Koniec ze szkłem refleksyjnym i "kryształem" nad wejściem. Koparki równają symbol lat 90., a pasażerów przenieśli do kontenerów

2026-04-09 20:36

Dziś stare miesza się tu z nowym, czyli - trwa niemal jednocześnie rozbiórka i budowa. Lekka elewacja wykończono szkłem refleksyjnym, z "kryształem" wieńczącym wejście główne zniknie. W zamian będzie pasiasty, monolityczny, o wiele mniejszy budynek. Już go widać. Szkło - mleczne - będzie na elewacji wieży zegarowej, co ma nawiązywać do dawnego dworca Kolei Warszawsko-Wiedeńskiej. Przebudowa dworca PKP w Częstochowie - tak wygląda zaawansowanie prac wiosną 2026.

Anna Cymer: architektura lat 90. była kiczowata, ale nasza

Aktualizacja, kwiecień 2026

Jak informuje PKP - 8 kwietnia 2026 obsługa pasażerów korzystających z dworca kolejowego w Częstochowie, który obecnie jest w trakcie przebudowy, została przeniesiona do tymczasowego dworca kontenerowego, który znajduje się od strony pl. Rady Europy przy Rondzie Konstytucji. Do dyspozycji podróżnych są poczekalnia, toalety i kasy biletowe.

- Aby wykonawca nadal mógł realizować dalsze prace związane z wyburzeniami, konieczne było przeniesienie obsługi podróżnych do zbudowanego z kontenerów dworca tymczasowego, w którym urządzono poczekalnię, toalety i kasy biletowe PKP Intercity oraz Kolei Śląskich. Dworzec tymczasowy będzie czynny w godzinach 6:00-21:00 - czytamy w komunikacie.

Wielki dworzec z lat 90., a w pasażu - nawet kaplica

Refleksyjne szkło, czerwone profile, kawałek kamiennej ściany, ruchome schody między piętrami, długie przejście nad torami, a w nim: antykwariat, sklepy, kaplica. Mnóstwo przestrzeni, koloru, lekkości i... kiczu, a na sporym placu przed dworcem: pergole z roślinami. Tuż obok - ogromny, kolorowy mural Sętowskiego.

Choć nie reprezentuje stylu, który łatwo budzi zachwyt, co rozbiórki tego budynku nie wątpliwości miały nawet władze miasta - budynek nie jest przecież ani stary, ani wyeksploatowany - argumentowano. Ale kolej się uparła. błyskawicznie rozebrano jedną część, a dziś już widać pasiasty, mniejszy budynek, który zastąpi niebawem wielki, przeszklony, postmodernistyczny dworzec w Częstochowie. Mimo apeli stowarzyszenia Elanex: Wystarczy przecież remont wnętrz i dostosowanie do współczesnych standardów! Ale nawet oni przyznali: Nam zależy na bryle budynku i elementach fasady. Wnętrze już się rzeczywiście zestarzało.

Zobaczcie na zdjęciu i wizualizacji, jak wygląda budynek z lat 90. i nowy, który go zastąpi, i czytajcie dalej.

Dworzec kolejowy w Częstochowie

i

Autor: Artur Celiński Dworzec kolejowy w Częstochowie - budowa nowego obiektu, marzec 2026
Dworzec Częstochowa Główna

i

Autor: serwis prasowy/ Materiały prasowe Od wschodu zaprojektowano nową wieżę zegarową w konstrukcji stalowej pokrytej mlecznym szkłem

Historia dworca z lat 90. w Częstochowie

Decyzję o budowie dworca kolejowego podjęto jeszcze w latach 70. a z początkiem lat 80. wiadomo już było, jak budynek będzie wyglądał. Autorem projektu był krakowski architekt Ryszard Frankowicz z zespołem. Budowa ruszyła jednak dopiero w drugiej połowie lat 80., a w jej trakcie, już w latach 90. wprowadzono jeszcze zmiany w projekcie - pisała red. Julia Dragović dla Architektury-murator kilka lat temu.

W listopadzie 1996 roku na dworzec przybył prezydent Polski Aleksander Kwaśniewski, by oficjalnie zainaugurować działanie nowoczesnej budowli. Były tu ruchome schody, przeszklone windy.

Więcej przeczytacie tu: Architektura dworca w Częstochowie.

Budynek ma zaledwie 30 lat. Decyzja: do wyburzenia 

Minęło jednak zaledwie 30 lat, a dworzec już okazał się niefunkcjonalny - za duży, trudny do wykorzystania, za to już wymagający remontu. W 2019 roku ogłoszono konkurs architektoniczny na nowy budynek, a od 2017 toczyły się konsultacje społeczne. Do konkursu zgłoszono 23 projekty. Żaden nie zakładał zachowania budynku z lat 90. Zwyciężyła koncepcja opracowana przez konsorcjum pracowni Toprojekt oraz AND Studio i Studio Antonini z Paryża.

Nowy dworzec składał się będzie z trzech części:

  • pawilonu wschodniego
  • przebudowywanego pasażu nad torami
  • nowej części zachodniej

Pasaż nad torami będzie oparty na przeszklonych prostopadłościanach i wedle wizualizacji - to on będzie dominować.

Miasto zamieniło się już z PKP działkami, aby od strony placu mógł powstać przystanek dla autobusów. To tu będą też poczekalnia, biletomaty i toalety. Rozbiórkę zaczęto od części wschodnie, zachodnia - ta z "diamentem" nad wejściem, jeszcze stoi.

Mocna i długa, prawie krajobrazowa bryła przerzucona nad torowiskami łączyć ma Aleję Wolności z ulicą Marszałka J. Piłsudzkiego. Wydłużenie budynku w drugiej fazie, aż do wschodniej pierzei Alei Wolności pozwoli na kontakt z nim z Alei NMP na odcinku ponad trzystu metrów - opisywali projekt architekci.

Co się dzieje obecnie na budowie nowego dworca?

Pisaliśmy, że to była najszybsza rozbiórka roku. Prace, które rozpoczęły się w maju 2025 trwają, a w marcu 2026 PKP podpisały z Centrum Unijnych Projektów Transportowych umowę o dofinansowanie przebudowy w wysokości 115,5 mln zł, z czego 98,2 mln zł to Fundusze Europejskie, a reszta środków jest z budżetu państwa.

Obecnie zaawansowanie prac wynosi ok. 27 proc. Zgodnie z harmonogramem zakończenie robót budowlanych przewidziane jest do końca 2027 r., przy czym pawilon wschodni nowego dworca, czyli ten od strony ul. Piłsudskiego, powinien zostać udostępniany pasażerom do końca tego roku.

Postawiono dworzec tymczasowy i zrealizowano część robót w poszczególnych budynkach. W części wschodniej zakończono m.in. prace fundamentowe i palowanie oraz wznoszenie kondygnacji, natomiast w części zachodniej w budynku technicznym m.in. zakończono stan surowy i zadaszenie, otynkowano wewnętrzne ściany i przygotowano pomieszczenia pod montaż urządzeń. Dotychczas prowadzone prace w pasażu objęły już m.in. konstrukcję, instalacje wewnętrzne, płyty warstwowe, stolarkę okienną i zaawansowany montaż blachy na dachu - informuje PKP.

Rzeczywiście, widać już nowy budynek. Zmiany widać też jeśli chodzi o pasaż nad peronami, zmiany będą też w holu.

- Zamiast szerokich, tradycyjnych schodów, które witały pasażerów u wejścia, głównym ciągiem komunikacyjnym na górę będą jedynie ruchome stopnie - mówi Filip Kruk, Częstochowianin i popularyzator historii miasta, cytowany przez "Dziennik Zachodni". 

Dworzec w Częstochowie, projekt:

  • Powierzchnia 960 m2
  • Zespół: arch. Marek Wawrzyniak, arch. Karol Wawrzyniak, arch. Joanna Wawrzyniak, arch. Marek Lisa, rch Monika Wojaczek, arch. Alina Kudla, arch. Pushkraj Tambde, ymgr inż. Adriana Łukowska, współpraca z AND Studio i Studio Antonini, Paryż
  • Etap 1 - 3 719 m2
  • Etap 2 - 5 650 m2
  • Suma - 9 369 m2

Zobacz zdjęcia z rozbiórki pasażu:

Podcast Architektoniczny
Zamczystość, czyli po co Polakom potrzebne są zamki
Architektura Murator Google News