Tu "skrzydlaty układ budynku obejmuje dzieci opieką". Architektura jako narzędzie wychowania - przedszkole Ptasie Radio

2026-05-06 12:57

Nazwę wzięli z wiersza Tuwima, a wejście ma kształt budki lęgowej dla ptaków. Układ architektoniczny przedszkola oparto natomiast na planie dwóch skrzydeł, obejmujących wewnętrzny dziedziniec. Te otaczające skrzydła mają dawać poczucie bezpieczeństwa. Przestrzeń centralna stała się miejscem spotkań, zabawy i edukacji pod chmurką. Przedszkole w Bobrownikach w woj. śląskim.

Kongres Architektury Polskiej 2026. Zryw w impasie

Ta przestrzeń ma pobudzać zmysły, rozwijać ciekawość i budować szacunek do świata

Kiedy w zeszłym roku architekci z pracowni Projekt Plus Architekci Sp. z o.o. zgłaszali ten budynek do naszej jubileuszowej, X edycji konkursu Życie w Architekturze, pisali o nim tak: Założeniem autorskim było stworzenie przestrzeni, która pobudza zmysły, rozwija ciekawość i buduje szacunek do świata naturalnego. Układ przedszkola oparto na planie dwóch skrzydeł, obejmujących wewnętrzny dziedziniec. Forma architektoniczna nawiązuje do symboliki skrzydeł – otaczających, bezpiecznych i pełnych światła. Przestrzeń centralna stała się miejscem spotkań, zabawy i edukacji pod chmurką.

Ta realizacja nie szuka efektu w formie. Jej siła tkwi w konsekwencji idei, delikatności gestów i odwadze, by dać pierwszeństwo dziecku. Kolorystyczne rozróżnienie sal, odniesienia do lokalnych gatunków ptaków, dostępność każdego pomieszczenia do świata zewnętrznego – to nie estetyzacja, ale pedagogika ukształtowana przez architekturę - opisywali.

Przedszkole Ptasie Radio w Bobrownikach - Projekt Plus Architekci

To przedszkole jest w Bobrownikach w powiecie będzińskim w woj. śląskim. Inwestorem przedsięwzięcia jest gmina Bobrowniki, a prace budowlane wykonała firma P.B. ANBUD Sp. z o.o. Nazwano je „Ptasie Radio”. Zostało zaprojektowane przez arch. Tomasza Borkowskiego i arch. Grzegorza Tkacza z pracowni Projekt Plus Architekci, którzy czerpali inspirację zarówno z lokalnego krajobrazu, jak i poetyckiego świata Juliana Tuwima.

Jednak nawiązanie do wiersza „Ptasie Radio”, opowiadającego o ptasiej audycji nadawanej z brzozowego gaju nie kończy się na nazwie.

– Nazwa „Ptasie Radio” nie jest jedynie odniesieniem literackim, lecz metaforą całego założenia. To miejsce, w którym świat natury staje się codziennym doświadczeniem, a architektura pomaga dzieciom uczyć się uważności, wrażliwości i odpowiedzialności – zarówno wobec siebie, jak i otoczenia – podkreśla arch. Tomasz Borkowski.

Projekt „Ptasiego Radia” oparto na prostym, czytelnym geście architektonicznym. Jednopoziomowa bryła została ukształtowana w formie rozłożonych skrzydeł, które mają dawać poczucie bezpieczeństwa i otulenia.

Dziedziniec i ekopark

Wewnętrzny dziedziniec, gdzie odbywają się zajęcia, uzupełniony o mały amfiteatr z trybunami oraz place zabaw dostosowane do potrzeb dzieci w różnym wieku.

– Nie szukaliśmy efektu w formie, lecz harmonii z otoczeniem i skali przyjaznej najmłodszym użytkownikom - mówi Tomasz Borkowski.

- Myśleliśmy o architekturze jako narzędziu codziennego doświadczania świata – dodaje arch. Grzegorz Tkacz.

– Światło, relacja wnętrz z zielenią i ekopark zaprojektowany jako integralna część założenia sprawiają, że nauka i zabawa naturalnie przenikają się z obserwacją przyrody. Układ budynku „obejmuje” dzieci w sposób opiekuńczy, nie dominując krajobrazu, lecz współtworząc go - dodają architekci.

Czytaj też:

Przedszkole czy obóz skautów? Projekt Regio w Józefowie

Bryły są tu częściowe nadwieszenie, a wejście główne zaprojektowane na kształt budki lęgowej dla ptaków. Horyzontalny charakter obiektu i ma stosunkowo niewielką wysokość. Są tu też przeszklenia, fragmenty mlecznego, półprzezroczystego poliwęglanu, detale drewniane i biały tynk - tworzą zrównoważoną kompozycję. Na dachu obiektu zamontowano panele fotowoltaiczne

Integralną częścią założenia jest ekopark. To miejsce, w którym znalazła się przestrzeń zarówno dla roślin, jak i zwierząt, a także dla dzieci-obserwatorów.

– Ekopark nie jest dodatkiem do budynku, lecz równorzędnym elementem całego założenia – podkreśla arch. Grzegorz Tkacz. – Tak zaprojektowane otoczenie staje się naturalnym zapleczem dla nowoczesnych metod edukacyjnych opartych na działaniu, ruchu i zmysłach.

Wnętrze przedszkola - osiem kolorowych sal

Osiem sal dydaktycznych nazwano od gatunków ptaków występujących w okolicy, a każda z nich otrzymała inny kolor, co ułatwia dzieciom orientację przestrzenną. Bo też czytelny podział funkcji wspiera prawidłowy rozwój dzieci, ucząc porządku, wrażliwości i uważności na otaczający świat.

Budynek został doceniony przez jury konkursu Fasada Roku 2025. Przedszkole „Ptasie Radio” zostało uznane za najlepszą realizację w kategorii „budynek niemieszkalny nowy”. Teraz będzie reprezentował Polskę w Baumit Life Challenge 2026 i zawalczy o tytuł Europejskiej Fasady Roku. 

Zobacz też: Szkoła ze starej stodoły w Opolu. Zdjęcia

Podcast Architektoniczny
Drzewo i architektura. Czas na nowe podejście?