
Rozwiązaniem okazał się rozczłonkowany kampus, który z zewnątrz przypomina raczej zespół letniskowych willi i pawilonów skupionych wokół dziedzińców niż monumentalną instytucję. To podejście pozwoliło wpisać ogromny program funkcjonalny w skalę urbanistyczną Garbatki-Letniska, zachowując ducha miejsca kojarzonego z historyczną zabudową drewnianą.
Szkoła Drzewna w Garbatce-Letnisku to przykład architektury, która ma wzmacniać lokalną tożsamość. Dzięki rozbiciu bryły - kompleks idealnie wpisuje się w otoczenie, stając się naturalnym przedłużeniem leśnego i letniskowego charakteru miejscowości.
Dodajmy jeszcze tylko, że Garbatka Letnisko to wieś oraz siedziba gminy w województwie mazowieckim, która leży w w bezpośrednim sąsiedztwie Puszczy Kozienickiej. To miejscowość, w której znajdziemy jeszcze sporo drewnianych willi w stylu drewnianej architektury świdermajerowskiej.
Świdermajer jako fundament tożsamości
Nic więc dziwnego nie było w tym, że głównym motywem przewodnim i największą inspiracją dla projektantów był styl nadświdrzański, szerzej znany jako Świdermajer. Jest to nurt charakterystyczny dla mazowieckiej architektury letniskowej, wyróżniający się lekkością konstrukcji, spadzistymi dachami i bogatą snycerką. W Garbatce ten historyczny język został przełożony na nowoczesne potrzeby.
Projekt można określić mianem współczesnego regionalizmu. Nie jest to bowiem dosłowna kopia starych willi, lecz twórcza interpretacja tradycji regionalnej.
W projekcie elewacji wzrok przyciągają drewniane słupy, belki, ozdobne wsporniki oraz detale rzeźbiarskie, które harmonijnie współgrają z dużymi przeszkleniami i jasnymi płaszczyznami ścian. Co ważne, drewno nie jest tu tylko dekoracją - ma ono symbolizować kunszt rzemiosła, którego naucza się w murach placówki, czyniąc z budynku rodzaj pełnoskalowej pomocy dydaktycznej.
- Polecamy też: Pół kilometra luksusu i zapach cygar nad Bałtykiem. Tak powstaje nowy król Kołobrzegu - Hotel Mearl. Najnowsze zdjęcia
Technologiczne serce nowej szkoły - hybrydowe ogrzewanie i OZE
Choć forma budynku odsyła nas do przeszłości, jego wnętrze technologiczne jest czystą projekcją przyszłości. Obiekt zaprojektowano jako budynek wysoko energooszczędny, opierając go na hybrydowym systemie produkcji ciepła i chłodu.
Najważniejszym elementem instalacji jest gruntowa pompa ciepła, która zimą dostarcza energię do niskotemperaturowego ogrzewania podłogowego obecnego w całym kompleksie. Latem ten sam system wykorzystywany jest do chłodzenia pasywnego, pobierającego chłód bezpośrednio z odwiertów gruntowych, co obniża koszty eksploatacji w porównaniu do klasycznej klimatyzacji. System wspierany jest kotłami gazowymi, które pełnią rolę źródła szczytowego i rezerwowego, gwarantując bezpieczeństwo przy ekstremalnych mrozach.
Całość dopełnia imponująca instalacja fotowoltaiczna o mocy około 400 KW. Tak duża skala produkcji energii elektrycznej na własne potrzeby czyni ze szkoły jeden z najbardziej zaawansowanych ekologicznie obiektów edukacyjnych w kraju.
- Zobacz też: Świdernojer, czyli współczesna wersja Świdermajera. Sposób na zachowanie charakteru linii otwockiej?
Układ funkcjonalny Zespołu Szkół Drzewnych i Leśnych im. Jana Kochanowskiego w Garbatce-Letnisku
Projektanci podzielili kampus na cztery, skomunikowane łącznikami strefy - dydaktyczną, warsztatową, halę sportową oraz internat. Takie rozdzielenie funkcji pozwala na swobodną koegzystencję nauki teoretycznej i hałaśliwej praktyki zawodowej.
Strefa warsztatowa to prawdziwe technologiczne uniwersum. Uczniowie mają do dyspozycji ultranowoczesne pracownie - od modelarni i tapicerni, przez sale renowacji i snycerki, aż po zaawansowaną pracownię CNC, gdzie skomplikowane detale meblarskie projektuje się cyfrowo i wycina za pomocą precyzyjnych obrabiarek.
Z kolei bursa oferuje 45 segmentów mieszkalnych z łazienkami, co pozwala na komfortowe zakwaterowanie ponad 130 osób przyjeżdżających z różnych zakątków Polski.
- Polecamy także: Jurajski Wersal wciąż czeka na ratunek. Co kryje rezydencja, którą zachwycił się król Stanisław August Poniatowski?
Jak powstawała nowoczesna szkoła drzewna w Garbatce?
Inwestycja, sfinansowana w całości przez Samorząd Województwa Mazowieckiego, była przedsięwzięciem o ogromnej skali finansowej i logistycznej. Proces przygotowań ruszył w 2018 roku, a działkę o powierzchni ponad 3 hektarów kupiono w 2019 roku za - 4,3 mln zł.
Właściwe prace budowlane, prowadzone przez firmę Skanska S.A., rozpoczęły się w styczniu 2022 roku i trwały stosunkowo krótko, bo zaledwie 20 miesięcy. Oficjalne otwarcie kompleksu nastąpiło 15 lutego 2024 roku. Końcowy koszt inwestycji wyniósł około 116,5 mln zł. Wartość ta obejmuje nie tylko same budynki, ale również specjalistyczne instalacje, zagospodarowanie terenu oraz wyposażenie warsztatów.
