Spis treści
Raport „Architektury-murator” bada wizerunek architekta
Impulsem do powstania raportu była konferencja organizowana przez naszą redakcję – „Architektura, marketing, media – (nie)bezpieczne związki. Wspólnie z Instytutem Monitorowania Mediów przeanalizowaliśmy 167 657 treści obecnych w internecie, prasie, radiu, telewizji oraz mediach społecznościowych między grudniem 2025 a czerwcem 2026 roku.
Jednym z ciekawszych wątków raportu była różnica między postrzeganiem architekta w mediach mainstreamowych a branżowych. Media specjalistyczne opisują architektów przede wszystkim poprzez ich realizacje. To twórcy konkretnych budynków, autorzy projektów i konkursowych zwycięstw. Ich pozycja budowana jest przez jakość warsztatu oraz kolejne realizacje. W mediach ogólnopolskich natomiast sytuacja wygląda zupełnie inaczej. Tam architekt znacznie częściej występuje jako ekspert tłumaczący świat – komentuje chaos przestrzenny, rozwój miast, politykę mieszkaniową, zmiany klimatyczne czy jakość przestrzeni publicznej. I to właśnie na statystykach i wizerunku architekta w mediach ogólnopolskich skoncentrujemy się w tym artykule.
Gdzie szeroko mówi się i pisze o architekturze bądź architektach?
Publikacje w mediach mainstreamowych stanowią 6,1% wszystkich materiałów dotyczących architektów, co przekłada się na 5 792 publikacje. W tej grupie znalazły się 3 354 publikacje internetowe, 1 167 prasowych, 761 radiowych oraz 510 telewizyjnych. Choć liczbowo nie jest to dominująca część przekazu medialnego, to właśnie te media mają największy wpływ na postrzeganie architektów jako ekspertów uczestniczących w debacie publicznej.
W jakich mediach ogólnopolskich najczęściej możemy przeczytać lub usłyszeć o architektach? Największa liczba publikacji internetowych ukazała się w portalach Onet (1 326 materiałów) oraz WP (749). Dalej znalazły się Gazeta.pl (389), Interia (263) i Polityka.pl (94). Wśród ogólnopolskich tytułów prasowych zdecydowanie wyróżnia się „Polityka”, w której odnotowano 452 publikacje dotyczące architektów. Kolejne miejsca zajmują „Wprost” (214), „Gazeta Wyborcza” (210), „Forbes” (118) oraz „Rzeczpospolita” (99).
Równie widoczna jest obecność architektów w mediach radiowych i telewizyjnych. W radiu zdecydowanie dominuje RMF FM, w którym odnotowano 545 publikacji, następnie TOK FM (185) oraz Radio Zet (31). W telewizji najwięcej materiałów wyemitował TVN24 (300), przed Polsat News (162), TVP1 (40) i TVN (8).
Obecność, która buduje autorytet
Sama liczba publikacji nie mówi jeszcze wiele o pozycji danego środowiska zawodowego. Znacznie ważniejsze jest to, w jakim kontekście dana grupa pojawia się w mediach. W przypadku architektów obraz okazuje się wyjątkowo korzystny. Aż 99,4% publikacji ma charakter pozytywny lub neutralny, natomiast materiały o wydźwięku negatywnym stanowią jedynie 0,6% wszystkich analizowanych przekazów. To jeden z najniższych poziomów negatywnego sentymentu spośród grup zawodowych obserwowanych w mediach.
Tak wysoki poziom pozytywnego i neutralnego przekazu nie oznacza oczywiście braku krytycznych dyskusji wokół inwestycji czy planowania przestrzennego. Pokazuje jednak, że sami architekci niezwykle rzadko stają się bohaterami medialnych konfliktów.
Architekt przestał być „od projektów”. Dziś jest ekspertem od jakości życia
O czym się pisze i mówi w kontekście architektury i architektów? Jakie obszary interesują media? Serwisy internetowe najczęściej korzystają z opinii architektów przy omawianiu zagadnień związanych z rozwojem miast, mieszkalnictwem, przestrzenią publiczną czy zmianami klimatycznymi. Raport pokazuje też, że regularnie pojawiają się oni w najbardziej opiniotwórczych mediach drukowanych, gdzie występują przede wszystkim jako komentatorzy zjawisk społecznych i gospodarczych. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku stacji informacyjnych – najczęściej zapraszają one architektów do komentowania bieżących problemów związanych z urbanistyką, mieszkalnictwem i jakością przestrzeni publicznej.
Jednym z najbardziej interesujących wniosków raportu jest zatem zmiana sposobu definiowania samego zawodu architekta. Przestaje on być kojarzony wyłącznie z estetyką i projektowaniem, a zaczyna funkcjonować jako ekspert od jakości życia, ładu przestrzennego i odpowiedzialnego rozwoju. W praktyce oznacza to znacznie większy potencjał wpływu na debatę publiczną niż jeszcze kilka, kilkanaście lat temu.
Taki sposób prezentowania zawodu ma ogromne znaczenie dla społecznego odbioru architektów. Media budują bowiem ich wizerunek jako przedstawicieli profesji zaufania publicznego – osób dysponujących wiedzą potrzebną do interpretowania zmian zachodzących w miastach oraz pomagających zrozumieć ich wpływ na życie mieszkańców. Architekt coraz częściej występuje więc w roli komentatora, a nie wyłącznie autora projektu.
Wizerunek eksperta nie zawsze przekłada się na jego wpływ
Największym paradoksem ujawnionym w raporcie jest to, że wysoki poziom zaufania, jakim media obdarzają architektów i architektki, nie zawsze oznacza równie silną obecność ich głosu w najważniejszych dyskusjach publicznych. Autorzy zwracają uwagę, że są oni postrzegani jako wiarygodni eksperci, jednak potencjał ten pozostaje częściowo niewykorzystany. Mimo pozytywnego odbioru środowisko stosunkowo rzadko występuje jako inicjator debaty publicznej.
W mediach mainstreamowych najczęściej zabierają głos wtedy, gdy pojawia się konkretne wydarzenie – nowa inwestycja, zmiana w przestrzeni miejskiej, problem mieszkaniowy lub dyskusja o jakości przestrzeni publicznej. Rzadziej natomiast funkcjonują jako stali komentatorzy procesów społecznych i gospodarczych, choć – jak pokazuje raport – właśnie do takiej roli są przez media predestynowani.
To istotna różnica. Ekspert zapraszany okazjonalnie ma możliwość wyjaśnienia konkretnego problemu, ale niekoniecznie współtworzy długofalową narrację dotyczącą rozwoju miast. Tymczasem współczesne wyzwania – kryzys mieszkaniowy, zmiany klimatyczne, zagospodarowanie przestrzeni czy starzenie się społeczeństwa – wymagają właśnie systematycznej obecności specjalistów w debacie publicznej.
Pełny raport „Wiarygodni, ale jeszcze nie wpływowi. Medialny wizerunek architektów w Polsce 2026” można pobrać w formacie PDF na stronie internetowej konferencji „Architektura, marketing, media – (nie)bezpieczne związki”. Będzie on również dostępny w wersji papierowej jako dodatek do numeru 4/2026 „Architektury-murator”.
