Willa od architekta PAST-y
Szara Willa w Warszawie. Z odważnymi kryształowymi wieżyczkami i dachami łatwo pomylić ją ze współczesnym budynkiem z lat 90. I rzeczywiście, trochę tak jest... ale też trochę nie. Budynek powstał bowiem już w 1905 roku jako historyzujące dzieło architekta Bronisława Brochwicz-Rogoyskiego, autora m.in. warszawskiej PAST-y. Budowę rezydencji zleciła Inspekcja Sieci Kanalizacyjnej i Wodociągowej, do której należały te tereny. W sąsiedztwie, zamiast postmodernistycznej Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, stały tu wtedy magazyny, garaże i inne budynki Inspekcji. Zniszczenia wojenne nie oszczędziły jednak zbyt wiele, a szara willa obróciła się w gruz.
Zobacz także: Podczas powstania jej zdobycie było kluczowe. Czy razem z sąsiadem zostanie częścią nowego osiedla? Oto mała PAST-a
Po 1945 roku odbudowano ją w zmienionej wersji, okrawając z gęstego detalu i ozdobników. Nie wiadomo, kto projektował jej powojenną twarz. Natomiast tę po przemianie ustrojowej zaprojektował dla Fundacji Uniwersytetu Warszawskiego architekt Andrzej Kiciński, laureat Honorowej Nagrody SARP z 1997 roku, z zespołem: Piotrem Hardeckim i Tomaszem Napieralskim. Willa odzyskała nieco oryginalnych rozwiązań - ale w nowej formie.
Symbolem to, czego nie ma
Na przedwojennych zdjęciach można dostrzec, że Szara Willa przypominała eklektyczny zameczek z wieżą zegarową i spadzistymi dachami. Projektanci postanowili odtworzyć to, do czego nie powrócono tuż po wojnie, ale przy unikaniu dosłownej odbudowy
— pisze o budynku Aleksandra Stępień-Dąbrowska w "Jakby luksusowo", przewodniku po warszawskiej architekturze lat 90. — Zdecydowali się na odważny gest wykreowania dialogu dawnych i współczesnych architektonicznych warstw budynku. Stworzyli obiekt uczciwy w opowiadaniu własnej historii. Wieża ze szkła z wewnętrznymi ażurowymi schodami, przezroczyste szczyty, łamany dach, kryty szarą blachą, są jak protezy wysokiej technologii - przywracają willi tożsamość, lecz nie ukrywają, że są czymś więcej poza widmem przeszłości. I dodaje: Symbolem może być przecież także coś, czego nie ma: przezroczystość i ażur.
Zabieg zdał egzamin. Kiciński, Hardecki i Napieralski odebrali za realizację szereg nagród - w 2012 roku willa trafiła do finału konkursu "Architektury-murator" Życie W Architekturze. Wcześniej, w wydaniu "A-m" 6/1997 perspektywa nowej wieży zegarowej willi trafiła na okładkę miesięcznika. Przyćmiona przez uwielbiany dziś sąsiedni gmach BUW-u, Szara Willa trafiła w 2022 roku do przewodnika Narodowego Instytutu Architektury i Urbanistyki. Stępień-Dąbrowska opisała go jako "jedną z najważniejszych realizacji dekady".
- Modernizacja i przebudowa zabytkowego obiektu, ul. Wybrzeże Kościuszkowskie 47 (dawniej ul. Lipowa 2), Warszawa
- Autor: architekt Andrzej Kiciński
- Współpraca autorska: architekci Piotr Hardecki, Tomasz Napieralski
- Współpraca techniczna: Jarosław Perski
- Konstrukcja: Andrzej Krawczyk
- Inwestor: Fundacja Uniwersytetu Warszawskiego
- Powierzchnia zabudowy: 368,1 m²
- Powierzchnia całkowita: 1 517,3 m²
- Powierzchnia użytkowa: 824,9 m²
- Kubatura: 5 443 m³
- Projekt: 1994, 1996
- Realizacja: 1996-1997
- Nie podano kosztów inwestycji
22
