Spis treści
Gigantyczna operacja logistyczna na budowie ekspresówki
Na budowie drogi ekspresowej S19 Rzeszów - Babica zakończyła się skomplikowana operacja logistyczna – obrót maszyny TBM (Tunnel Boring Machine) "Karpatka". Ten kolos, największy tego typu w Polsce, po wydrążeniu pierwszej nitki tunelu o długości 2,3 km, został przygotowany do wiercenia drugiej nawy.
- Czytaj też: Karpatka się przebiła! Wydrążyła już całą nitkę ponad 2 km tunelu na drodze ekspresowej S19
Od zimowego snu do obrotu o 180 stopni
Po udanym przebiciu do portalu północnego 10 grudnia, "Karpatka" została wybudzona z zimowej drzemki. Inżynierowie przystąpili do skomplikowanego procesu obrotu maszyny, który obejmował rozłączenie instalacji hydraulicznych, spawanie usztywnień ogona tarczy, montaż Air Movera do transportu, a następnie sam obrót i ustawienie tarczy przed kołyską startową nowego tunelu.
Jak informuje GDDKIA, Cały proces obrotu maszyny podzielony został na etapy. W pierwszej kolejności konieczne było przygotowanie miejsca obrotu. Następnie TBM został podzielony na części. Najważniejszym etapem jest przeniesienie ogromnej tarczy drążącej, a ostatnim, transport zaplecza technicznego TBM.
Najbardziej spektakularną fazą operacji jest przeniesienie i obrócenie tarczy TBM. Zostaje ona umieszczona na urządzeniu Air Mover, które dzięki systemowi poduszek pneumatycznych unosi ją nad powierzchnię, redukując tarcie do minimum. Air Mover przesuwa się po jednolitej, cienkiej warstwie powietrza, które wydmuchiwane jest z poduszek pneumatycznych zainstalowanych pod Air Moverem. Pozwala to przesuwać elementy o masie liczonej w tysiącach ton przy niewielkiej sile uciągu. Operator kontroluje cztery strefy ciśnienia, dbając o idealne wyważenie tarczy podczas ruchu. Po wykonaniu obrotu tarcza zostaje ostrożnie opuszczona na przygotowane wcześniej podpory w nowym miejscu jej ustawienia.
Po przetransportowaniu tarczy Air Mover jest przebudowywany tak, aby mógł obsłużyć kolejne moduły. W nowej konfiguracji pozwala na przesuwanie bramownic, które stopniowo trafiają do kołyski startowej. Tam są poziomowane, ustawiane i przygotowywane do ponownego połączenia z tarczą TBM. Cały proces odbywa się pod stałym nadzorem technicznym.
Jak przekazała GDDKiA, w kulminacyjnym momencie zaawansowanych prac związanych z obrotem tarczy TBM na placu budowy pracuje około 110 osób. Są to zarówno wyspecjalizowani inżynierowie i operatorzy, jak i pracownicy fizyczni odpowiadający za przygotowanie terenu oraz obsługę maszyn.
Po przetransportowaniu wszystkich elementów TBM do miejsc parkingowych, co planowane jest do końca lutego br., rozpocznie się szczegółowy przegląd maszyny, m.in. łożyska głównego, przenośnika ślimakowego oraz samej głowicy skrawającej i osłony tylnej. Po ich zakończeniu tarcza TBM oraz zaplecze zostanie ustawione w kołysce startowej na portalu północnym a maszyna będzie przygotowywana do rozpoczęcia drążenia drugiej nawy tunelu dla jezdni prawej.
Technologiczny gigant w akcji
"Karpatka" to imponująca maszyna. Ma 114 metrów długości, 15,16 metra średnicy i waży 4400 ton. Wyposażona jest w napęd hydrauliczno-elektryczny, 12 silników o mocy 1 MW każdy, a jej pierścień skrawający, ważący 440 ton, obraca się z prędkością do 2 obrotów na minutę, wykorzystując 471 narzędzi do wiercenia. W trakcie drążenia pierwszej nitki tunelu zużyto 1037 betonowych tubingów, z których powstaje obudowa tunelu.
- Polecamy też: Tunel Średnicowy w Łodzi. Duża szansa na odblokowanie inwestycji. Prezydent podpisał ustawę, wykonawca zabrał głos
Tunel na S19 w metanowym zagrożeniu
Dwunawowy tunel pod wzgórzem Grochowiczna drążony jest w skomplikowanych warunkach geologicznych – we fliszu karpackim i w warunkach zagrożenia metanowego. Z tego powodu "Karpatka" została specjalnie przystosowana i wyposażona w liczne czujniki oraz systemy bezpieczeństwa, spełniające wymogi unijnej dyrektywy ATEX.
S19 Rzeszów Południe – Babica to wiele wyzwań
Odcinek drogi ekspresowej S19 Rzeszów Południe – Babica, o długości około 10 km, realizowany jest przez konsorcjum firm Mostostal Warszawa i Acciona Construcción. Inwestycja obejmuje budowę węzła Babica, obiektów inżynierskich, w tym tunelu o długości 2,3 km, sześciu estakad, dwóch wiaduktów, bezkolizyjnego przejazdu nad linią kolejową, trzech przejść dla zwierząt i jednego przejazdu pod S19. Wartość kontraktu wynosi 2,2 mld zł.
Centrum zarządzania tunelem i MOP-y
W ramach inwestycji powstanie również pierwsze w województwie podkarpackim Centrum Zarządzania Tunelem oraz dwa Miejsca Obsługi Podróżnych (MOP) Lutoryż, wraz z lądowiskami dla śmigłowców Lotniczego Pogotowia Ratunkowego.
- Pisaliśmy też: Tunel średnicowy w Łodzi na krawędzi. Czy PBDiM straci kontrakt? Minister Klimczak mówi o "martwym projekcie"
Kiedy koniec budowy?
Zgodnie z harmonogramem, odcinek S19 Rzeszów Południe - Babica ma być gotowy w 2026 roku, jednak realny termin oddania drogi do użytku to 2027 rok. Po zakończeniu drążenia drugiej nitki tunelu przez "Karpatkę", kierowcy będą mogli cieszyć się bezpieczną i komfortową podróżą po nowej drodze ekspresowej.
