Drugie życie basenu-Słonecznika. Tak Francja modernizuje modernizm

We Francji drugie, zrównoważone życie dostała ikona architektury typowej czasów De Gaulle'a. To basen Tournesol, czyli Słonecznik architekta Bernarda Schoellera. Powstał w latach 70. z prefabrykatów i swoje już posłużył. Teraz dostał lifting i nowy budynek, a Studio Arcos B postarało się o to, by użytkownicy nie stracili z oczu tego, co najważniejsze - ikony modernistycznej architektury Francji.

Wychyleni w przyszłości – jak rozmawiać o tym, co nadchodzi i zmieniać definicje piękna w architekturze? I Marketing w Architekturze

Macie tu 1000 basenów

Podobno zaczęło się od blamażu na Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Meksyku 1968 roku. Francuscy pływacy nie zdobyli na nich ani jednego medalu - i choć z pewnością był to zawód dla De Gaulle'a (sukcesy narodowe od dawna mają przecież duże znaczenie propagandowe), nikt chyba nie przewidział, że doprowadzi to do powołania wielkiego programu budowy basenów w całym kraju.

Zobacz także: Remont prawie bez zmian, czyli jak to robią w Finlandii. Pierwszy basen w Helsinkach po renowacji

W Polsce budowano 1000 szkół na 1000 lat (w rzeczywistości tysiąclatek powstało znacznie więcej niż planowano). A we Francji? Tu początkiem lat 70. uchwalono program "1000 basenów", który miał przywrócić w narodzie miłość do sportów wodnych i na nowo wzniecić chęć rywalizacji o podium. Dla odmiany, we Francji zrealizowano mniej pływalni niż planowano - ok. 800. Projekty typowych, prefabrykowanych basenów (a więc tanich i szybkich w budowie) wybierano na różne sposoby, rozpisano też dwa duże konkursy architektoniczne. Jeden z nich wygrał projekt o nazwie Tournesol czyli Słonecznik - okrągły basen ze składaną czapką. Jego autorem był architekt Bernard Schoeller. W 10 lat, między 1972 a 1982 rokiem wybudowano 183 Słoneczniki (planowano 250). Modernistyczna kopuła weszła do kanonu. 

Podobnie jak w Polsce, we Francji również trwa moda na modernizm, a znane obiekty poddawane są pieczołowitym renowacjom. W końcu doczekał się jej jeden z basenów-Słoneczników - stojący w Taverny nad Paryżem basen Aldebert Bellier Tournesol.

Basen Aldebert Bellier Tournesol w Taverny we Francji
Autor: Antoine Huot/ Materiały prasowe

Dziedzictwo w wydajnej odsłonie

Projekt modernizacji i rozbudowy opracowało Studio Arcos B - Étienne Chauvelier, dopasowując historyczny budynek do współczesnych standardów. Francja to kraj posiadający politykę architektoniczną nakierowaną na jakość, efektywność energetyczną, lokalny kontekst. Od lat realizuje się tu wzorcowe renowacje i adaptacje do nowej funkcji, co potwierdzają kolejne wyróżnienia w EU Mies Awards. Tu, w Taverny, architekci zastosowali izolację zewnętrzną i naturalną wentylację; zadbali też o akustykę i odpowiedni dopływ naturalnego światła. Otoczenie basenu porasta łąka.

Zobacz także: Słońce nad betonem świeci tak samo jak nad polem rzepaku. Betonowe pustynie mogą, jak we Francji, dawać cień i produkować energię

Na wieść o rozbudowie obiektu tak specyficznego jak basen Schoellera można się oczywiście nabawić bólu brzucha. Architekci zadbali o to, by metalowa kopuła wciąż był na pierwszym planie. Nowe skrzydło częściowo znajduje się pod ziemią, by nie odwracać uwagi od tego, co liczy się tu najbardziej. Choć na zdjęciach Tournesol może się wydawać mały, zupełnie taki nie jest. Ma aż 2433 m² powierzchni użytkowej i mieści w niej basen olimpijski (pamiętajmy o medalach!), basen wielofunkcyjny i rekreacyjny dla dzieci. Przestrzenie wspólne dostosowano do potrzeb osób z ograniczoną mobilnością.

Zobacz, jak wygląda modernistyczny basen YMCA w Łodzi:

Podcast Architektoniczny
Michał Sikorski: Przedprojektowanie. Niewidzialny fragment każdej dobrej architektury