Architektura MuratorKrytykaStanisław Gzell, O Architekturze. Szkice pisane i rysowane

Stanisław Gzell, O Architekturze. Szkice pisane i rysowane

Poszczególne księgi cechują się atrakcyjną rozbieżnością treściową, acz powiązaną jednym posłannictwem i misją – troską o ład przestrzenny i piękną scenerię miast. Rozbieżność dotyczy zarówno zakresu terytorialnego – od pychy Manhattanu po biedne zaułki Warszawy; jak też czasowego: od uroczego antykwarycznego bibelotu, którym jest arystokratyczne wczasowisko Biarritz, po najnowsze potwory architektoniczne – „pałace” Unii Europejskiej – recenzja Wojciecha Kosińskiego.

O Architekturze
Sławomir Gzell, O Architekturze. Szkice pisane i rysowane, Wydawnictwo Blue Bird 2014

Książka Sławomira Gzella odbiega od zalewającej polski rynek fali przeciętnych publikacji o architekturze i urbanistycee. Jej główny tytuł wyraźnie sygnalizuje, że autor pół serio, pół żartem nawiązuje do czcigodnych traktatów z przeszłości. To traktat o kształtowaniu przestrzeni – urbanistycznej i architektonicznej; czyli o miastach z istotną rolą ich przestrzeni publicznych i o budowlach wypełniających te miasta.

Używając zasygnalizowanej wyżej klasycznej terminologii, można stwierdzić, że składa się nań trzynaście ksiąg. Powstawały przez trzynaście lat XXI wieku, jedna na rok. Praca jako całość jest więc również swoistym diariuszem – zestawem zapisków intelektualisty, mającym walor chronologicznej prezentacji przemian. Przemian w budowaniu świata i przemian w myśleniu autora.

Sławomir Gzell, profesor warszawskiego wydziału architektury, jest kontynuatorem znakomitej warszawskiej szkoły urbanistyczno-architektonicznej, spadkobiercą takich postaci jak Tadeusz Tołwiński, Wacław Ostrowski i Kazimierz Wejchert. Jego główną pasją jest kreacja urbanistyczna, ale towarzyszy jej profesjonalizm w dziedzinach pokrewnych: o szerszej skali planowania przestrzennego, i węższej – architektury budynków, głównie miejskich.

Trzynaście ksiąg to efekt zarówno wypraw zagranicznych autora, jak też podróży po Polsce oraz przejażdżek i spacerów po macierzystej Warszawie, starannie dobranych lektur, i wreszcie – najważniejsze – najbardziej ulubionych wizyt – we własnym umyśle (John Lennon, My mind is wide open).

Narracja ma frapujący klimat z powodu ambiwalencji: jest wysoce profesjonalna i zarazem powszechnie zrozumiała; zawiera akademicką, kartezjańską precyzję oraz skróty myślowe i iście francuskie esprit. Poszczególne księgi cechują się atrakcyjną rozbieżnością treściową, acz powiązaną jednym posłannictwem i misją – troską o ład przestrzenny i piękną scenerię miast. Rozbieżność dotyczy zarówno zakresu terytorialnego – od pychy Manhattanu po biedne zaułki Warszawy; jak też czasowego: od uroczego antykwarycznego bibelotu, którym jest arystokratyczne wczasowisko Biarritz, po najnowsze potwory architektoniczne – „pałace” Unii Europejskiej; wreszcie – tematycznego: od niemal reportażowych relacji o obiektach i nastrojach przez nie wywoływanych, po wnikliwe analizy i konkluzje na tematy fundamentalne w kształtowaniu przestrzennym, takie jak istota piękna, kwestia twórczego mistrzostwa, upływ czasu, zagadnienie tradycjonalistycznej kontynuacji versus obrazoburcza innowacja, etc.

Sławomir Gzell precyzyjnie odsiewa wartości wysokie od płytkiej mody, maniery, interesowności, nieuctwa i korupcji. Jest jednocześnie teoretykiem i praktykiem, marzycielem i pragmatykiem. W tym wyważeniu szal pozostaje optymistą. Jako kreatywny humanista-inżynier preferuje prognozy pozytywne, aczkolwiek jako wybitny znawca miast widzi i głosi, że sztuka tworzenia dobrej urbanistyki jest dziś wyjątkowo trudna.

Osobną wartością traktatu, ale integralnie sprzężoną z tekstem, jest szata ilustracyjna. Można pozazdrościć zarówno wspaniałej szkoły rysunku odręcznego na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, jak też talentu. Analogicznie jak w narracji tekstowej, w narracji graficznej zaklęte jest identyczne Gzellowskie dwój-działanie: precyzja akademicka i artystowskie esprit. Książka wydana jest elegancko, klasycznie, niczym dawne znakomite akademickie traktaty. Jednak zawartość jest par excellence nowoczesna, ukazuje świat urbanistyki i architektury oraz jego istotne sprawy w świetle XXI wieku.

Działamy dla Pragi: poradnik aktywności lokalnej po polsku i ukraińsku „Poradnik Aktywności Lokalnej. Działamy dla Pragi. Порадник З Активізації Місцевої Громади. Діємо для Праги” to pierwsza publikacja wydana po polsku i ukraińsku, mająca na celu ułatwienie orientowania się w tym, jak działać na rzecz lokalnej wspólnoty i najbliższego otoczenia oraz jak korzystać z przywilejów i obowiązków obywatelskich.
Grzegorz Piątek laureatem Paszportów POLITYKI za książkę „Gdynia obiecana” Grzegorz Piątek został laureatem Paszportów POLITYKI za swoją nową książkę „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939”. To znakomita opowieść o mieście, która stawia pytanie o modernizację – uzasadniało jury.
Premiera książki „Mistrzowie Architektury 2004-2021” Katowicki SARP zaprasza na premierę książki „Mistrzowie Architektury 2004-2021”. Publikacja to nie tylko album prezentujący najważniejsze światowe realizacje, ale też reportaż przedstawiający ostatnie kilkanaście lat działalności katowickiego oddziału stowarzyszenia.
Socmodernizm: nowy poradnik dobrych praktyk architektonicznych Na 17 grudnia zaplanowano premierę kolejnego poradnika dobrych praktyk architektonicznych, tym razem poświęconego architekturze socmodernizmu. Publikacja z jednej strony pełni funkcję praktycznej instrukcji dla architektów, inwestorów i zarządców nieruchomości w przystępny sposób wyjaśniającej, jak prowadzić odpowiednie konserwacje i remonty, z drugiej – subiektywnego przewodnika po socmodernistycznej architekturze stolicy.
„Architektura-murator” na BAZARCHU! Już w najbliższy weekend kolejna edycja BAZARCHU, czyli najpopularniejszych targów książek i wydawnictw architektonicznych. W programie m.in. spotkanie autorskie z Czesławem Bieleckim, warsztaty dla dzieci i młodzieży oraz teatralna adaptacja komiksu „Robert Moses. Ukryty władca Nowego Jorku”. Nie zabraknie też „Architektury-murator” ze specjalną ofertą prenumeraty dla wszystkich pasjonatów czytelnictwa!
Czy warto zajmować się projektowaniem liter? Bezpłatna publikacja Otwiera oczy, obala mity, prezentuje świat niezależnych projektantów krojów pisma w Polsce. Cyfrową wersję publikacji „Independent Type” można pobrać bezpłatnie.