Spis treści
- Kontrowersyjne zakończenie konkursu na inwestycję stulecia w Rzeszowie
- Zobacz rozmowę z Pawłem Kobierzewskim i Andrzejem Truszczyńskim z TKHolding
- SOL@RES i Winy Mass, czyli wcześniejsza obecność TKHolding w Rzeszowie
- Biblioteka Nowa. Różnica opinii czy faktów?
- Posłuchaj rozmowy z TKHolding w formie podcastu
Kontrowersyjne zakończenie konkursu na inwestycję stulecia w Rzeszowie
Biblioteka Nowa ma być jedna z najważniejszych inwestycji publicznych XXI wieku w Rzeszowie. Ale zamiast architektonicznego święta po ogłoszeniu konkursu mamy skandal i zamieszanie. Po ogłoszeniu wyników czterech członków sądu konkursowego zgłosiło votum separatum, wskazując na możliwe naruszenia proceduralne, w tym nietypową rolę prezydenta miasta w toku obrad, a także na wady merytoryczne zwycięskiej pracy: dotyczące dostępności, rozwiązań technicznych, kosztów i realności realizacji. Spór szybko przeniósł się z pola architektury na pole procedur, a sprawa trafiła do Krajowej Izby Odwoławczej stając się jednym z najgłośniejszych przykładów napięć wokół konkursów architektonicznych w Polsce.
Nasza redakcja jako pierwsza ujawniła szczegóły dotyczące tej sprawy. Prezentowaliśmy stanowiska poszczególnych osób i instytucji. Pokazaliśmy również, że kłopoty zaczęły się na długo przed samym posiedzeniem sądu konkursowego. Przetarg na organizację samego konkursu zawierał bowiem zapisy, które mogły skutecznie wykluczać inne niż SARP podmioty z tego postępowania.
Przeczytaj więcej:
Zobacz rozmowę z Pawłem Kobierzewskim i Andrzejem Truszczyńskim z TKHolding
SOL@RES i Winy Mass, czyli wcześniejsza obecność TKHolding w Rzeszowie
Rozmowa zaczyna się od projektów, które dla TKHolding stały się w ostatnich latach wizytówką skali i ambicji ich pracy. Architekci opowiadają o SOL@RES – wielofunkcyjnym aquaparku, a w zasadzie kompleksie rozrywkowo-edukacyjnym projektowanym w Rzeszowie – oraz o okolicznościach, w których do współpracy zaproszony został Winy Mass. Wątek zaproszenia holenderskiego architekta jest ciekawy sam w sobie. Jego rola – jak podkreślają rozmówcy – nie była elementem oferty konkursowej przedstawionej w ramach dialogu konkurencyjnego na aquapark, lecz rezultatem zgody miasta na rozszerzenie zakresu projektowania.
Z relacji architektów wynika, że decyzja o zaangażowaniu Messa była odpowiedzią na zmieniający się kontekst urbanistyczny inwestycji. Założenia planistyczne, na których oparto dialog konkurencyjny, zaczęły tracić aktualność – część zapowiadanych elementów infrastruktury nie powstała, inne zostały odłożone w czasie. W tej sytuacji – jak argumentują rozmówcy – pojawiła się potrzeba ponownego, bardziej całościowego spojrzenia na teren, wykraczającego poza granice samego obiektu.
Przeczytaj więcej:
Poszerzenie zamówienia oznaczało jednak przekazanie dodatkowych środków publiczne przeznaczone na dalsze prace projektowe, realizowane już poza pierwotnym postępowaniem konkursowym. Architekci podkreślają, że Mass występował w tej formule jako ich podwykonawca, a zakres jego pracy był jasno określony i ograniczony do analiz oraz koncepcji urbanistycznych. Jednocześnie rozmowa nie rozstrzyga wprost pytania, które pojawia się w tle: na ile taka decyzja była naturalną konsekwencją rozwoju projektu SOL@RES, a na ile oddzielnym działaniem, które powinno zostać objęte oddzielnym konkursem lub dialogiem konkurencyjnym.
To zdarzenie nadaje jednak dodatkowy kontekst dla przebiegu konkursu na Bibliotekę Nową i pokazuje bliskie relacje między miastem a TKHolding oparte na zaufaniu i elastycznym kształtowaniu zakresu zamówienia. To właśnie na tle tej współpracy – sukcesu SOL@RES i dodatkowego zaangażowania zagranicznej „gwiazdy” – późniejsze kontrowersje konkursowe nabierają dodatkowego ciężaru.
Biblioteka Nowa. Różnica opinii czy faktów?
W rozmowie o kontrowersjach wywołanych przebiegiem konkursu na Bibliotekę Nową architekci szczegółowo odnoszą się do zarzutów sformułowanych w votum separatum – zarówno tych dotyczących wykonalności, kosztów i rozwiązań technicznych, jak i ogólnej logiki oceny projektu konkursowego. Konsekwentnie przywołują opinie ekspertów: konstruktorów, inżynierów, konsultantów branżowych i specjalistów ds. bezpieczeństwa, podkreślając międzynarodowy charakter zespołu projektowego oraz zaawansowane narzędzia, z których korzystano na etapie koncepcji. W ich narracji spór wokół Biblioteki Nowej jawi się przede wszystkim jako konflikt opinii eksperckich, a nie dowód na fundamentalne wady projektu.
Jednocześnie rozmowa ujawnia wyraźną granicę, której architekci nie przekraczają. Gdy pojawiają się pytania o konkretne fakty proceduralne – w szczególności o zaangażowanie prezydenta Rzeszowa w rolę biegłego i jego aktywność w kluczowym momencie obrad sądu konkursowego – rozmówcy dystansują się od ich komentowania. Nie negują tych zdarzeń, ale konsekwentnie odmawiają ich interpretacji, podkreślając, że są wyłącznie uczestnikami konkursu i nie chcą wypowiadać się w imieniu zamawiającego. Ta ostrożność sprawia, że rozmowa przesuwa się z analizy faktów proceduralnych w stronę obrony projektu poprzez argumenty merytoryczne, pozostawiając najpoważniejsze pytania o ramy i przejrzystość procesu bez jednoznacznej odpowiedzi.
W efekcie rozmowa szybko wychodzi poza jeden konkurs. Pojawiają się pytania o koszty i ryzyka, jakie architekci ponoszą, startując w dużych postępowaniach publicznych, o sens obecnego modelu konkursów oraz o to, czy system rzeczywiście sprzyja rozmowie o jakości architektury. To szczery, momentami gorzki zapis doświadczenia projektantów, którzy zaczynają opowieść od sukcesów i ambitnych współprac, a kończą ją refleksją, że zamiast dyskusji o architekturze coraz częściej muszą tłumaczyć się z procedur.
Posłuchaj rozmowy z TKHolding w formie podcastu
TKHolding: Żałujemy, że architektura przegrała z emocjami i procedurami
To miało być święto architektury. Konkurs na inwestycję stulecia w Rzeszowie – Bibliotekę Nową – przyciągnął uwagę całego środowiska i miał stać się pokazem ambicji, jakości i zaufania do procedur konkursowych. Zamiast tego wywołał jedne z największych kontrowersji ostatnich lat. W tym odcinku architekci z TKholding po raz pierwszy tak szeroko i otwarcie komentują przebieg konkursu oraz jego konsekwencje.
