Spis treści
Od prezydenta, ale bez rozgłosu
W Krakowie, poza radarem mediów (również tych lokalnych) i mediów społecznościowych, odbyła się gala wręczenia pierwszej Nagrody Prezydenta Miasta Krakowa dla najlepszych obiektów architektonicznych i urbanistycznych. Oficjalny komunikat na temat zwycięzców wystosowano dopiero po 5 dniach, tydzień później. Informacja o gali i zwycięzcach ominęła oficjalne miejskie profile, udziałem nie pochwalili się członkowie jury. SARP Kraków - cisza. Posty o nagrodach opublikowali tylko laureaci.
Zobacz także: Od fali na papierze po barokową „bubę” nad Wisłą. Kończy się 20-letnia epopeja kładki Kazimierz–Ludwinów
Zapytaliśmy biuro prasowe, dlaczego magistrat nie zadbał o odpowiednie nagłośnienie nagrody, która miała przecież wzmacniać jakość architektury w mieście - a odpowiednie rozpowszechnienie informacji o nagrodzonych realizacjach i ich autorach jest w tym kluczowe. Ba, nawet w uzasadnieniach wyborów członkowie jury wspominali o dobrym przykładzie i wzorcach dla podobnych inwestycji w Krakowie. O jakim przykładzie mowa, gdy nikt o nim nie słyszał?
Informacji o przyznaniu nagród nie było ani w oficjalnym serwisie prasowym magistratu, do którego załapują się nawet drobne naprawy drogowe. Czy architektura jest w Krakowie tak nieistotna? Czy też zagubiła się wśród zamieszania związanego z wymianą prezydenta miasta? Żadna z tych opcji nie jest optymistyczna. Nie ma przecież życia bez architektury.
Na moment publikacji nie otrzymaliśmy odpowiedzi na nasze pytania.
Nagrody dla zabudowy jednorodzinnej
I nagroda: Biały Dom, proj. UCEES
Pierwszą nagrodę wśród domów jednorodzinnych zdobył Biały Dom na Woli Justowskiej przy ul. Chwistka projektu pracowni UCEES – Marka Szpindy i Piotra Uherka we współpracy z Gabrielą Doroż. Jury doceniło współczesną reinterpretację lokalnych wzorców i detal odwołujący się do tradycji międzywojennej. Dom powstał w 2024 roku, kiedy rzeczywiście można było jeszcze mówić o nawiązaniu do sąsiedztwa (mówili o nim sami architekci) i lokalnych wzorców.
Dziś ul. Chwistka jest jedną z najszybciej zmieniających się ulic Woli Justowskiej - najciekawsze powojenne domy lokalnych architektów zrównano tu z ziemią i zastąpiono domami-bunkrami obłożonymi imitacjami materiałów i realizacjami niczym z katalogu. Lokalne wzorce znikają ekspresowo. Jeżeli dom miał dać dobry przykład, nie dał. Dom na łamach "A-m" opisywała red. Karolina Krasny: Dom Biały stanął na „krakowskim Beverly Hills”. Inspiracją dla miejskiej wilii były 2 obrazy znanego artysty.
Zespół projektowy:
arch. Marek Szpinda, arch. Piotr Uherek; współpraca autorska: arch. Gabriela Doroż.
II nagroda: Proste Kąty, proj. Pracownia Kubatura
Drugą nagrodę otrzymały Proste Kąty przy ul. Wodzinowskiego pracowni Kubatura za równowagę funkcji i formy w intensywnie zurbanizowanym otoczeniu.
Zespół projektowy:
arch. Jakub Kaczmarczyk, arch. Radosław Głodek; współpraca: Przemysław Wałęga, arch. Iwona Jałocha, arch. Joanna Jakab, arch. Aleksandra Gąsecka, arch. Anna Ostrowska, arch. Urszula Odulińska, arch. Jan Podleśny.
III nagroda: Willa Kaziu, proj. MMOA Pracownia Architektoniczna
Trzecia przypadła Willi Kaziu przy ul. Sabały projektu MMOA za precyzję rozwiązań, kontakt wnętrza z ogrodem i jakość codziennej przestrzeni mieszkalnej.
Zespół projektowy:
arch. Maciej Dyląg, arch. Marta Hausman–Dyląg, arch. Katarzyna Wichary.
Nagrody dla zabudowy wielorodzinnej
I nagroda: Apartamenty Składowa, proj. Pracownia Kubatura
W zabudowie wielorodzinnej wygrały Apartamenty Składowa pracowni Kubatura. Jury zwróciło uwagę na sposób wykorzystania trudnej, wąskiej działki przy terenach kolejowych, sekwencję półprywatnych dziedzińców i otwartość przestrzeni na relacje sąsiedzkie.
Zespół projektowy:
arch. Jakub Kaczmarczyk, arch. Radosław Głodek; współpraca: inż. Przemysław Wałęga, arch. Iwona Jałocha, arch. Joanna Jakab, arch. Aleksandra Gąsecka,arch. Anna Ostrowska, arch. Urszula Odulińska, arch. Jan Podleśny.
II nagroda: Lindego 2, proj. SARAN Architekci i POTE Architekci
Drugą nagrodę otrzymał zespół Lindego 2 autorstwa SARAN Architekci i POTE Architekci za "wartościową, przyjazną i zrównoważoną przestrzeń zarównow skali miasta, jak i dzielnicy". Trzeba nadmienić, że jest to bardzo szybko zmieniająca się część Bronowic. Parę lat temu, gdy inwestor burzył stojące tu od dekad domy o spadzistych dachach w stylu typowym dla Krakowa pierwszej połowy XX wieku, mieszkańcy alarmowali, że zmiany zachodzą zbyt szybko i zbyt drastycznie. Jury widzi sprawę inaczej, zwracając uwagę, że inwestycja wytycza nowe kierunki i standardy. "Wyróżnia się spójnością wizji, wysoką kulturą architektoniczną oraz umiejętnością integrowania funkcji społecznych, środowiskowych i przestrzennych w harmonijną całość".
III nagroda: Libra Residence, proj. Architektura & Consulting Architekt Tomasz Fudali
Trzecią nagrodę przyznano inwestycji Libra Residence. To projekt Tomasza Fudalego. Klasyczna forma, historyzująca, wkomponowana w narożnik zabytkowych ulic Librowszczyzny i Bonerowskiej; oceniona jako udane, powściągliwe uzupełnienie śródmiejskiej tkanki.
Nagrody dla zabudowy usługowej
I nagroda: Zawiła 65, proj. arch. Katarzyna Warzecha, Grupa Deweloperska START
Pierwszą nagrodę w kategorii usługowej przyznano zespołowi Zawiła 65, zaprojektowanemu przez Katarzynę Warzechę dla Grupy Deweloperskiej START. Jury podkreśliło umiejętne połączenie odnowionych budynków koszarowych z nowym biurowcem oraz konsekwentne prowadzenie detalu elewacji, wnętrz i małej architektury.
II nagroda: Cogiteon, proj. Heinle, Wischer und Partner Architekci
Drugą nagrodę zdobyło stojące przy ul. Steca Małopolskie Centrum Nauki Cogiteon projektu Heinle, Wischer und Partner Architekci, z Edzardem Schultzem i Anną Stryszewską-Słońską jako głównymi projektantami. Jury wyróżniło zdecydowaną formę budynku i amfiteatralny ogród, które mają nie tylko tworzyć charakter obiektu, ale też inicjować dalsze przekształcenia tej części Krakowa.
Zespół projektowy:
Edzard Schultz, Anna Stryszewska–Słońska (główni projektanci), Małgorzata Biernacka, Wojciech Chołuj, Barbara Trojanowska, Małgorzata Oleśkowska, Łukasz Orłowski, Tomasz Padło, Joanna Pittner, Dominika Niewczas, Katarzyna Woszczyna
Nagroda dla przestrzeni publicznej
I nagroda: Park Kolejowy, proj. Pracownia Projektów Modus
Najwyżej ocenioną przestrzenią publiczną został Park Kolejowy między ul. Kopernika a Grzegórzecką. Jury doceniło wykorzystanie zaniedbanej przestrzeni pod estakadami kolejowymi i przekształcenie jej za pomocą zieleni i małej architektury w miejsce łączące wcześniej rozdzielone fragmenty miasta.
Zespół projektowy:
Katarzyna Opałka, Katarzyna Dzięciołowska, Magdalena Kruk, Izabela Saniawa, Oliwia Kaleta, Filip Paruzel, Janusz Filipiak, Mikołaj Wózek. Architektura: Pracownia Projektów Modus - Mirosław Macioszek. Drogi: Biuro Projektowe Appia - Bartosz Ptak. Instalacje elektryczne: KG - Projekt Biuro Projektowe Jakub Gałkowski. Wod.-kan.: Zapart Projekt - Marek Zapart.
II nagroda: Krakowskie Centrum Sportu i Rekreacji Zakrzówek, proj. F11 Marcin Furtak
Drugą nagrodę otrzymało Krakowskie Centrum Sportu i Rekreacji Zakrzówek projektu F11 Marcina Furtaka. W uzasadnieniu zwrócono uwagę na pogodzenie programu rekreacyjnego z trudnym krajobrazem dawnego kamieniołomu.
III nagroda: Park Miejski Bagry Wielkie, proj. Marlena Pilch
Trzecia nagroda trafiła do Parku Miejskiego Bagry Wielkie projektu Marleny Pilch – za rozpoczęcie procesu przekształcania zdegradowanych terenów dawnej żwirowni w czytelną, wielofunkcyjną przestrzeń rekreacyjną.
Nagroda za rewitalizację
Remont konserwatorski kamienicy przy ul. Wenecja 1, proj. EMGIEprojekt i Annę Krzyżak
W kategorii rewitalizacji wybrano jednego laureata. Pierwszą nagrodę otrzymał remont konserwatorski modernistycznej kamienicy przy ul. Wenecja, przygotowany przez EMGIEprojekt i Annę Krzyżak. Jury uznało realizację za modelowe połączenie ochrony historycznej tożsamości z adaptacją budynku do współczesnych potrzeb mieszkańców.
Kraków wraca w stronę architektury
Nagrodę ustanowiono zarządzeniem prezydenta Krakowa z 3 marca 2026 roku. Jej celem jest promowanie wysokiej jakości architektury, dobrych praktyk projektowych oraz realizacji wyróżniających się znaczeniem funkcjonalnym, przestrzennym, społecznym i środowiskowym. Organizatorem i fundatorem jest Prezydent Miasta Krakowa, a za organizację konkursu odpowiada Biuro Architekta Miasta, Janusza Sepioła.
Rolę jury pełniła Krakowska Rada Architektury. W jej skład weszli: arch. Magdalena Buczyńska (prezeska SARP Kraków), arch. Marek Chrobak (prezes SARP), arch. Marek Dunikowski, arch. Tomasz Konior, arch. Romuald Loegler, arch. Piotr Lorens, arch. Przemo Łukasik, arch. Janusz Sepioł (Architekt Miasta) i arch. Szymon Wojciechowski. Oceniano wartość architektoniczną i urbanistyczną, innowacyjność, rozwiązania proekologiczne, jakość wykonania i detalu oraz wpływ inwestycji na przestrzeń publiczną i lokalną społeczność.
Regulamin pozwala przyznawać nagrody w trzech stopniach, ale jury może z części z nich zrezygnować, jeśli zgłoszone realizacje nie spełniają oczekiwanego poziomu.
Trzeba zaznaczyć, że w wyborach jury, a może raczej wśród zgłoszonych realizacji, zabrakło zwrócenia się w stronę czynników docenianych w międzynarodowym konkursie MiesEU, np. użycia lokalnych materiałów, zrównoważone budownictwo, nowe technologie. Zabrakło adaptacji, rewitalizacji i architektury osadzonej w kontekście lokalnym.
7
