Architektura MuratorRealizacjeDworzec kolejowy Warszawa Zachodnia

Dworzec kolejowy Warszawa Zachodnia

Główną ideą przebudowy dworca jest stworzenie wygodnego węzła przesiadkowego. Jako pierwsza powstała podziemna stacja kolejowa przekryta szklaną wiatą, której forma nawiązuje do przystanków linii średnicowej. O nowym dworcu pisze Grzegorz Stiasny.

Dworzec Warszawa Zachodnia
Halę nowego dworca przekryto szklaną strukturą o kształcie dwóch przecinających się elipsoid sprawiającą, że wnętrze jest przestronne z naturalnym doświetleniem. Fot. Marcin Czechowicz
Dworzec kolejowy Warszawa ZachodniaWarszawa, Aleje Jerozolimskie 142
AutorzyFS&P Arcus Biuro Architektoniczne, architekci Mariusz Ścisło, Andrzej Bąkowski
Współpraca autorskaarchitekci Tomasz Warzocha, Aneta Karnat, Ewelina Mukoid- Guzek, Hanna Masny, Maja Matuszewska
Architektura krajobrazuarchitekt krajobrazu Joanna Ways
KonstrukcjaPracownia KUBAN i SALAK, Krzysztof Pęczkowski (szef zespołu)
InwestorHB REAVIS oraz PKP S.A. poprzez spółkę celową West Station Investment
Powierzchnia całkowita1564.0 m²
Kubatura9346.0 m³
Projekt2013-2015
Data realizacji (początek)2014
Data realizacji (koniec)2015

O Dworcu Zachodnim mówi się w Warszawie krytycznie od lat, mając na myśli głównie indolencję kolejarzy. Tymczasem problem jest o wiele szerszy. To prawdziwy gordyjski węzeł, w którym splecione są kompetencje różnych publicznych instytucji. Faktycznie w przebudowę terenu to właśnie kolejarze są na razie najbardziej zaangażowani. Spółka PKP S.A. postawiła na inwestycję w systemie partnerstwa publiczno-prywatnego. Przebudowę rozpoczęła od przearanżowania południowej głowicy układu podziemnych korytarzy prowadzących na perony pasażerskie i realizacji nowego dworca. Przy okazji powstają też dwa pokaźne, komercyjne biurowce. W tym bliższym stacji umieszczone zostaną dodatkowe usługi dla pasażerów. Na dziś pośród komunikacyjnego chaosu charakteryzującego okolicę musi im wystarczyć pylon witacz z zegarem, kawałek przestrzeni publicznej z elementami małej architektury i elegancka szklana wiata nad wejściem do głowicy podziemnego układu. Nowy Zachodni nie będzie posiadał kojarzonej z XIX-wiecznymi dworcami monumentalnej hali odpraw. Wręcz przeciwnie, tu docelową ideą jest intermodalność: stworzenie węzła przesiadkowego łączącego w dogodny dla podróżnego sposób różne rodzaje transportu. Wspomniana wiata przypomina więc trochę rozbudowane wejście do stacji metra.

Dworzec Warszawa Zachodnia
Sprężona konstrukcja żelbetowa i stalowo-szklana struktura są nawiązaniem do konstruktywistycznych projektów dworców z lat 60. – stacji Ochota i Powiśle. Fot. Marcin Czechowicz

Nawiązuje też bezpośrednio do charakterystycznych przystanków warszawskiej linii średnicowej, wykorzystujących motyw jedno- lub dwukrzywiznowych betonowych łupin jako zadaszeń wejść do holi kasowych i na perony. Architekci z FS&P Arcus zamiast betonu użyli jednak szkła, a geometrię przekrycia oparli na dynamicznym wycinku paraboloidy. Konstrukcję wsporczą stanowi stalowa struktura z łączonych wierzchołkami trójkątów. We wnętrzu dworca dominuje beton, granit i szkło, materiały najlepiej sprawdzające się w przestrzeniach o dużym przepływie mas ludzkich. Szary granit pod stopami, stanowiący odbicie przeważnie szarego warszawskiego nieba, sprawdził się na wszystkich polskich dworcach. Tu dodatkowo śmiało wyeksponowano żelbetową konstrukcję belek wspierających stalową konstrukcję szklanego dachu, schodów czy fakturowo ponacinanej ściany tylnej, za którą ukryto niezbędne urządzenia techniczne. Jako okładzin ścian użyto zaś prawie wyłącznie szkła. To nowość na polskich stacjach. Szklane ściany o dużych powierzchniach, małej liczbie fug i połączeń zapewniać mają łatwość utrzymania czystości, a jako przezroczyste obudowy wind i pomieszczeń także zwiększone bezpieczeństwo podróżnych. Charakterystyczne dla wszystkich rodzajów nowych dworców jest minimalizacja przestrzeni tradycyjnych poczekalni. Obecnie dość bezpardonowo zachęcani jesteśmy do korzystania z dworcowych usług sklepów i punktów gastronomicznych, na czym wszelkie transportowe terminale usiłują zarobić. Podróżny bezczynny w dzisiejszym świecie po prostu się nie opłaca.

Dworzec Warszawa Zachodnia
Przekrój A-A

Dworzec miał mieć tylko 1250 m2, założyliśmy więc, że funkcje obsługi podróżnych znajdą się na poziomie -1, tak jak dojścia do peronów. Sprężona konstrukcja żelbetowa i stalowo- -szklana struktura są nawiązaniem do konstruktywistycznych projektów z lat 60. – stacji ochota i powiśle. Mariusz Ścisło

Tagi:
Plany na przyszłość: 25. edycja wystawy 115 projektów dla Warszawy, w tym 29 koncepcji studenckich. Do 18 października w pawilonie ZODIAK można oglądać 25. edycję wystawy „Plany na przyszłość”. „Architektura-murator” tradycyjnie jest patronem medialnym ekspozycji.
Modernizacja willi na Starym Żoliborzu – Kulczyński Architekt Jedna z ostatnich realizacji pracowni Kulczyński Architekt to przebudowa kilkudziesięcioletniej willi na Starym Żoliborzu. Obiekt zyskał przeszklone skrzydło od strony ogrodu i zupełnie nową aranżację wnętrz.
Dzielnicowy patriotyzm po warszawsku Dzielnicowy patriotyzm - taki tytuł nosi nowy cykl spotkań on-line Muzeum Powstania Warszawskiego. Po stołecznych osiedlach mieszkaniowych oprowadza architekt i varsavianista Grzegorz Mika.
Historia kontrowersyjnego Pałacu Kultury i Nauki Panoramę Warszawy zdominowała sylwetka Pałacu Kultury i Nauki. Budynek od lat wzbudza kontrowersje. W świadomości wielu mieszkańców stolicy jest to symbol dramatycznej epoki w historii Polski. Inni uważają go po prostu za najwyższy, choć nie najbardziej imponujący, budynek w kraju.
Warszawa niezaistniała. II wydanie Premiera drugiego wydania książki Jarosława Trybusia o niezrealizowanych projektach urbanistycznych Warszawy okresu dwudziestolecia międzywojennego.
Gdynia i Tel Awiw w Warszawie. Debata Bogna Świątkowska, Justyna Glusman, Jakub Bielecki i Paweł Kowalski porozmawiają w Muzeum POLIN o tym, czego Warszawa może nauczyć się od Gdyni i Tel Awiwu.