Spis treści
- GA Gallery w Tokio - miejsce, w którym architekturę ogląda się inaczej
- INTERNATIONAL nie jest konkursem. Jak wybierane są projekty, które się tu pokazuje?
- 26 projektów i bardzo konkretne spojrzenie na świat
- Co dominuje w INTERNATIONAL 2026?
- Projekt rzeszowskiej Międzynarodowej Areny Kultury i Integracji także w Tokio
- Architektura oglądana przez planszę, model i proces
GA Gallery w Tokio - miejsce, w którym architekturę ogląda się inaczej
Żeby zrozumieć INTERNATIONAL 2026, trzeba najpierw zrozumieć samo miejsce, jakim jest GA Gallery. Galeria jest częścią GA i A.D.A. EDITA Tokyo. Wydawnictwo A.D.A. EDITA Tokyo powstało w 1970 roku, budynek galerii został otwarty w 1974 roku, a wystawy zaczęto w nim organizować w 1983 roku. Za projektem charakterystycznego, betonowego budynku stali Makoto Suzuki i Yukio Futagawa.
To ważne, ponieważ jak piszą na swojej stronie właściciele GA Gallery, od początku była ona pomyślana jako uzupełnienie publikacji o architekturze. Yoshio Futagawa, dyrektor galerii i redaktor GA DOCUMENT oraz GA HOUSES, mówił w wywiadzie dla "Art Space Tokyo", że fotografia i tekst nie są w stanie w pełni przekazać architektury. Dlatego w galerii zdecydowano się pokazywać także rysunki i modele - elementy, które architekci wykorzystują bezpośrednio w procesie projektowania.
Sama przestrzeń nie przypomina klasycznej galerii sztuki. Po wejściu po charakterystycznych wspornikowych schodach odwiedzający trafia do surowego, betonowego wnętrza - zwartej, niemal monolitycznej bryły. Ściany pozostają betonowe. Jak opisuje przestrzeń "Art Space Tokyo", schematy i makiety są tu zestawione z fizycznością betonowego wnętrza, a wystawa ma pozwalać zobaczyć nie tylko gotowy obraz budynku, lecz także złożoność procesu jego projektowania.
To nie jest przypadkowe tło. GA Gallery wyrasta z przekonania, że architekturę należy oglądać poprzez jej dokumentację, modele i proces powstawania.
INTERNATIONAL nie jest konkursem. Jak wybierane są projekty, które się tu pokazuje?
To jeden z najważniejszych elementów całej historii. Oficjalna strona GA nie przedstawia INTERNATIONAL jako konkursu, w którym architekci składają aplikacje, a jury przyznaje punkty i wybiera zwycięzcę. Nie ma też publicznie opisanego regulaminu konkursowego, systemu ocen czy rankingu. Najważniejsze jest słowo - selekcja.
Yoshio Futagawa mówił w wywiadach, że zarówno w wydawnictwach, jak i wystawach wszystko sprowadza się do selekcji. Celem nie jest pokazanie możliwie dużej liczby prac, ale przygotowanie wystawy, która jasno przekazuje punkt widzenia GA. Wybierane są projekty, które ten kierunek najlepiej reprezentują. Futagawa podkreśla również, że GA nie stawia przede wszystkim na perfekcyjne wizualizacje i efektowne przedstawienie gotowego budynku. Ważniejsze jest pokazanie procesu projektowania i dochodzenia do architektonicznego rozwiązania.
Udział w wystawie nie jest nagrodą w rodzaju World Architecture Festival ani formalnym tytułem najlepszego projektu roku. Jest raczej decyzją redakcyjno-kuratorską GA o tym, które realizowane obecnie projekty warto pokazać jako część obrazu współczesnej architektury.
W tym roku pokazano 26 zespołów architektonicznych - pięć z Japonii i 21 zagranicznych.
- Polecamy też: Nowe miasto 15-minutowe w nowej dzielnicy Pragi za 90 miliardów. Rusza najdroższy projekt urbanistyczny w historii Czech
26 projektów i bardzo konkretne spojrzenie na świat
INTERNATIONAL 2026 odbywa się od 25 lipca do 6 września 2026 roku. GA prezentuje najnowsze, będące w toku projekty architektów. Każdy projekt otrzymuje własną prezentację - przede wszystkim plansze, a w wybranych przypadkach także filmy i modele. Wszystkie zostały opublikowane również w GA DOCUMENT 169, wydanym w sierpniu 2026 roku.
Lista nazwisk jest jednocześnie jednym z powodów, dla których wystawa jest interesująca. Są tu między innymi Aires Mateus, Atelier Deshaus, Barozzi Veiga, BIG, Tatiana Bilbao, Ensamble Studio, Sou Fujimoto, Steven Holl, Toyo Ito, JKMM Architects, Alberto Kalach, Christian Kerez, Kengo Kuma, MAD Architects, Michael Maltzan, Morphosis, MVRDV, Neri&Hu, Ryue Nishizawa, Smiljan Radić, Kazuyo Sejima, selgascano, Fran Silvestre, Snøhetta, Gustavo Utrabo i Zhu Pei.
To zestawienie nie jest jednorodne stylistycznie. Nie pokazuje jednego „stylu GA”. Przeciwnie - obok bardzo różnych sposobów myślenia o architekturze znajdują się tu projekty muzeów, bibliotek, szkół, centrów kultury, obiektów muzycznych, mieszkań, przestrzeni wystawienniczych, a także przedsięwzięć związanych z nowymi technologiami i transformacją istniejących struktur.
- Zobacz też: Ginger i Fred "tańczą" dziś w Pradze. W Warszawie takiej ikonicznej architektury nie chcieli
Co dominuje w INTERNATIONAL 2026?
Patrząc na całą listę, wyraźnie widać dużą obecność architektury publicznej i instytucjonalnej. Są muzea, galerie, szkoły, biblioteki i obiekty kultury.
Aires Mateus pokazuje „Empty Gallery”, Barozzi Veiga - projekt rozbudowy Göteborg Museum of Art, Toyo Ito - Hwaseong Art Museum, JKMM Architects - Museum of Architecture and Design Finland: Kumma, Snøhetta - Hangzhou Qiantang Bay Art Museum, a Zhu Pei - Wuhan Performing Arts Center. W zestawieniu pojawiają się także szkoły, jak Koniya Elementary School autorstwa Ryue Nishizawy i Mori Architects Office, oraz projekty mieszkaniowe Stevena Holla i Christiana Kereza.
Drugim wyraźnym wątkiem jest przekształcanie istniejących miejsc i struktur. Szczególnie czytelny jest tu projekt MAD Architects „The Ark | Shanghai Cement Factory”, którego sama nazwa wskazuje na pracę z istniejącym obiektem przemysłowym. Projekt znalazł się również na okładce GA DOCUMENT 169.
Trzecim jest silna obecność projektów, w których architektura ma relację z krajobrazem, przestrzenią publiczną i ruchem użytkowników. Widać to między innymi w projektach Sou Fujimoto, Kengo Kumy czy Snøhetty. To pokazuje, jak często współczesny budynek przestaje być traktowany wyłącznie jako samodzielny obiekt.
Jest też technologia. MVRDV prezentuje Innovation Park AI, czyli projekt związany z infrastrukturą i środowiskiem sztucznej inteligencji. W zestawieniu z muzeami, szkołami i bibliotekami tworzy to interesujący kontrast - obok tradycyjnych instytucji publicznych pojawia się architektura odpowiadająca na nowe formy technologicznej infrastruktury.
Projekt rzeszowskiej Międzynarodowej Areny Kultury i Integracji także w Tokio
Jednym z projektów INTERNATIONAL 2026 jest New Library, Vortex of Word w Rzeszowie autorstwa Kengo Kuma & Associates. Polska nazwa tego projektu, o którym wielokrotnie pisaliśmy na naszych łamach - to Międzynarodowa Arena Kultury i Integracji w Rzeszowie.
Projekt został opracowany we współpracy z Schick Architekci by TKHolding Truszczyński Kobierzewski.
Kengo Kuma & Associates opisuje koncepcję jako bibliotekę i instytucję kultury, której przestrzeń organizuje centralne atrium doświetlone od góry. Kondygnacje układają się wokół niego w spiralę, a ciąg tarasów prowadzi od poziomu terenu w kierunku dachu i punktów widokowych. Konstrukcja łączy elementy z drewna CLT/LVL ze stalą.
To właśnie ten projekt reprezentuje Polskę w zestawieniu zdominowanym przez nazwiska należące do międzynarodowego obiegu architektonicznego. Co istotne, nie jest on pokazywany jako osobna polska prezentacja, lecz jako jeden z projektów współtworzących szerszy obraz współczesnej architektury, który GA buduje w ramach INTERNATIONAL. Projekt jest również ujęty w GA DOCUMENT 169.
- Obecność MAKI na GA INTERNATIONAL w Tokio ma dla nas szczególne znaczenie. Kengo Kuma & Associates realizuje projekty na całym świecie, a to właśnie projekt, który wspólnie tworzymy w Rzeszowie, został wybrany do prezentacji w gronie najważniejszych pracowni i architektów współczesnego świata, by pokazać trendy współczesnej architektury światowej. To pokazuje, że możemy tworzyć w Polsce architekturę, która nie tylko odpowiada na lokalne potrzeby, ale staje się częścią międzynarodowej dyskusji o tym, jak powinny wyglądać miasta i obiekty publiczne przyszłości. Od początku zależało nam, żeby MAKI było odzwierciedleniem historii i kultury podkarpacia - kochanego za naturę, zieleń i drewnianą architekturę, a jednocześnie odbiciem dynamicznego rozwoju technologii regionu, z czym kojarzy się dolina lotnicza Polski. Zależało nam także na tym, aby ten nowy salon miejski był areną kultury i integracji wszystkich mieszkańców. W celu odpowiedzi na te potrzeby zdecydowaliśmy się użyć jak najwięcej drewna, rozświetlić wnętrza naturalnym światłem i stworzyć spiralę, która łączy wszystkie te funkcję, budując tektonikę wnętrza. Projektujemy „budynek do używania” – przytulny, wykorzystujący naturalne materiały, przenikający się z naturą, wręcz zatracając granicę między wnętrzem a ogrodem, który dostępny jest niemal z każdego pomieszczenia - komentuje dr inż. arch. Andrzej Truszczyński, Prezes Schick Architekci by TKHolding.
Zespół projektowy MAKI tworzą:
Kengo Kuma & Associates: Kengo Kuma, Marcin Sapeta (Partner), Nicolas Cazali, Olga Skrbenska, Zishen Pan, Pei-Ju Lin, Victoria Boutroux, Ethan Chiang, Polina Kazakevich, Hidde Dijkstra, Patryk Druzgała, Max Lesur, Yusuke Ito.
Schick Architekci by TKHolding Truszczyński Kobierzewski: Andrzej Truszczyński , Paweł Kobierzewski Maciej Obszański Dominik Kowalski Patryk Prychodko Kamil Kowalski Natasza Ścibisz.
CG: KIN Creatives, VIBSU
Makieta: Archimod
Konsultanci:
Architektura krajobrazu - MASU Planning
Konstrukcja/CLT: Structured Environment and Häring Timber Technology AG
MEP/Akustyka/Fasada: BuroHappold
O konkursie architektonicznym i samym projekcie biblioteki w Rzeszowie pisaliśmy w wielu publikacjach. Mogą je Państwo przeczytać tutaj:
- Architektura musi zaczynać się nie od formy, lecz od troski - przekonuje Kengo Kuma w sporze o wyniki konkursu na Bibliotekę Nową w Rzeszowie
- Żałujemy, że architektura przegrała z emocjami i procedurami. Architekci z TKHolding komentują kontrowersje wokół konkursu na Bibliotekę Nową w Rzeszowie
- Budowa stulecia pod presją Prezydenta? Ujawniamy kulisy konkursu na Bibliotekę Nową w Rzeszowie i zarzuty opisane w votum separatum
Architektura oglądana przez planszę, model i proces
Wracając do GA Gallery, warto też zwrócić uwagę na sam sposób ekspozycji wystawy w Tokio. GA nie próbuje zamienić INTERNATIONAL w spektakl multimedialny. Oficjalny opis mówi o prezentacyjnych plakatach, wybranych filmach i modelach.
W surowym betonowym wnętrzu galerie wypełniają więc przede wszystkim materiały architektoniczne. To konsekwencja filozofii GA, w której wystawa ma być sposobem na pokazanie tego, czego nie da się zobaczyć na gotowym zdjęciu budynku.
W tym miejscu INTERNATIONAL jest także wystawą sposobów przedstawiania architektury. I dlatego też betonowa przestrzeń GA Gallery jest tak istotna. Nie konkuruje z prezentowanymi projektami. Jest raczej stałą, fizyczną ramą dla zmieniającego się co roku zestawu architektury.
INTERNATIONAL 2026 nie odpowiada na pytanie, jaka architektura jest najlepsza. Odpowiada na inne pytanie - jakie projekty warto dziś postawić obok siebie, żeby zobaczyć kierunki współczesnej architektury?
W tegorocznym zestawie powtarzają się instytucje publiczne, kultura, edukacja, mieszkalnictwo, transformacja istniejących miejsc, krajobraz, nowe technologie i architektura jako przestrzeń społeczna. Obok światowych nazwisk pojawia się projekt z Rzeszowa. Obok nowego muzeum - przebudowa dawnej fabryki cementu. Obok bibliotek i szkół - infrastruktura związana ze sztuczną inteligencją. To właśnie ta różnorodność jest najciekawszą cechą INTERNATIONAL 2026. GA nie proponuje jednego stylu. Proponuje wybór.
