Spis treści
Pałac Błękitny niszczeje. Właściciel oskarża miasto, miasto – właściciela
Od 2000 r. jest własnością prywatną. Przez wiele lat jego właścicielem był zamożny biznesmen Józef Hubert Gierowski, dziś – spółka Theta Investments. W jak kiepskim jest stanie, nikogo przekonywać nie trzeba, bo odpadający tynk i coraz grubszą warstwę pseudograffiti widać gołym okiem. Od strony ul. Senatorskiej straszy wybite okno. W oknie tuż obok tablica z informacją, jakoby trwała przebudowa.
Żadna przebudowa nie trwa. W zabytku od dawna toczą się jedynie sporadyczne prace zabezpieczające zlecone przez konserwatora. Inwestor twierdzi, że realizuje wszystkie nakazane czynności, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków twierdzi inaczej i nakłada kary finansowe. Inwestor, rzecz jasna, od tych kar się odwołuje. To jednak tylko czubek góry lodowej, gdyż konflikt między właścicielem Pałacu Błękitnego w Warszawie a służbami miejskimi i wojewódzkimi sięga znacznie głębiej – i trwa co najmniej od 2013 r., kiedy to elewację pałacu zasłoniła nielegalna reklama.
- Zobacz więcej: Gdzie są obiecane Warszawie parkingi podziemne? Powstał tylko jeden – i świeci pustkami
Po dwuletnich zmaganiach organów administracji publicznej z nielegalną reklamą przed pałacem Błękitnym, w dniu 8 lipca 2015 r. rozpoczął się demontaż konstrukcji, na której były eksponowane wielkoformatowe reklamy. Reklamy przesłaniały zabytkowe budynki od strony Placu Bankowego i rażąco obniżały walory widokowe chronionego układu urbanistycznego ulicy Senatorskiej
– podawał warszawski Urząd Miasta w 2015 r.
Spór o formalności i spór o pieniądze. Efekt: impas
Większym problemem jest jednak odwlekanie w czasie remontu. Właściciel budynku od 2011 r. chce wyremontować pałac i przeznaczyć go na biura, jednak wszystko ugrzęzło na etapie formalności. Inwestor chce zmiany pozwolenia na budowę, żeby wybudować pod pałacem parking podziemny (jak ustaliła „Gazeta Wyborcza”, w 2024 r. zgodził się na to Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków). Miasto podaje jednak, że inwestor nie uzupełnił braków w złożonym wniosku, a zatem nie może on zostać rozpatrzony. Dopóki ta sprawa się nie rozstrzygnie, właściciel pałacu nie zamierza rozpoczynać robót.
Najgłębszy poziom konfliktu dotyczy jednak pieniędzy. Spółka Theta Investments chce od miasta ok. 25 mln zł odszkodowania za bezumowne korzystanie z obiektu w przeszłości (działał w nim Zarząd Transportu Miejskiego). Z kolei urzędnicy domagają się od spółki zwrotu ponad 13 mln zł, które ta pozyskała na niezrealizowany remont. Oba spory sądowe toczą się od lat i nic nie zapowiada, by miały szybko się zakończyć. Wszystko wskazuje więc na to, że Pałac Błękitny jeszcze na długo pozostanie w zawieszeniu.
300 lat historii Pałacu Błękitnego. Od rezydencji biskupa do reprywatyzacji
Przypomnijmy, że Pałac Błękitny przy ul. Senatorskiej w Warszawie powstał w XVIII wieku jako rezydencja biskupa Teodora Potockiego. W 1726 roku został przejęty przez króla Augusta II Mocnego, który przekazał go swojej córce Annie Orzelskiej. W tym okresie budynek przebudowano w stylu barokowym według projektu saskich architektów. Następnie pałac przeszedł w ręce rodu Czartoryskich, którzy w drugiej połowie XVIII wieku przeprowadzili kolejne przebudowy, nadając mu reprezentacyjny charakter jednej z ważniejszych warszawskich rezydencji magnackich.
Od charakterystycznego niebieskiego dachu, który pojawił się w w 1807 r., pałac zyskał nazwę „Błękitny”. Od 1811 r. obiekt przejął ród Zamoyskich i władał nim przez ponad 100 lat. W latach 1812–1819 gmach przebudowano w stylu klasycystycznym według projektu Fryderyka Alberta Lessela. Obok pałacu wzniesiono budynek biblioteczny dla zbiorów ordynackich, który później mieścił cenne kolekcje książek i rękopisów. W XIX wieku kompleks był ważnym ośrodkiem życia kulturalnego i naukowego Warszawy; związani byli z nim m.in. Fryderyk Chopin oraz Stefan Żeromski.
Podczas II wojny światowej pałac został poważnie uszkodzony, a znaczna część jego zbiorów uległa rozproszeniu lub zniszczeniu. Po wojnie odbudowano go w latach 1948–1950, zachowując historyczną formę architektoniczną klasycystycznego pałacu. W okresie PRL mieściły się tam instytucje miejskie, w tym Miejskie Zakłady Komunikacyjne i późniejszy Zarząd Transportu Miejskiego. W 1965 roku obiekt wpisano do rejestru zabytków. W 2000 roku pałac został zreprywatyzowany na podstawie roszczeń spadkobierców dawnych właścicieli. Od tamtej pory stoi pusty.
- Przejdź do galerii: Warszawa na obrazach Canaletta
24
