Spis treści
Koniec epoki koncesyjnej. Co wydarzy się w marcu 2027 roku?
Mająca status niemal legendarnej, umowa koncesyjna na odcinek A4 Katowice-Kraków dobiegnie końca dokładnie w nocy z 15 na 16 marca 2027 roku. To moment zwrotny dla polskiej infrastruktury - zarządzanie trasą przejmie od spółki Stalexport Autostrada Małopolska Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Dla użytkowników najważniejszą zmianą będzie zniesienie opłat za przejazd samochodami osobowymi oraz motocyklami.
Państwo przygotowuje się do tego przejęcia z dużym wyprzedzeniem. Choć trasa zostanie oddana w wysokim standardzie (Stalexport planuje wydać w 2026 roku ponad 270 mln zł na prace utrzymaniowe i remont ostatnich 32 km nawierzchni), GDDKiA już teraz planuje jej gruntowną modernizację. Ważnym elementem nowej strategii jest rozbudowa o trzeci pas ruchu dla każdej jezdni, co ma raz na zawsze rozwiązać problem przepustowości.
315 milionów złotych z poboru opłat w pół roku
Mimo zbliżającego się terminu oddania trasy, zarządzanie płatnym odcinkiem A4 pozostaje niezwykle zyskownym interesem. Z najnowszego raportu Grupy Kapitałowej Stalexport Autostrady S.A. za pierwsze półrocze 2026 roku wynika, że przychody operacyjne ogółem wyniosły ponad 325 mln zł (wobec 307 mln zł rok wcześniej).
Jeśli przyjrzymy się wyłącznie wpływom z poboru opłat na trasie Katowice-Kraków, kwota ta sięga 315,8 mln zł, co oznacza wzrost o 5 proc. w skali roku.
Tak dobre wyniki finansowe przy nieznacznym spadku natężenia ruchu są z pewnościa również efektem wprowadzonych 1 kwietnia 2026 roku podwyżek, które wywindowały cenę przejazdu autem osobowym do 18 zł na każdym z dwóch punktów poboru opłat między Krakowem i Katowicami. Przejechanie 60 km między tymi miastami to wydatek 36 złotych dla aut osobowych.
Istotnym beneficjentem tych zysków pozostaje także budżet państwa - tylko w samym 2025 roku płatności na rzecz Skarbu Państwa z tytułu koncesji wyniosły rekordowe 226,7 mln zł.
Kierowcy osobówek szukają oszczędności?
Dane za pierwsze sześć miesięcy 2026 roku wskazują na ciekawe zjawisko - średnie dobowe natężenie ruchu spadło o 1,2 proc., osiągając poziom 48 215 pojazdów. Choć spadek wydaje się niewielki, kryje się pod nim wyraźniejsza tendencja w segmencie samochodów osobowych, gdzie ruch zmalał o 1,4 proc. (do 40 035 aut na dobę).
Eksperci i GDDKiA sugerują, że może to być efekt odpływu części kierowców na drogi lokalne w odpowiedzi na wysokie stawki opłat.
Inaczej wygląda sytuacja w transporcie ciężkim. Ruch pojazdów ciężarowych pozostał stabilny (spadek o zaledwie 0,2 proc.), przy jednoczesnym wzroście wpływów z tego tytułu o blisko 6 proc., co wygenerowało dla spółki niemal 112 mln zł przychodu w pół roku.
Mimo wyhamowania dynamiki ruchu, kondycja finansowa zarządcy trasy pozostaje bardzo silna, co potwierdzają dane z raportów finansowych. W pierwszym półroczu 2026 roku zysk netto Grupy Stalexport Autostrady wyniósł blisko 65 mln zł (dokładnie 64 913 tys. zł). To wynik o blisko 25 proc. wyższy niż w analogicznym okresie roku 2025, kiedy to spółka wypracowała na czysto 51,9 mln zł.
- Pisaliśmy też: Autostrada A4 do przebudowy. Minister infrastruktury ujawnia plany rozbudowy 120 km autostrady
Inżynieryjna rewolucja - plan rozbudowy A4 do 2032 roku
Państwo nie zamierza od 2027 roku jedynie zarządzać istniejącą drogą. Wizja nowej A4 po 2027 roku obejmuje blisko 120 km autostrady, która przejdzie metamorfozę wartą około 10 miliardów złotych. Przetargi na dokumentację projektową już trwają - zainteresowanie wyraziło aż 14 wykonawców, a najniższa oferta na projekt odcinka Brzęczkowice-Byczyna opiewa na ponad 13 mln zł.
Co dokładnie się zmieni na A4?
- GDDKiA dobuduje trzeci i czwarty pas. Dodatkowe pasy zostaną dobudowane od wewnątrz, przy wykorzystaniu szerokiego pasa rozdziału.
- Będzie modernizacja węzłów. Przebudowane zostaną m.in. węzły Jeleń, Byczyna, Balin, Chrzanów i Rudno.
- Przebudowie ulegną istniejące MOP-y Zastawie i Kępnica, a geometria drogi zostanie dostosowana do nowoczesnych standardów bezpieczeństwa.
- Na węźle Balice planowana jest rozbudowa za 2,5 mld zł, obejmująca m.in. nowy most na Wiśle.
Harmonogram prac zakłada, że właściwe roboty budowlane ruszą w latach 2030 - 2032. Do tego czasu kierowcy będą mogli cieszyć się darmowymi przejazdami, choć muszą liczyć się z utrudnieniami związanymi z trwającymi przygotowaniami do tej gigantycznej inwestycji.
