Architektura MuratorRealizacjeKino Iluzjon w Warszawie

Kino Iluzjon w Warszawie

Po ponad trzyletniej nieobecności do budynku przy ulicy Narbutta wróciło kino Iluzjon. Odrestaurowane wnętrza wyposażone w nowoczesne rozwiązania umożliwiły rozszerzenie działaności kulturalnej kina.

Kino Iluzjon w Warszawie
Przed remontem wejście główne do kina wiodło przed rotundę. Obecnie tę funkcję pełnią sąsiadujące z nią przeszklone drzwi wychodzące na plateau. Fot. Marcin Czechowicz
Rewitalizacja i przebudowa Muzeum Sztuki Filmowej – Kino „Iluzjon” Filmoteki NarodowejWarszawa, ul. Narbutta 50a
Autorzyżera2 ARCHITEKCI; architekci: Tadeusz A. Żera, Mariusz Królikowski
Współpraca autorskaarchitekci: Anna Frączkowska, Maja Chodorowska, Michał Borowski, Mariusz Krukowski, Robert Leśnik, Marcin Żera
Architektura wnętrzżera2 ARCHITEKCI, architekci: Tadeusz A. Żera, Mariusz Królikowski
KonstrukcjaPRO-INVEST Pracownie Obsługi Inwestorów Krzysztof Kakowski, Krzysztof Faliński, Jarosław Nowak
Generalny wykonawcaCOMPLEX-BUD
InwestorFilmoteka Narodowa
Powierzchnia terenu1938.0 m²
Powierzchnia zabudowy1278.01 m²
Powierzchnia użytkowa1083.24 m²
Powierzchnia całkowita1884.43 m²
Kubatura8226.09 m³
Projekt2009-2011
Data realizacji (początek)2011
Data realizacji (koniec)2012
Koszt inwestycjiok. 18 000 000 PLN
Współpraca: nagłośnienie, kinotechnika, akustyka: Ireneusz Lewczuk, Wojciech Zieliński, Ryszard Hnatków z zespołem; instalacje sanitarne: Krzysztof Kobrzyński i Dariusz Stelmasiak z zespołem, ekspertyza konstrukcji obiektu: prof. Kazimierz Szulborski, Roman Nalewajko, Paweł Przybysz; konsultacje historyczne: Mieczysław Piprek (1918-2012) autor kina „Stolica”

Kino Iluzjon (dawniej Stolica) przy ul. Narbutta 50A w Warszawie zaprojektował w 1948 roku Mieczysław Piprek. Realizowaną w dwóch etapach budowę ostatecznie zakończono w 1956 roku. Zmiany wprowadzone do projektu oraz jakość wykonania przez hufce pracy bardzo rozczarowały architekta. W 1997 roku gmach przejęła Filmoteka Narodowa i otworzyła w nim kino Iluzjon. W 2009 roku obiekt zamknięto ze względu na zły stan techniczny, dwa lata później rozpoczęto gruntowny remont. Projekt rewitalizacji powierzono pracowni żera² ARCHITEKCI znanej m.in. z przebudowy kin Relax i Femina. Pod nadzorem konserwatora zabytków odrestaurowano oryginalne elementy gmachu i wyposażono go w nowoczesne rozwiązania umożliwiające rozszerzenie działalności kina o koncerty, warsztaty i wystawy. W rotundzie będącej dawnym wejściem głównym odtworzono zabytkowe kraty, gablotę na repertuar filmowy, a także posadzkę z marmuru szara marianna. Pomieszczenie pełni także dodatkową funkcję: ustawione monitory dotykowe z odsłuchem umożliwiają odwiedzającym dostęp do zasobów cyfrowych Filmoteki Narodowej. Foyer główne, gdzie znajduje się także wejście do kina, zachowało historyczny wygląd, ale zyskało też nowe elementy, takie jak balustrady czy meble kasy i baru. Na przeszklonej ścianie architekci umieścili grafikę przedstawiającą panoramę współczesnej Warszawy. Wizualizacja ta to interpretacja kolejnej niezrealizowanej idei Mieczysława Pipreka, który we wnętrzu chciał umiejscowić pejzaż stolicy swojego autorstwa.

Kino Iluzjon w Warszawie
Rzut parteru. Oznaczenia: 1 – rotunda; 2 – foyer główne; 3 – pomieszczenie pomocnicze; 4 – szatnia; 5 – toalety; 6 – bar kawiarni; 7 – kasy i recepcja; 8 – hol wejściowy; 9 – małe foyer; 10 – sala kinowa Mała Czarna; 11 – biura; 12 – wejście służbowe; 13 – projektorownia; 14 – pomieszczenia śmietnika; 15 – sala kinowa Stolica; 16 – fosa orkiestry; 17 – scena; 18 – magazyn; 19 – pomieszczenie przygotowalni

Przekrój. Oznaczenia: 1 – rotunda; 2 – foyer główne; 3 – sala Mała Czarna; 4 – pomieszczenie techniczne; 5 – projektorownia; 6 – reżyserka dźwięku i światła

Mała Czarna w kinie Iluzjon

Duża sala Stolica – nazwana tak na pamiątkę dawnego kina – podobnie jak przestrzenie holu głównego i wejścia zachowała swój pierwotny charakter. Odrestaurowano boazerię i parkiet dębowy, odtworzono gzymsy oraz gipsowe kartusze będące wariacjami na temat herbu Warszawy. Konserwacji poddano też tkaninę żakardową „Kolumny”, stanowiącą obicie ścian sali. Materiał zaprojektowała Zofia Matuszczyk-Cygańska, związana ze Spółdzielnią Artystów Ład. Pomieszczenie liczące 263 miejsc wzbogacono dodatkowo o scenę oraz fosę orkiestrową. Aby zmieścić nowe funkcje, przesunięto salę o kilka metrów w kierunku ściany szczytowej i nieco skrócono. Dzięki tej reorganizacji obok pomieszczeń pełniących rolę zaplecza sali kinowej znalazło się miejsce na pokoje obsługi technicznej oraz projekcji i widowisk, a także kabiny lektora i realizatora dźwięku. Budynek kina zyskał także nowe pomieszczenia. Znajdująca się w podziemiu sala Mała Czarna na 49 miejsc wykończona jest nowoczenymi panelami akustycznymi. Jej współczesna aranżacja integruje się z niewielkim holem na tej kondygnacji.

Nowe życie kina Iluzjon

Małe foyer wykończone jest stalą, szkłem i betonem architektonicznym. Wyposażono je dodatkowo w multimedialną ścianę ze szklanymi panelami podświetlanymi diodami LED, na których w przyszłości znajdą się przeźrocza z archiwalnych filmów. Na środku wmontowano wielkoformatowy ekran telewizyjny przeznaczony na dodatkowe projekcje. Salę dydaktyczną znajdującą się w sąsiedztwie pomieszczeń obsługi technicznej wyposażono natomiast w mobilne stanowiska komputerowe, sprzęt operatorski oraz zielony ekran do filmowania efektów specjalnych. Kino Iluzjon zyskało także nowy neon oraz system identyfikacji wizualnej. Projekt elementów graficznych autorstwa Aleksandry Kot nawiązuje do stylistyki warszawskich reklam z lat 50. ubiegłego wieku. Aby rozszerzyć działalność kina o zewnętrzne “plateau” (inny pomysł Mieczysława Pipreka, który dopiero teraz doczekał się realizacji) okna w południowej elewacji głównego foyer zamieniono na przeszklone drzwi typu porte-fenêtre. Na zewnątrz odtworzono kandelabry oświetlające dziedziniec, odrestaurowano murki oporowe i wymieniono okładzinę z piaskowca. W lecie będzie tutaj funkcjonować kawiarnia i kino na świeżym powietrzu. Powiększenie przestrzeni użytkowej kina i wyposażenie obiektu w nowoczesny sprzęt audiowizualny sprawiają, że jest to dobre miejsce nie tylko na organizację różnego rodzaju przeglądów i festiwali filmowych, ale także na inne działania kulturalne.

Sztuka i dizajn w XX i XXI wieku: cykl filmów edukacyjnych. Irma Kozina i Paweł Wilkołek o architekturze i przestrzeni W ramach projektu Sztuka i dizajn w XX i XXI wieku krakowski reżyser Paweł Wilkołek oraz katowicka historyczka sztuki Irma Kozina przygotowują cykl filmów, których tematem są wybrane zagadnienia z zakresu planowania, architektury i dizajnu. Jako pierwszy zrealizowany został dokument poświęcony historii dawnego ogrodu jordanowskiego przy ulicy Barbary w Katowicach.
Niemczyk – ostatni buntownik architektury: film Marcina Zasady i Marcina Nowaka Muzeum Miejskie w Tychach zaprasza na kolejne pokazy filmu dokumentalnego „Niemczyk – ostatni buntownik architektury”. Po mieszkańcach Tychów dokument będą mogli teraz zobaczyć także miłośnicy architektury z Krakowa, Warszawy i Katowic.
Cinema Lab: stwórz wytyczne przestrzenne dla kin czasów pandemii! Pawilon Zodiak i Fundacja Obserwatorium zapraszają do udziału w otwartych warsztatach towarzyszących wystawie „Przekrój kino”. Podczas cyklu spotkań on-line uczestnicy opracują wytyczne przestrzenne i funkcjonalne dla kin czasu pandemii.
Modernizacja kina Muza w Poznaniu projektu TOYA DESIGN Jedno z najstarszych kin studyjnych w Polsce przeszło właśnie kolejną metamorfozę. Dzięki architektom z TOYA DESIGN obiekt dostosowano do oczekiwań współczesnego widza, zachowując jednocześnie kameralny charakter kina repertuarowego.
„Obywatelka Jane” Jane Jacobs na wielkim ekranie Do pięciu różnych miast zawita pokazywany wcześniej tylko raz w Polsce film o urbanistycznej działalności amerykańskiej aktywistki miejskiej. Pokazy będą towarzyszyć premierze polskiego zbioru tekstów Jane Jacobs.
MIASTOmovie – wiele wymiarów sąsiedztwa Tegoroczną edycję festiwalu MIASTOmovie, odbywającą się pod hasłem Sąsiedztwo, otworzyła ekspozycja Natalii Gołubowskiej poświęcona przestrzeni klatek schodowych, które są nośnikiem informacji o relacjach panujących między sąsiadami. To przestrzeń trochę własna, a trochę wspólna, niepubliczna i nie do końca prywatna. W programie oprócz licznych filmów znalazły się też debaty, targ książek oraz wycieczka po ogrodach działkowych na wrocławskim Ołbinie – relacja Aleksandry Czupkiewicz.