Architektura MuratorRealizacjeDworzec kolejowy Warszawa Zachodnia

Dworzec kolejowy Warszawa Zachodnia

Główną ideą przebudowy dworca jest stworzenie wygodnego węzła przesiadkowego. Jako pierwsza powstała podziemna stacja kolejowa przekryta szklaną wiatą, której forma nawiązuje do przystanków linii średnicowej. O nowym dworcu pisze Grzegorz Stiasny.

Dworzec Warszawa Zachodnia
Halę nowego dworca przekryto szklaną strukturą o kształcie dwóch przecinających się elipsoid sprawiającą, że wnętrze jest przestronne z naturalnym doświetleniem. Fot. Marcin Czechowicz
Dworzec kolejowy Warszawa ZachodniaWarszawa, Aleje Jerozolimskie 142
AutorzyFS&P Arcus Biuro Architektoniczne, architekci Mariusz Ścisło, Andrzej Bąkowski
Współpraca autorskaarchitekci Tomasz Warzocha, Aneta Karnat, Ewelina Mukoid- Guzek, Hanna Masny, Maja Matuszewska
Architektura krajobrazuarchitekt krajobrazu Joanna Ways
KonstrukcjaPracownia KUBAN i SALAK, Krzysztof Pęczkowski (szef zespołu)
InwestorHB REAVIS oraz PKP S.A. poprzez spółkę celową West Station Investment
Powierzchnia całkowita1564.0 m²
Kubatura9346.0 m³
Projekt (data)2013-2015
Data realizacji (początek)2014
Data realizacji (koniec)2015

O Dworcu Zachodnim mówi się w Warszawie krytycznie od lat, mając na myśli głównie indolencję kolejarzy. Tymczasem problem jest o wiele szerszy. To prawdziwy gordyjski węzeł, w którym splecione są kompetencje różnych publicznych instytucji. Faktycznie w przebudowę terenu to właśnie kolejarze są na razie najbardziej zaangażowani. Spółka PKP S.A. postawiła na inwestycję w systemie partnerstwa publiczno-prywatnego. Przebudowę rozpoczęła od przearanżowania południowej głowicy układu podziemnych korytarzy prowadzących na perony pasażerskie i realizacji nowego dworca. Przy okazji powstają też dwa pokaźne, komercyjne biurowce. W tym bliższym stacji umieszczone zostaną dodatkowe usługi dla pasażerów. Na dziś pośród komunikacyjnego chaosu charakteryzującego okolicę musi im wystarczyć pylon witacz z zegarem, kawałek przestrzeni publicznej z elementami małej architektury i elegancka szklana wiata nad wejściem do głowicy podziemnego układu. Nowy Zachodni nie będzie posiadał kojarzonej z XIX-wiecznymi dworcami monumentalnej hali odpraw. Wręcz przeciwnie, tu docelową ideą jest intermodalność: stworzenie węzła przesiadkowego łączącego w dogodny dla podróżnego sposób różne rodzaje transportu. Wspomniana wiata przypomina więc trochę rozbudowane wejście do stacji metra.

Dworzec Warszawa Zachodnia
Sprężona konstrukcja żelbetowa i stalowo-szklana struktura są nawiązaniem do konstruktywistycznych projektów dworców z lat 60. – stacji Ochota i Powiśle. Fot. Marcin Czechowicz

Nawiązuje też bezpośrednio do charakterystycznych przystanków warszawskiej linii średnicowej, wykorzystujących motyw jedno- lub dwukrzywiznowych betonowych łupin jako zadaszeń wejść do holi kasowych i na perony. Architekci z FS&P Arcus zamiast betonu użyli jednak szkła, a geometrię przekrycia oparli na dynamicznym wycinku paraboloidy. Konstrukcję wsporczą stanowi stalowa struktura z łączonych wierzchołkami trójkątów. We wnętrzu dworca dominuje beton, granit i szkło, materiały najlepiej sprawdzające się w przestrzeniach o dużym przepływie mas ludzkich. Szary granit pod stopami, stanowiący odbicie przeważnie szarego warszawskiego nieba, sprawdził się na wszystkich polskich dworcach. Tu dodatkowo śmiało wyeksponowano żelbetową konstrukcję belek wspierających stalową konstrukcję szklanego dachu, schodów czy fakturowo ponacinanej ściany tylnej, za którą ukryto niezbędne urządzenia techniczne. Jako okładzin ścian użyto zaś prawie wyłącznie szkła. To nowość na polskich stacjach. Szklane ściany o dużych powierzchniach, małej liczbie fug i połączeń zapewniać mają łatwość utrzymania czystości, a jako przezroczyste obudowy wind i pomieszczeń także zwiększone bezpieczeństwo podróżnych. Charakterystyczne dla wszystkich rodzajów nowych dworców jest minimalizacja przestrzeni tradycyjnych poczekalni. Obecnie dość bezpardonowo zachęcani jesteśmy do korzystania z dworcowych usług sklepów i punktów gastronomicznych, na czym wszelkie transportowe terminale usiłują zarobić. Podróżny bezczynny w dzisiejszym świecie po prostu się nie opłaca.

Dworzec Warszawa Zachodnia
Przekrój A-A

Dworzec miał mieć tylko 1250 m2, założyliśmy więc, że funkcje obsługi podróżnych znajdą się na poziomie -1, tak jak dojścia do peronów. Sprężona konstrukcja żelbetowa i stalowo- -szklana struktura są nawiązaniem do konstruktywistycznych projektów z lat 60. – stacji ochota i powiśle. Mariusz Ścisło

Tagi:
Otwarto Izbę Pamięci przy Cmentarzu Powstańców Warszawy. To nowa realizacja pracowni Bujnowski Architekci Drugiego października, w Dniu Pamięci o Cywilnej Ludności Powstańczej Warszawy, uroczyście otwarto Izbę Pamięci na warszawskiej Woli według konkursowego projektu pracowni Bujnowski Architekci. Przestrzeń ma przywracać pamięć o zamordowanych i poległych w czasie powstania.
W 2024 roku Warszawa zyska nowy plac – tzw. plac Centralny Stołeczny ratusz ogłosił przetarg na przebudowę środkowej części placu Defilad według projektu A-A Collective. Przed głównym wejście do Pałacu Kultury już w 2024 pojawią się drzewa i trawniki o łącznej powierzchni kilku tysięcy metrów kwadratowych!
Drucianka Campus na warszawskiej Pradze: zagospodarowanie dawnej fabryki drutu przy Kijowskiej Startują prace nad zagospodarowaniem terenu dawnej Fabryki Drutu, Sztyftu i Gwoździ na warszawskiej Pradze. W ramach inwestycji pod nazwą Drucianka Campus przy ul.  przy Kijowskiej powstanie wielofunkcyjny zespół oferujący blisko 42 tys. m² powierzchni biurowej. Koncepcję kompleksu opracował zespół Juvenes Projekt.
Nowy dworzec autobusowy Warszawa Zachodnia już w 2026 roku? Projekt nowego dworca autobusowego Warszawa Zachodnia na zlecenie należącej do Skarbu Państwa spółki Polonus opracowało EMA Studio. Budowa mogłaby się rozpocząć w 2024 roku.
Jeszcze o placu Pięciu Rogów: rozmowa z Martą Sękulską-Wrońską i Michałem Kempińskim W trakcie procesu projektowego bardzo dużo rozmawialiśmy na temat zieleni z architektami krajobrazu. Zrobiliśmy wszystko, żeby drzewa wygrały! – o zmianach na placu Pięciu Rogów, który od niedawna oficjalnie nosi nazwę placu Poli Negri, rozmawiamy ze współautorami modernizacji Martą Sękulską-Wrońską z WXCA i Michałem Kempińskim.
Dwa projekty Domu Kultury na Żoliborzu. O wyborze zdecydują mieszkańcy Żoliborski architekt Radosław Guzowski opracował dwa projekty przebudowy Domu Kultury przy ul. Śmiałej. Teraz głos mają mieszkańcy. To oni zdecydują, który zostanie zrealizowany.