Spis treści
Plac zabaw wpisany w tkankę miejską
Słysząc określenie „przestrzeń dla najmłodszych”, najczęściej wyobrażamy sobie plac zabaw – oddzielony od reszty miasta niskim płotkiem lub stalowym ogrodzeniem, z nawierzchnią w postaci gumowych mat, piasku albo sztucznej trawy. Przestrzeń wypełniają urządzenia zaprojektowane dla konkretnych grup wiekowych: piaskownice dla najmłodszych, huśtawki dla nieco starszych dzieci, bujane koniki, drabinki, ścianki wspinaczkowe. Taki sposób projektowania ma swoje uzasadnienie.
Czytaj także: Bajeczny wodny plac zabaw w Tychach. Raj dla dzieci schowany za skarpę
Ogrodzony i odpowiednio wyposażony plac zabaw ułatwia opiekunom obserwowanie bawiących się dzieci, a zastosowane zabezpieczenia zwiększają poczucie bezpieczeństwa zarówno najmłodszych użytkowników, jak i ich opiekunów. Nie oznacza to jednak, że każda przestrzeń tworzona z myślą o dzieciach powinna być odseparowana od reszty tkanki miejskiej.
Architekci coraz częściej zwracają uwagę na potrzebę integrowania przestrzeni dziecięcych z szerszym kontekstem miasta. Jedną z realizacji która wpisuje się w ten nurt jest chrowacki Most nad Fošą, zlokalizowany w Trogirze.
Przebłyski stoczniowej przeszłości Trogiru
Nowa kładka piesza w Trogirze zastąpiła wysłużony drewniany most, stając się nie tylko wygodnym połączeniem obu brzegów kanału, ale także nową przestrzenią miejską. Autorzy projektu z pracowni Spatial Tactics od początku zakładali, że przeprawa ma zachęcać do zatrzymania się, spotkań i obserwowania otoczenia, a nie jedynie służyć przechodniom. Forma mostu wyraźnie odwołuje się do stoczniowej przeszłości Trogiru. Smukła stalowa konstrukcja ma kształt asymetrycznej hiperbolicznej paraboloidy, a jej wnętrze tworzy układ stalowych kesonów – rozwiązanie znane z budowy statków. Zewnętrzne elementy pokryto specjalną powłoką z dodatkiem proszku metalicznego, która z czasem nabiera rdzawej patyny przypominającej stal corten. To świadomy zabieg podkreślający przemysłowe dziedzictwo miasta.
Most powstał jako jeden prefabrykowany element w pobliskiej stoczni. Dzięki temu transport i montaż przebiegły wyjątkowo sprawnie – gotową konstrukcję przewieziono barką i w ciągu jednego dnia osadzono na wcześniej przygotowanych przyczółkach.
Przetestowany przez najmłodszych
Projektanci zadbali o komfort użytkowników na wiele, niestandardowych sposobów. Schody płynnie wpisano w przebieg kładki, a nawierzchnię dostosowano do różnych części obiektu. W rejonie schodów zastosowano mieszankę gumy i drobnego kruszywa, która zapewnia stabilność i ogranicza uginanie się podłoża. Na pozostałej części mostu wykorzystano bardziej miękką nawierzchnię gumową, poprawiającą wygodę chodzenia. Po północnej stronie przeprawy pojawiły się miejsca do siedzenia, zachęcające do krótkiego odpoczynku i obserwowania kanału. Charakterystycznym elementem są także perforowane fragmenty konstrukcji wypełnione siatką. Rozwiązanie to optycznie odciąża bryłę mostu, a jednocześnie pozwala na ciekawą grę światła i wzajemne przenikanie widoków nad oraz pod przeprawą.
Czytaj także: Mosty bez badań fundamentów? Szokujące wyniki kontroli NIK na polskich budowach
Projekt wyłoniono w publicznym konkursie architektonicznym, do którego zgłoszono 26 propozycji. Zwycięska kładka waży 65 ton, ma 30 metrów długości, 25 metrów rozpiętości, ponad 10 metrów maksymalnej szerokości i nieco ponad 4 metry wysokości. Od podpisania umowy z wykonawcą do otwarcia minął niespełna rok. Pierwszymi użytkownikami nowej przeprawy były dzieci z przedszkola Vrabac, a zaraz po nich most zaczął służyć mieszkańcom i turystom.
Most z nagrodą na EDGE Architecture 2026
Realizacja została doceniona także przez międzynarodowe jury. Podczas EDGE Architecture Festival Budapest 2026 kładka zdobyła główną nagrodę EDGE Awards w kategorii ON THE STREETS – Public Space Projects. Jurorzy podkreślili, że projekt pracowni Prostorne Taktike wykracza poza rolę zwykłej infrastruktury. Dzięki połączeniu precyzji inżynieryjnej, szacunku dla lokalnego dziedzictwa i dbałości o społeczny wymiar przestrzeni powstało miejsce, które nie tylko usprawnia komunikację, ale także wzmacnia tożsamość miasta i zachęca mieszkańców do korzystania z niego na wiele różnych sposobów.
