Architektura MuratorKrytykaSpołeczna Inicjatywa Mieszkaniowa: prezes KZN o programie SIM i mieszkaniach z przystępnym czynszem

Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa: prezes KZN o programie SIM i mieszkaniach z przystępnym czynszem

W ramach Społecznej Inicjatywy Mieszkaniowej może powstać nawet 100 tysięcy mieszkań na wynajem o umiarkowanym czynszu, twierdzi Arkadiusz Urban, prezes Krajowego Zasobu Nieruchomości. Budowa pierwszych rozpocznie się latem 2022 roku. Będzie co najmniej kilkanaście takich inwestycji – zapowiada Urban.

Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa: prezes Krajowego Zasobu Nieruchomości o programie SIM i mieszkaniach z przystępnym czynszem
Społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM) mają zastąpić Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS). Tu projekt osiedle TBS w katowickim Giszowcu autorstwa Kingi Bączyk i Magdaleny Orzeł-Rurańskiej, który zwyciężył w konkursie architektonicznym z 2021 roku

SIM a TBS

Społeczna Inicjatywa Mieszkaniowa to program, w ramach którego rząd we współpracy z samorządami chce budować mieszkania lokatorskie o preferencyjnych opłatach za użytkowanie. Lokale takie z czasem będzie można wykupić na własność. Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe (SIM) mają zastąpić funkcjonujące dotychczas Towarzystwa Budownictwa Społecznego (TBS), a pojawiły się na mocy ostatniej nowelizacji Ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego z 1995 roku. Nowelizacja weszła w życie 19 stycznia. O korzyściach, jakie daje założenie spółki SIM, opowiada Arkadiusz Urban, prezes Krajowego Zasobu Nieruchomości.

Dzięki Funduszowi Rozwoju Mieszkalnictwa (FRM) rząd daje gminom tworzącym Społeczne Inicjatywy Mieszkaniowe 3 mln złotych na objęcie udziałów w spółce SIM. Jest to więc dla samorządów bezkosztowe wejście w założenie takiego podmiotu, bez potrzeby zabezpieczania stosownych środków w budżecie gminy. Utworzona spółka SIM otrzymuje również od rządu wsparcie ze strony Rządowego Funduszowi Rozwoju Mieszkalnictwa na poziomie 10 proc. wartości inwestycji, oraz 3 proc. z funduszu dopłat z państwowego Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Mamy również w banku BGK specjalnie dedykowany, niskooprocentowany kredyt - bez marży banku, z trzymiesięcznym WIBOREM – mówi PAP Arkadiusz Urban, prezes Krajowego Zasobu Nieruchomości. Krajowy Zasób Nieruchomości może także wnieść do tej spółki nieruchomości, jeżeli gmina ich nie posiada – dodaje.

Mieszkania społeczne: najem z dojściem do własności

Warto przypomnieć, iż celem programu jest przeciwdziałanie depopulacji, ponieważ jest on kierowany do mniejszych ośrodków i głównie do osób, które znajdują się w swego rodzaju pułapce mieszkaniowej. Z jednej strony osoby te nie mają zdolności kredytowej, ale mają zdolność czynszową, czyli nie stać ich na kredyt mieszkaniowy w banku komercyjnym i zakup nieruchomości na wolnym rynku, ale są w stanie płacić czynsz. Z naszych doświadczeń są to na ogół osoby młode, dopiero po ślubie i niemające dzieci – wyjaśnia Arkadiusz Urban. Przyszli lokatorzy mieszkań po okresie kredytowania, które normalnie w banku wynosiłoby 20-30 lat, będą mogli zostać właścicielami mieszkania, a czynsz będzie stanowił rozliczenie. Proponowany najemcom czynsz będzie na poziomie umiarkowanym, czyli takim, który będzie niższy od rynkowego. Trudno jest dzisiaj określić, jak to się będzie rozwijało w dłuższej perspektywie, zważywszy na szereg nieprzewidywalnych zjawisk jak pandemia czy wojna w Ukrainie. Warto jednak pamiętać, iż w ramach SIM mamy nie tylko możliwość wejścia w najem mieszkania, ale docelowo również dojścia do własności tego mieszkania – tłumaczy Arkadiusz Urban.

SIM dla gmin

Zdaniem Urbana, przystąpienie do programu SIM niesie wiele korzyści dla gmin. Przede wszystkim jest to bezkosztowe wejście w spółkę i fakt, że każda z gmin otrzyma na ten cel 3 miliony złotych, dla wielu małych samorządów jest niepowtarzalną szansą na stworzenie takiej spółki. Ponadto to gmina decyduje, a nie spółka, kto będzie lokatorem wybudowanych mieszkań. Jedyną barierą przy zakładaniu SIM-ów, przy dostępnym gruncie, jest wola samorządów. Mamy wiele samorządów, które nie posiadają nawet spółek komunalnych, a co dopiero mówić o spółce, która będzie budować mieszkania. To są samorządy, które potrzebują załatwić bardzo prozaiczne rzeczy, np. mieszkanie dla lekarza, weterynarza, nauczyciela, pielęgniarki i one nie są w stanie tego zaoferować. Dzisiaj jest to możliwe i często słyszę m.in. od wójtów różnych gmin, że ten program jest dla nich skrojony na miarę. Oczywiście dla wielu innych gmin to również pomoc w rozwiązywaniu problemów związanych z oczekiwaniem na mieszkanie komunalne, bo lista kolejkowa jest bardzo długa – dodaje.

Zwraca jednocześnie uwagę, że zainteresowanie Społecznymi Inicjatywami Mieszkaniowymi pomału narasta. Mamy województwa, w których znajdują się już cztery SIM-y, ale w programie są też takie regiony, gdzie powstają dopiero pierwsze, np. na Podlasiu czy Lubelszczyźnie. Są to tereny, na których jest mniej ziemi, a tam gdzie tej ziemi jest dużo więcej, łatwiej jest utworzyć SIM-y. Oceniamy, że co druga gmina w Polsce jest w stanie stworzyć z nami SIM, czyli ok. 1000-1200 gmin, co by dawało wolumen mieszkań, jaki będziemy budować wynoszący 100 tys. – dodaje.

Aktualnie 300 gmin w całej Polsce jest zaangażowanych w tworzenie Społecznych Inicjatyw Mieszkaniowych, co przekłada się na 27 SIM-ów, do których wkrótce dołączą kolejne. W ciągu kilkunastu tygodni powstaną SIM-y na Warmii i Mazurach, Podlasiu i Mazowszu. Zainteresowanie narasta bardzo szybko i liczymy się z tym, że może dojść do podwojenia, a nawet potrojenia liczby SIM-ów, które będziemy tworzyć w skali całego kraju. Przy obecnej liczbie SIM-ów, zakładamy, że powstanie 30 tys. mieszkań. Mamy SIM-y bardzo liczne, np. z 20 gminami, ale są też i pojedyncze, jednogminne – podkreśla Urban. Budowa pierwszych mieszkań rozpocznie się latem 2022 roku. Będzie to co najmniej kilkanaście takich inwestycji w tym roku – podsumowuje prezes KZN.

Autor: Pap
Z archiwum „Architektury”: osiedla warszawskie W cyklu Z archiwum przypominamy publikację „Osiedla warszawskie”, która ukazała się w „Architekturze” nr 4/1976 i zawierała omówienie realizacji w kliku stołecznych dzielnicach, m.in. na Bródnie, Stegnach, Służewiu, Chomiczówce, Targówku, Gocławiu. O współczesny komentarz do tego materiału poprosiliśmy Janusza Korzenia.
Czy Polska potrzebuje programu mieszkań socjalnych? Debata z udziałem Christiana Schantla i Huberta Trammera Muzeum Narodowe w Krakowie i Konsulat Generalny Austrii zapraszają na debatę „Patrząc na Wiedeń. Czy Polska potrzebuje programu mieszkań socjalnych”. Spotkanie z udziałem Huberta Trammera i Christiana Schantla z wydziału urzędu miasta Wiednia odpowiedzialnego za politykę mieszkaniową poprowadzi Łukasz Harat.
Mieszkanie Plus: Katowice, Łowicz, Toruń, Świdnik, Dębica Rzuty budynków są modelowe i prezentują skromną, ale przemyślaną odpowiedź, jak powinno wyglądać dotowane przez państwo mieszkalnictwo. Program Mieszkanie Plus próbują podsumować dla nas Stanisław Rewski, Grzegorz Stiasny, Hubert Trammer i Agata Twardoch. W numerze także prezentacje pięciu osiedli zrealizowanych w ramach tej rządowej inicjatywy.
PRS: instytucjonalny najem mieszkań. Przewodnik po rynku PRS PRS, czyli Private Rented Sector, na razie skupia w Polsce zaledwie kilka tysięcy mieszkań i apartamentów, ale jego wzrost w najbliższych miesiącach będzie spektakularny – przewidują eksperci. Prezentujemy przewodnik po rynku PRS, czyli mieszkań na wynajem instytucjonalny.
Nowa metoda: o osiedlu Nowe Żerniki Łukasz Pancewicz Odwiedzający Nowe Żerniki urbanista może mieć mieszane uczucia. Z jednej strony pojawia się zachwyt nad efektem pracy architektów, z drugiej rodzi pytanie, dlaczego po tylu latach doświadczeń wrocławski projekt stanowi wyjątek, a nie regułę. O realizacji pierwszego etapu wrocławskiego osiedla Nowe Żerniki pisze Łukasz Pancewicz.
Osiedle społeczne we Włocławku: wyniki konkursu SARP W ramach gminnego programu rewitalizacji władze Włocławka planują przeznaczyć jeden z kwartałów w śródmieściu na potrzeby społecznego budownictwa czynszowego. Projekt nowego zespołu wyłoniły w konkursie zorganizowanym we współpracy z SARP.