Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej powstanie w Warszawie. W grze m.in. Wawer?

Spośród kilku polskich miast to właśnie Warszawa została wybrana na siedzibę nowego Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej. Będzie to placówka służąca rozwojowi technologii dual-use, czyli możliwych do wykorzystania zarówno militarnie, jak i cywilnie. Jedną z możliwych lokalizacji jest kampus Instytutu Łączności w dzielnicy Wawer.

Brama wjazdowa do Instytutu Łączności w Wawrze. O nowym centrum ESA w Warszawie przeczytasz w serwisie Architektura.
Autor: Adrian Grycuk/ CC BY-SA 3.0
Asman i Pieniężny. Niewidzialni architekci i bieda-architektura | PODCAST ARCHITEKTONICZNY

Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej pomoże reagować na kryzysy

Warszawa jest już siedzibą Polskiej Agencji Kosmicznej, a teraz stanie się także siedzibą dla ESA, czyli Europejskiej Agencji Kosmicznej. 13 lipca 2026 r. ogłoszono, że spośród licznych starających się o to ośrodków – Warszawa, Gdańsk, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia (GZM), Kraków, Łódź, Wrocław i Poznań – to właśnie stolica okazała się zwycięska. Wśród powodów wymieniono m.in. potencjał akademicki Warszawy, rozwiniętą infrastrukturę, posiadane ogromne zaplecze centrów danych oraz bliskość najważniejszych instytucji związanych z „bezpieczeństwem państwa, zarządzaniem kryzysowym oraz rozwojem nowych technologii”.

Nowe centrum będzie pierwszym takim obiektem poza terytorium państw założycielskich ESA. Będzie to ośrodek rozwoju technologii kosmicznych, o znaczeniu zarówno cywilnym, jak i militarnym. Korzyścią dla naszego kraju ma być nie tylko rozwój przemysłu kosmicznego w Polsce, ale też zwiększona umiejętność reagowania na rozmaite sytuacje kryzysowe. ESA zajmuje się bowiem m.in. rozwijaniem technologii związanych z łącznością (satelity itp.) oraz robotyką.

Jednym z celów Europejskiej Agencji Kosmicznej jest budowa pierwszego polskiego statku kosmicznego, który będzie mógł zapewniać dużo większe możliwości transportowe między Ziemią a satelitami, serwisowania satelitów, czy tankowania

podał premier Donald Tusk.

W związku z planami ESA rząd zapowiedział jednocześnie utworzenie „funduszu o wartości 500 mln zł, który będzie wspierał inwestycje w przedsiębiorstwa sektora kosmicznego”, a także „specjalną linię finansowania dla samorządów na rozwój infrastruktury związanej z sektorem kosmicznym w wybranych miastach”.

W grze kilka lokalizacji „w Warszawie lub w metropolii warszawskiej”

Póki co największą niewiadomą jest dokładna lokalizacja przyszłego centrum. W miejskim komunikacie władze Warszawy podały enigmatycznie:

Przygotowując kandydaturę, Warszawa przeprowadziła analizę kilku potencjalnych lokalizacji na terenie miasta i metropolii warszawskiej, uwzględniając warunki infrastrukturalne.

O jakich lokalizacjach mowa? Tego w oficjalnych komunikatach nie ujawniono, jednak intrygujący trop podsunął niedawno Instytut Łączności. W czerwcu 2026 r. ta państwowa instytucja była jednym z sygnatariuszy deklaracji poparcia dla zlokalizowania centrum ESA na Mazowszu. Komunikat IŁ sugeruje, że Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej mogłoby zostać zlokalizowane na terenie kampusu Instytutu Łączności przy ul. Szachowej. To w dzielnicy Wawer, nieopodal stacji kolejowej Warszawa Miedzeszyn.

Wsparcie dla lokalizacji Centrum Technologicznego ESA w Warszawie wynika też z możliwości zlokalizowania inwestycji na terenach pozostających w dyspozycji Instytutu Łączności – docelowo nowego gmachu, a tymczasowo i niemal natychmiast – w istniejącym, obszernym skrzydle w budynku na terenie kampusu Instytutu. Kampus znajduje się w odległości niespełna 30 minut jazdy od lotniska i od centrum Warszawy. Teren, otoczony zieloną przestrzenią sprzyjaj dyskrecji, bezpieczeństwu i wysokiej jakości warunkom pracy. Merytoryczna bliskość Instytutu Łączności i Europejskiej Agencji Kosmicznej, wzmocniona bezpośrednim sąsiedztwem będzie korzystna dla rozwoju nauki w Polsce (...).

Na ten moment nie mamy potwierdzenia, czy rzeczywiście tak się stanie. Wzmianki o „metropolii warszawskiej” oraz „Mazowszu” sugerują, że brane pod uwagę są także lokalizacje poza samą stolicą. Nie wiemy też jeszcze, czy planowany jest konkurs architektoniczny na nową siedzibę ESA w Polsce. Biorąc pod uwagę wizerunkowy potencjał tej inwestycji, z pewnością byłby to dobry krok. Materiał będziemy aktualizować w miarę pojawiania się dalszych szczegółów.

Podcast Architektoniczny
Barbara Rożek. Architekt dobrze ubezpieczony