Wkrótce modernizacja placu Biegańskiego. Częstochowa pozbędzie się „betonozy”

Plac Władysława Biegańskiego w Częstochowie jest mieszkańcom solą w oku od lat. Przebudowa zakończona w 2011 r. zrobiła z niego miejsce pozbawione zieleni i mało funkcjonalne. Teraz plac ma przejść wielką modernizację. W planach są m.in. drzewa, miejsca do relaksu oraz fontanny. Wciąż niepewne jest natomiast, czy uda się odbudować tzw. odwach bis.

Rozmowa z Barbarą Betlejewską I Marketing w Architekturze

Plac Biegańskiego w Częstochowie – odwrócić efekty nieudanej przebudowy

Gdy kilkanaście lat temu władze Częstochowy zapowiadały przemianę pl. Biegańskiego, efekt miał być zupełnie inny niż to, co ostatecznie powstało. Projekt pracowni Forma przewidywał cały szereg elementów, których miasto – z przyczyn finansowych – nigdy nie zrealizowało, przede wszystkim podziemny parking i centrum handlowe. Nie zbudowano też planowanej sadzawki. W efekcie powstała betonowa, pusta przestrzeń pozbawiona elementów, które miały tu przyciągać ludzi. Dziś plac żyje głównie w dni, gdy organizowane są tu jakieś wydarzenia.

Plac Biegańskiego
Autor: Dorota Niećko Plac Biegańskiego

Wreszcie po kilkunastu latach miasto postanowiło zrobić do tematu drugie podejście, zasięgając najpierw opinii mieszkańców. W 2023 r. do wykonania koncepcji zaproszono Grupę Verso. Efekty zaprezentowano z początkiem 2024 r. Plac miał stać się bardziej zielony, jednak zdaniem opinii publicznej projekt nie szedł w tej kwestii wystarczająco daleko. Po uwzględnieniu zgłoszonych uwag powstała ostateczna koncepcja przebudowy, zaś 16 lipca 2026 otwarto oferty w przetargu realizowanym w formule „zaprojektuj i zbuduj”. Plac Biegańskiego w nowej odsłonie, kosztującej ok. 37 mln zł, ma być gotowy pod koniec 2028 r.

Wstępna koncepcja nowego pl. Biegańskiego w Częstochowie
Autor: Grupa Verso/ Materiały prasowe Wstępna koncepcja nowego pl. Biegańskiego w Częstochowie

Mniej betonu, więcej zieleni i (być może) odwach bis

Wizja przebudowy opracowana przez architektów z Verso Group zakłada przekształcenie Placu Biegańskiego w miejsce zachęcające do spotkań i relaksu, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości organizowania wydarzeń. Najważniejsze planowane zmiany to:

  • rozszczelnienie nawierzchni placu,
  • zastąpienie części płyt zielenią, w tym drzewami,
  • budowę dwóch fontann,
  • odbudowa historycznego gmachu tzw. odwachu bis w pierwotnej formie – w budynku działać ma gastronomia,
  • budowa pawilonu z kawiarnią,
  • rozwiązania sprzyjające retencji wód opadowych,
  • oddzielenie ruchu samochodowego od pieszego za pomocą zieleni m.in. w donicach,
  • ustawienie nowych ławek,
  • modernizację oświetlenia placu.

Wizja zmian była konsultowana z mieszkańcami oraz organizacjami społecznymi. W ich rezultacie z koncepcji usunięto jej bodaj najbardziej charakterystyczny element, czyli stalowe konstrukcje o wysokości do 12 m. Miały one nawiązywać kształtem do drzew i być porośnięte roślinnością zimozieloną, a także służyć do montażu oświetlenia czy np. ozdób świątecznych. Okazało się jednak, że zamiast nich mieszkańcy wolą więcej żywych drzew.

Wizualizacja nowego Pl. Biegańskiego w Częstochowie
Autor: Grupa Verso/ Materiały prasowe
Wizualizacja nowego pl. Biegańskiego w Częstochowie
Autor: Grupa Verso/ Materiały prasowe

Jak wyjaśniają urzędnicy, zmiany mają sprawić, że plac Biegańskiego będzie przyciągał ludzi i żył przez cały rok. Mają także lepiej przygotować miasto na zmiany klimatu. Na ten moment niepewna jest jeszcze odbudowa odwachu bis, którego brak stanowi lukę w XIX-wiecznym zespole urbanistycznym Ratusza. W przetargu przewidziano opcję z odbudową i bez niej. Wysokość ofert wykonawców sugeruje jednak, że środków powinno wystarczyć także na odwach.

– Aby przyciągnąć mieszkańców w różnym wieku, proponujemy dużą altanę, ławki, całoroczną kawiarnię i zielone strefy relaksu, w tym fontanny uwielbiane przez dzieci. Gastronomia w tym przypadku jest nieodzowna, tak jak zacienione miejsca odpoczynku. Będzie więcej drzew i roślinności – mówi Matyjaszczyk.

Warto przypomnieć, że plac był poprzednio przebudowywany w 2011 r., jednak z uwagi na ograniczone fundusze nie wszystko z pierwotnego projektu udało się zrealizować. Zrezygnowano m.in. z części planowanej zieleni, co teraz ma zostać naprawione.

Efekty planowanej przebudowy placu Biegańskiego można również zobaczyć na przygotowanej przez miasto animacji.

Kiedy remont placu Biegańskiego w Częstochowie? Jest wstępny termin

Na razie nie przedstawiono dokładnego harmonogramu przebudowy placu Biegańskiego w Częstochowie. Miasto deklaruje jednak, że chciałoby udostępnić mieszkańcom zmodernizowany plac w 2026 r. Oznaczałoby to rozpoczęcie prac w najbliższych latach.

– Chcemy skorzystać z nowych środków unijnych i musimy być do tego przygotowani. Są również względy historyczne, bo rok 2026 to jubileusz dwustu lat od połączenia Częstochówki z Częstochową – tłumaczy prezydent miasta.

Podcast Architektoniczny
Architektura, marketing, media – (nie)bezpieczne związki
Wizualizacja nowego Pl. Biegańskiego w Częstochowie
Autor: Grupa Verso/ Materiały prasowe
Wizualizacja Pl. Biegańskiego w Częstochowie
Autor: Grupa Verso/ Materiały prasowe