Spis treści
Kamienica przy Dąbrowskiego 14 w Białymstoku w coraz gorszym stanie
Trudno jej nie zauważyć – stoi w eksponowanym miejscu, nieopodal Bazyliki Mniejszej św. Rocha. Od strony Al. Piłsudskiego zasłaniają ją stelaże reklamowe, ale już od strony ul. Dąbrowskiego jej postępujący rozkład można oglądać w całej okazałości. Wybite okna zasłonięte dyktą, odpadający płatami tynk, siatka na elewacji, pseudograffiti. Z jednego z balkonów od frontu powoli wyrasta drzewo. Z każdym rokiem jest coraz gorzej.
Zabytkowa kamienica z oficynami z końca XIX w., wraz z działką o powierzchni 945 m², od 2014 r. jest w rękach prywatnych. Miasto sprzedało ją nowemu właścicielowi za 1,6 mln zł (ze sporą bonifikatą), ale jednym z warunków było wyremontowanie budynku do końca 2015 r. Zamiast przeprowadzić nakazane prace, właściciel odwołał się od decyzji miejskiego konserwatora zabytków. I odwołuje się tak od kolejnych decyzji do dziś. Jeszcze w 2025 r. właściciel był zobowiązany do wykonania prac zabezpieczających i wzmacniających konstrukcję do końca roku. Ale i tu udało mu się skutecznie odwołać do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego, dzięki czemu uzyskał przedłużenie terminu do 30 czerwca 2027 r.
Wiosną 2024 r. zabytek stanął w ogniu. Szczęśliwie udało się go ugasić, budynek przetrwał. Powołany przez prokuraturę biegły za przyczynę pożaru uznał podpalenie – w pobliżu znaleziono pojemnik po łatwopalnej substancji. Śledztwo po kilku miesiącach umorzono jednak z powodu niewykrycia sprawców.
- Sprawdź też: Białostockie Spodki wyremontowane. Powstały w PRL-u na Centralne Dożynki, mają w sobie cząstkę Japonii
Mieszkania i kawiarnia, a może i hotel. Historia kamienicy
O historii budynku przy Dąbrowskiego 14 w Białymstoku wiadomo stosunkowo mało. Powstała pod koniec XIX w. jako budynek prywatny. Jak wynika z karty białej zabytku, jego pierwszym znanym właścicielem był Abraham Lichtensztejn. Przed drugą wojną światową w kamienicy znajdowały się mieszkania, działała także piwiarnia. Zarówno Abraham, jak i jego syn Jakub zginęli w czasie wojny w obozach koncentracyjnych. Przeżył jedynie wnuk Abrahama, Natan Lichtensztejn, któremu w 1945 r. udało się potwierdzić swoje prawo własności do budynku.
Nie wiemy, jakim sposobem budynek przeszedł ostatecznie w ręce Skarbu Państwa. Wiemy tylko, że pod koniec lat 40. XX w. część kamienicy zajmowała Samopomoc Chłopska, zaś w pozostałej części mieszkały rodziny Sołowiejów oraz Bedorfów. W późniejszym okresie w obiekcie mieściły się siedziby rozmaitych instytucji oraz biur. Widniejący na elewacji budynku fragment napisu sugeruje, że w którymś momencie mógł tu także działać hotel.
W 1974 i 1981 r. kamienica przechodziła częściowe remonty, zaś w latach 90. generalny remont wnętrz. Działała tu wówczas m.in. lecznica weterynaryjna. W 1997 r. budowla została wpisana do rejestru zabytków. Opustoszała ostatecznie na przełomie XX i XXI w.
- Przejdź do galerii: Muzeum Pamięci Sybiru w Białymstoku
12
