Spis treści
Wielki dworzec z lat 90., a w pasażu - nawet kaplica
Refleksyjne szkło, czerwone profile, kawałek kamiennej ściany, ruchome schody między piętrami, długie przejście nad torami, a w nim: antykwariat, sklepy, kaplica. Mnóstwo przestrzeni, koloru, lekkości i... kiczu, a na sporym placu przed dworcem: pergole z roślinami. Tuż obok - ogromny, kolorowy mural Sętowskiego.
Choć nie reprezentuje stylu, który łatwo budzi zachwyt, co rozbiórki tego budynku nie wątpliwości miały nawet władze miasta - budynek nie jest przecież ani stary, ani wyeksploatowany - argumentowano. Ale kolej się uparła. błyskawicznie rozebrano jedną część, a dziś już widać pasiasty, mniejszy budynek, który zastąpi niebawem wielki, przeszklony, postmodernistyczny dworzec w Częstochowie. Mimo apeli stowarzyszenia Elanex: Wystarczy przecież remont wnętrz i dostosowanie do współczesnych standardów! Ale nawet oni przyznali: Nam zależy na bryle budynku i elementach fasady. Wnętrze już się rzeczywiście zestarzało.
Zobaczcie na zdjęciu i wizualizacji, jak wygląda budynek z lat 90. i nowy, który go zastąpi, i czytajcie dalej.
i
i
Historia dworca z lat 90. w Częstochowie
Decyzję o budowie dworca kolejowego podjęto jeszcze w latach 70. a z początkiem lat 80. wiadomo już było, jak budynek będzie wyglądał. Autorem projektu był krakowski architekt Ryszard Frankowicz z zespołem. Budowa ruszyła jednak dopiero w drugiej połowie lat 80., a w jej trakcie, już w latach 90. wprowadzono jeszcze zmiany w projekcie - pisała red. Julia Dragović dla Architektury-murator kilka lat temu.
W listopadzie 1996 roku na dworzec przybył prezydent Polski Aleksander Kwaśniewski, by oficjalnie zainaugurować działanie nowoczesnej budowli. Były tu ruchome schody, przeszklone windy.
Więcej przeczytacie tu: Architektura dworca w Częstochowie.
Budynek ma zaledwie 30 lat. Decyzja: do wyburzenia
Minęło jednak zaledwie 30 lat, a dworzec już okazał się niefunkcjonalny - za duży, trudny do wykorzystania, za to już wymagający remontu. W 2019 roku ogłoszono konkurs architektoniczny na nowy budynek, a od 2017 toczyły się konsultacje społeczne. Do konkursu zgłoszono 23 projekty. Żaden nie zakładał zachowania budynku z lat 90. Zwyciężyła koncepcja opracowana przez konsorcjum pracowni Toprojekt oraz AND Studio i Studio Antonini z Paryża.
Nowy dworzec składał się będzie z trzech części:
- pawilonu wschodniego
- przebudowywanego pasażu nad torami
- nowej części zachodniej
Pasaż nad torami będzie oparty na przeszklonych prostopadłościanach i wedle wizualizacji - to on będzie dominować.
Miasto zamieniło się już z PKP działkami, aby od strony placu mógł powstać przystanek dla autobusów. To tu będą też poczekalnia, biletomaty i toalety. Rozbiórkę zaczęto od części wschodnie, zachodnia - ta z "diamentem" nad wejściem, jeszcze stoi.
Mocna i długa, prawie krajobrazowa bryła przerzucona nad torowiskami łączyć ma Aleję Wolności z ulicą Marszałka J. Piłsudzkiego. Wydłużenie budynku w drugiej fazie, aż do wschodniej pierzei Alei Wolności pozwoli na kontakt z nim z Alei NMP na odcinku ponad trzystu metrów - opisywali projekt architekci.
Co się dzieje obecnie na budowie nowego dworca?
Pisaliśmy, że to była najszybsza rozbiórka roku. Prace, które rozpoczęły się w maju 2025 trwają, a w marcu 2026 PKP podpisały z Centrum Unijnych Projektów Transportowych umowę o dofinansowanie przebudowy w wysokości 115,5 mln zł, z czego 98,2 mln zł to Fundusze Europejskie, a reszta środków jest z budżetu państwa.
Obecnie zaawansowanie prac wynosi ok. 27 proc.
Postawiono dworzec tymczasowy i zrealizowano część robót w poszczególnych budynkach. W części wschodniej zakończono m.in. prace fundamentowe i palowanie oraz wznoszenie kondygnacji, natomiast w części zachodniej w budynku technicznym m.in. zakończono stan surowy i zadaszenie, otynkowano wewnętrzne ściany i przygotowano pomieszczenia pod montaż urządzeń. Dotychczas prowadzone prace w pasażu objęły już m.in. konstrukcję, instalacje wewnętrzne, płyty warstwowe, stolarkę okienną i zaawansowany montaż blachy na dachu. Otwarcie pawilonu wschodniego planowane jest na III kwartał br., natomiast udostępnienie całego obiektu podróżnym – do końca 2027 r. - informuje PKP.
Rzeczywiście, widać już nowy budynek. Zmiany widać też jeśli chodzi o pasaż nad peronami, zmiany będą też w holu.
- Zamiast szerokich, tradycyjnych schodów, które witały pasażerów u wejścia, głównym ciągiem komunikacyjnym na górę będą jedynie ruchome stopnie - mówi Filip Kruk, Częstochowianin i popularyzator historii miasta, cytowany przez "Dziennik Zachodni".
Dworzec w Częstochowie, projekt:
- Powierzchnia 960 m2
- Zespół: arch. Marek Wawrzyniak, arch. Karol Wawrzyniak, arch. Joanna Wawrzyniak, arch. Marek Lisa, rch Monika Wojaczek, arch. Alina Kudla, arch. Pushkraj Tambde, ymgr inż. Adriana Łukowska, współpraca z AND Studio i Studio Antonini, Paryż
- Etap 1 - 3 719 m2
- Etap 2 - 5 650 m2
- Suma - 9 369 m2
Zobacz zdjęcia z rozbiórki pasażu:
18
