Spis treści
Plac Biegańskiego w Częstochowie – odwrócić efekty nieudanej przebudowy
Gdy kilkanaście lat temu władze Częstochowy zapowiadały przemianę pl. Biegańskiego, efekt miał być zupełnie inny niż to, co ostatecznie powstało. Projekt pracowni Forma przewidywał cały szereg elementów, których miasto – z przyczyn finansowych – nigdy nie zrealizowało, przede wszystkim podziemny parking i centrum handlowe. Nie zbudowano też planowanej sadzawki. W efekcie powstała betonowa, pusta przestrzeń pozbawiona elementów, które miały tu przyciągać ludzi. Dziś plac żyje głównie w dni, gdy organizowane są tu jakieś wydarzenia.
Wreszcie po kilkunastu latach miasto postanowiło zrobić do tematu drugie podejście, zasięgając najpierw opinii mieszkańców. W 2023 r. do wykonania koncepcji zaproszono Grupę Verso. Efekty zaprezentowano z początkiem 2024 r. Plac miał stać się bardziej zielony, jednak zdaniem opinii publicznej projekt nie szedł w tej kwestii wystarczająco daleko. Po uwzględnieniu zgłoszonych uwag powstała ostateczna koncepcja przebudowy, zaś 16 lipca 2026 otwarto oferty w przetargu realizowanym w formule „zaprojektuj i zbuduj”. Plac Biegańskiego w nowej odsłonie, kosztującej ok. 37 mln zł (w tym 23,2 mln zł unijnego dofinansowania), ma być gotowy pod koniec 2028 r.
Mniej betonu, więcej zieleni i (być może) odwach bis
Wizja przebudowy opracowana przez architektów z Verso Group zakłada przekształcenie Placu Biegańskiego w miejsce zachęcające do spotkań i relaksu, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości organizowania wydarzeń. Najważniejsze planowane zmiany to:
- rozszczelnienie nawierzchni placu,
- zastąpienie części płyt zielenią, w tym drzewami,
- budowę dwóch fontann,
- odbudowa historycznego gmachu tzw. odwachu bis w pierwotnej formie – w budynku działać ma gastronomia,
- budowa pawilonu z kawiarnią,
- rozwiązania sprzyjające retencji wód opadowych,
- oddzielenie ruchu samochodowego od pieszego za pomocą zieleni m.in. w donicach,
- ustawienie nowych ławek,
- modernizacja oświetlenia placu.
Wizja zmian była konsultowana z mieszkańcami oraz organizacjami społecznymi. W ich rezultacie z koncepcji usunięto jej bodaj najbardziej charakterystyczny element, czyli stalowe konstrukcje o wysokości do 12 m. Miały one nawiązywać kształtem do drzew i być porośnięte roślinnością zimozieloną, a także służyć do montażu oświetlenia czy np. ozdób świątecznych. Okazało się jednak, że zamiast nich mieszkańcy wolą więcej żywych drzew.
Jak wyjaśniają urzędnicy, zmiany mają sprawić, że plac Biegańskiego będzie przyciągał ludzi i żył przez cały rok. Mają także lepiej przygotować miasto na zmiany klimatu.
Aby przyciągnąć mieszkańców w różnym wieku, proponujemy dużą altanę, ławki, całoroczną kawiarnię i zielone strefy relaksu, w tym fontanny uwielbiane przez dzieci. Gastronomia w tym przypadku jest nieodzowna, tak jak zacienione miejsca odpoczynku. Będzie więcej drzew i roślinności
– zapowiadał przed dwoma laty prezydent Częstochowy Krzysztof Matyjaszczyk.
Na ten moment niepewna jest jeszcze odbudowa odwachu bis, którego brak stanowi lukę w XIX-wiecznym zespole urbanistycznym Ratusza. W przetargu przewidziano opcję z odbudową i bez niej. Wysokość ofert wykonawców sugeruje jednak, że środków powinno wystarczyć także na odwach.
To nie pierwszy projekt Grupy Verso dla Częstochowy
Warto przypomnieć, że pracownia, która opracowała koncepcję nowego Placu Biegańskiego, nie pierwszy raz projektuje przestrzeń publiczną dla Częstochowy. Grupa Verso odpowiada m.in. za projekt Galerii Jurajskiej wraz z bulwarami obok. Ma także na koncie wizję nowej Promenady Niemena, przebudowywanej od 2025 r. Ma się ona zmienić w podobnym duchu jak Plac Biegańskiego.
- Sprawdź także: Galeria Sztuki w Częstochowie. Kiedyś działała tu Cepelia; fasadę zdobią szklane mozaiki. Zostanie zabytkiem?
Promenada Czesława Niemena ma stać się miejscem dającym prawdziwy komfort – więcej zieleni, więcej cienia, więcej wody w przestrzeni publicznej. Deszczówka będzie tu zatrzymywana i wykorzystywana do podlewania zieleni oraz zasilania elementów wodnych. To plan na inwestycje, które jednocześnie upiększą miasto, uczynią je bardziej przyjaznym i zwiększą jego odporność na coraz trudniejsze warunki pogodowe.
– wyjaśnia zastępca prezydenta Zdzisław Wolski.
- Przejdź do galerii: Miejska Galeria Sztuki w Częstochowie
17
