Sala marmurowa wysoka na trzy piętra i epickie schody. Architekt nie doczekał zakończenia budowy. Teraz jego dzieło zagrało w filmie Frankenstein

2026-03-16 10:59

Był tu hotel, okupowała go brytyjska armia, teraz znany jest jako rodzinna posiadłość Frankensteina. A na co dzień - to rodzinna rezydencja, która obok ma specjalny domek do przechowywania kamieni curlingowych. Gosford House to jeden z ostatnich wielkich projektów słynnego szkockiego architekta Roberta Adama. On projektował też budynki uniwersyteckie w Edynburgu.

Dlaczego architekci powinni się ubezpieczać – Podcast Architektoniczny, Rożek Brokers Group

Film "Frankenstein" i trzy Oscary, w tym za scenografię

Produkcja Netflixa "Frankenstein" zdobyła w tym roku aż trzy Oscary za najlepsze kostiumy, najlepszą charakteryzację i najlepszą scenografię. Jesteście ciekawi, gdzie kręcono ujęcia to tego filmu? Działo się to m.in. w Kanadzie i w Szkocji. W filmie zagrało m.in. stare miasto w Edynburgu - filmowcy wykorzystali historyczną ulicę Royal Mile, Parliament Square i katedrę St. Giles - to przed nią zbudowali tętniący życiem XIX-wieczny rynek. W filmie widzimy też wąskie edynburskie uliczki - jak Bakehouse Close czy Canongate.

A gdzie jest dwór rodziny Frankensteinów? Otóż w filmie nie gra go jedno miejsce, lecz kilka. Jednak jedną z głównych lokalizacji jest Gosford House w East Lothian niedaleko Edynburga. Ta XVIII-wieczna rezydencja to filmowa posiadłość, w której wychowuje się młody Victor i jego brat. W produkcji filmu wykorzystano głównie widoki z zewnątrz, ale też wnętrza Gosford – w szczególności marmurowy hol i schody.

Gosford House w East Lothian. Historia

Gosford to siedziba rodu Charteris, hrabiów Wemyss i March. Majątek wpisany jest na listę zabytków, a ochrona obejmuje liczne budynki, nie tylko dom, ale również stajnie i mauzoleum. Również ogród jest tu cenny.  

Gosford został zbudowany przez 7. hrabiego pomiędzy 1790 i 1800 rokiem według planów architekta Roberta Adama. Ale architekt nie doczekał końca prac - zmarł przed ukończeniem domu, co nastąpiło dopiero 8 lat po jego śmierci, w 1800 r.  Budynek jest uznawany za wybitny przykład późnego okresu twórczości Adama. Nieruchomość była przebudowywana, było to konieczne m.in. wilgotne powietrze i morski piasek, który nie służył budynkowi. Dlatego 90 lat po ukończeniu budowy 10. hrabia przebudował skrzydła według projektu architekta Williama Younga. Obecnie w skrzydle południowym znajduje się słynna sala marmurowa.

Posiadłość, znana z serialu "Outlander"

Nie po raz pierwszy filmowcy pojawili się w Gosford House. To tu kręcono też ujęcia do 2. i 3. sezonu serialu Outlander - grał posiadłość Helwater. Zagrał też w filmie "Dom radości" w reżyserii Terence’a Daviesa, opartym na powieści Edith Wharton oraz w filmie o duchach "Przebudzenie" z Rebeccą Hall w roli głównej.

A jak prezentują się wnętrza Gosford House? w publikacji w publikacji Historic Houses z 2015 czytamy: 

Wnętrze budynku przewyższa oczekiwania. Sala Marmurowa (Marble Hall) w skrzydle południowym jest prawdopodobnie najbardziej przykuwającym uwagę pomieszczeniem. Wznosi się na wysokość trzech pięter, a wspaniałe schody prowadzą do otaczającej ją galerii obrazów. Misterny kominek, alabastrowe kolumnady i bogato zdobione sztukaterie reprezentują włoski styl, a palladiański parawan weneckich okien nawiązuje do oryginalnych projektów Adama.

Czy można zwiedzać dom z filmu Frankenstein?

Chcesz wejść do domu Frankensteina? To możliwe, bo rezydencje można zwiedzać. Organizowane są tu też Dni Otwarte - zaplanowano je od czwartku 2 kwietnia, do poniedziałku 6 kwietnia 2026. A także od 23 lipca do 17 sierpnia (ale nie w każdy dzień). Można też rezerwować wejścia w inne dni - posiadłość ma swoją stronę w internecie.

W filmie Guillermo del Toro zagrał też Hospitalfield House w Arbroath. Ta wiktoriańska rezydencja to filmowy wystawny dom Henricha Harlandera, dobroczyńcy Frankensteina.

Portal Hostelworld podaje: Scena, w której Lady Elizabeth (Mia Goth) gra na fortepianie ociekającym diamentami, została nakręcona w salonie Hospitalfield – który nie wymagał prawie żadnej scenografii, bo ściany pokoju są już pokryte wspaniałą XIX-wiecznymi dziełami sztuki. Hospitalfield został  zbudowany w 1260 roku i mówi się, że jest nawiedzony.  W Szkocji są też znane z filmu "Frankenstein" ruiny średniowiecznego zamku Tantallon. 

Zobacz też:

Ten dom znamy z filmu Vinci 2.

Podcast Architektoniczny
Barbara Rożek. Architekt dobrze ubezpieczony
Architektura Murator Google News