Trzeci pas, nowe mosty i darmowe przejazdy. Oto plan GDDKiA na autostradę A4. Jest przetarg na projekt rozbudowy A4

2026-03-19 16:16

Autostrada A4, jaką znamy, z jej wiecznymi remontami, zaporowymi cenami na bramkach i „wąskim gardłem” dwóch pasów - powoli odchodzi do historii. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad właśnie wykonała pierwszy krok w stronę nowoczesności, ogłaszając przetarg na dokumentację projektową rozbudowy trasy. To początek operacji, która ma zmienić tę jedną z najbardziej obciążonych dróg w kraju w nowoczesną, trój- a nawet czteropasmową arterię. Tymczasem koncesjonariusz A4 właśnie poinformował o rekordowej wypłacie dywidendy dla akcjonariuszy Staleksportu, a od 1 kwietnia wprowadza podwyżki opłat za przejazd autostradą.

Tunel średnicowy w Łodzi

Przetarg, na który czekali kierowcy

Najnowsze działania drogowców skupiają się na 15,6-kilometrowym odcinku między węzłami Brzęczkowice a Byczyna. GDDKiA czeka na oferty projektantów do 23 kwietnia 2026 roku. To niezwykle istotny etap, ponieważ to właśnie ta dokumentacja określi, jak dokładnie będzie wyglądać przyszła geometria drogi, przebudowane węzły oraz infrastruktura towarzysząca.

Plan jest ambitny. Autostrada ma zyskać trzeci pas ruchu dla każdej jezdni. Co ciekawe, inżynierowie chcą wykorzystać do tego celu szeroki pas rozdziału między jezdniami, co pozwoli na dobudowę dodatkowych pasów do wewnątrz. To jednak dopiero wierzchołek góry lodowej, ponieważ docelowo rozbudowa ma objąć blisko 120 kilometrów trasy w województwach śląskim i małopolskim.

Jak zmieni się A4? Nie tylko dodatkowe pasy

Rozbudowa to nie tylko asfalt. Inwestycja o szacunkowej wartości 10 miliardów złotych przewiduje całkowitą metamorfozę infrastruktury. Na odcinku od Brzęczkowic do Byczyny modernizację przejdą węzły Jeleń i Byczyna, a także 16 obiektów inżynierskich, w tym cztery mosty i dwanaście wiaduktów.

Jeszcze większy zakres prac czeka odcinek małopolski od Byczyny do Balic (34,5 km), gdzie planowana jest dobudowa trzeciego lub nawet czwartego pasa ruchu. Tam przebudowie ulegną aż 42 obiekty inżynierskie oraz węzły Balin, Chrzanów i Rudno. Kilka tygodni temu, w Krakowie wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz, zapowiedział wartą 2,5 mld zł rozbudowę odcinka od Balic do zjazdu na Zakopane, która obejmie m.in. budowę nowego mostu na Wiśle oraz poprawę dojazdu do lotniska, co ma kluczowe znaczenie zarówno dla cywilów, jak i dla bezpieczeństwa narodowego.

Kiedy pojedziemy nową A4? Harmonogram zmian

Kierowcy muszą uzbroić się w cierpliwość, ponieważ tak gigantyczne przedsięwzięcie wymaga czasu. Harmonogram zmian obejmuje kilka ważnych części tych inwestycji.

  • II kwartał 2026 r.: Ogłoszenie odrębnego przetargu na projekt koncepcyjny dla obiektów mostowych.
  • 16 marca 2027 r.: To data, którą wielu kierowców ma zaznaczoną w kalendarzu. Wtedy wygasa koncesja Stalexportu, a autostrada przechodzi pod zarząd państwa i staje się bezpłatna dla samochodów osobowych i motocykli.
  • 2030–2032 r.: W tych latach planowana jest właściwa realizacja robót budowlanych i dobudowa trzeciego pasa ruchu.

Warto dodać, że GDDKiA zdecydowała się na zmianę systemu realizacji inwestycji z formuły „Projektuj i buduj” na system tradycyjny. Pozwoli to na lepsze przygotowanie projektowe i spójność z układem drogowym aglomeracji śląskiej i krakowskiej.

Gorzkie pożegnanie z opłatami

Zanim jednak nadejdzie era bezpłatnych przejazdów, kierowców czeka jeszcze jedna „pamiątka” po obecnym zarządcy. Od 1 kwietnia 2026 roku Stalexport planuje podwyżkę opłat o około 6%, co oznacza, że przejazd osobówką będzie kosztował 18 zł na każdym punkcie poboru opłat (łącznie 36 zł za cały odcinek). Zarządca tłumaczy to koniecznością sfinansowania programu inwestycyjnego o wartości 540 mln zł, obejmującego wymianę nawierzchni, by oddać państwu drogę w idealnym stanie. GDDKiA uważa tę podwyżkę za niezasadną, obawiając się, że wypchnie ona ruch na drogi alternatywne.

Rozbudowa A4 to konieczność dyktowana twardymi liczbami – Generalny Pomiar Ruchu wskazuje, że na odcinkach wokół Katowic i Krakowa dobowo porusza się nawet ponad 100 tysięcy pojazdów,. Nowy przetarg na dokumentację to jasny sygnał, że proces, który zakończy epokę korków na tej trasie, właśnie nabiera realnych kształtów.

Rekordowe dywidendy Staleksportu przed pożegnaniem z koncesją

W obliczu zbliżającego się pożegnania z autostradą A4, Stalexport zamierza wynagrodzić swoich udziałowców w hojny sposób. Choć koncesja na trasę Katowice–Kraków wygasa już 15 marca 2027 roku, spółka bije kolejne finansowe rekordy. Szefowie firmy zaproponowali właśnie wypłatę najwyższej w historii dywidendy w wysokości 73 groszy na każdą akcję, co oznacza wzrost o blisko 16 proc. w porównaniu do ubiegłego roku.

Na ten cel ma trafić gigantyczna kwota ponad 180,5 miliona złotych. Co ciekawe, firma planuje rozdać akcjonariuszom praktycznie cały swój czysty zysk wypracowany w 2025 roku, dokładając do tego jeszcze ponad milion złotych z oszczędności z lat ubiegłych. To wyraźny sygnał, że spółka chce maksymalnie wykorzystać ostatnie lata autostradowych zysków. Jeszcze w 2022 roku dywidenda wynosiła zaledwie 20 groszy, ale od tego czasu systematycznie i gwałtownie pnie się w górę.

Prezes firmy Stalexport, Andrzej Kaczmarek podkreśla, że tak wysokie przelewy dla właścicieli akcji są możliwe dzięki stabilnym zyskom z codziennej działalności, czyli głównie z opłat, jakie codziennie uiszczają kierowcy na bramkach. 

Podwyżki opłat także na A2 - Autostradzie Wielkopolskiej

Od 11 marca 2026 roku zmianie uległy także stawki opłat za przejazd płatnymi odcinkami A2 na trasie Nowy Tomyśl – Konin. Zmiana stawek opłat za przejazd 150 km koncesyjnym odcinkiem autostrady A2 została wprowadzona 11 marca 2026 roku od godz. 6 rano. Obowiązująca od tego dnia stawka za przejazd każdym z trzech 50 km odcinków autostrady pomiędzy Nowym Tomyślem a Koninem  wynosi:

  • 20 zł – Kat. 6 (motocykle) bonifikata 50 proc. ceny dla Kat. 1,
  • 40 zł – Kat. 1 (pojazdy osobowe o dwóch osiach),
  • 69 zł – Kat. 2 (pojazdy samochodowe o dwóch osiach, z których co najmniej jedna wyposażona jest w koła bliźniacze oraz motocykle i pojazdy samochodowe o dwóch osiach z przyczepami),
  • 105 zł – Kat. 3 (pojazdy samochodowe o trzech osiach oraz pojazdy samochodowe o dwóch osiach, z których co najmniej jedna wyposażona jest w koła bliźniacze z przyczepami),
  • 160 zł – Kat. 4 (pojazdy samochodowe o więcej niż̇ trzech osiach oraz pojazdy samochodowe o trzech osiach z przyczepami),

400 zł – Kat. 5 (pojazdy ponadnormatywne).Koszt przejazdu na trasie A2 Świecko – Nowy Tomyśl, na którym wysokość opłat jest regulowana decyzjami Ministerstwa Infrastruktury, pozostaje bez zmian.

Jak informuje operator A2, przejazd koncesyjnym odcinkiem autostrady A2 między Nowym Tomyślem a Koninem nie jest w żadnym zakresie finansowany ani dotowany ze środków publicznych. Utrzymanie i rozwój tej części autostrady są pokrywane wyłącznie z przychodów koncesjonariusza. Jednocześnie pobierane opłaty zawierają 23% podatku VAT — oznacza to, że część każdej wniesionej przez kierowców opłaty trafia bezpośrednio do budżetu państwa.

Autostrada Wielkopolska SA utrzymuje 50 procentową ulgę dla kategorii 6 pojazdów (motocykle) za przejazd autostradą A2 na odcinku Nowy Tomyśl – Konin. Stawka dla motocykli na odcinku Świecko – Nowy Tomyśl, na którym obowiązują stawki opłat ustanowione przez Ministerstwo Infrastruktury, jest taka sama jak dla pojazdów osobowych.

Podcast Architektoniczny
TKHolding. Żałujemy, że architektura przegrała z emocjami i procedurami
Architektura Murator Google News