Nowe oblicze wielkiej płyty. Na architektów czeka trudne zadanie: rewitalizacja części wspólnych

2026-03-02 11:49

W Polsce mamy kilka milionów mieszkań w budynkach z wielkiej płyty. Niestety, duża cześć bloków nie spełnia standardów użytkowych i technicznych. Konkurs organizowany przez SARP Poznań, PZITB, WA PP i TMMP szuka innowacyjnych rozwiązań dla stref wejściowych i przestrzeni wspólnych w blokach z systemów Rataje i szczecińskiego. Łączna pula nagród w konkursie wynosi 50 000 zł. Zgłoszenia przyjmowane są do 20 marca 2026.

Wielka płyta w Warszawie

i

Autor: MARCIN WZIONTEK / SE / EAST NEWS
Spacer po Galerii PLATO z Robertem Koniecznym

Czas na modernizacje wielkiej płyty?

Cztery poznańskie instytucje — Stowarzyszenie Architektów Polskich Oddział Poznań, Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa Oddział w Poznaniu, Wydział Architektury Politechniki Poznańskiej oraz Towarzystwo Miłośników Miasta Poznania im. C. Ratajskiego — ogłosiły konkurs pt. „Budynki z wielkiej płyty na nowo – rewitalizacja części wspólnych z poprawą dostępności”. Jak czytamy na stronie organizatora:

W Polsce mamy kilka milionów mieszkań w budynkach wielkopłytowych. Rozwiązania klatek schodowych w tych obiektach często są powtarzalne, lecz niestety nie spełniają choćby podstawowych standardów użytkowych i technicznych. Dostęp do budynku nierzadko wymaga pokonania min. kilku stopni, a drzwi i wielkość wiatrołapów uniemożliwiają poruszanie się z wózkiem lub np. z rowerem. Często brakuje odpowiedniego oświetlenia i oznakowania.

Systemy: Rataje i szczeciński

Konkurs ma wypracować konkretne standardy - architektoniczne i funkcjonalne - dla stref wejściowych i przestrzeni wspólnych. Zakres obejmuje trzy typy budynków:

system szczeciński, 11 kondygnacji i 5 kondygnacji (*"system szczeciński" to technologia budownictwa wielkopłytowego z przełomu lat 60. i 70. XX wieku, stosowana do szybkiego wznoszenia 5- i 11-kondygnacyjnych bloków mieszkalnych. Opiera się na poprzecznym układzie ścian nośnych (siatka 480x480 cm lub 480x240 cm) oraz prefabrykatach z keramzytobetonu)

system Rataje, 11 kondygnacji (*w ramach systemu "Rataje" stosowano płyty betonowe gr. 14,0 cm jako płyty stropowe i ściany wewnętrzne oraz płyty osłonowe z keramzytobetonu o gr. 30 cm dla budowy ścian zewnętrznych. Wysokość kondygnacji mieszkalnych – 280 cm. Rozwiązanie typowe ograniczono do budynków 5-, 11- i 16-kondygnacyjnych)

Czytaj także: Wielka płyta nie musi być ani brzydka, ani szara - nawet jeśli jest leciwa. Wystarczy spojrzeć na bloki z Sosnowca

Oceniane będą rozwiązania poprawiające dostępność, bezpieczeństwo, orientację w przestrzeni, jakość estetyczną oraz efektywność energetyczną. Jak podkreślają organizatorzy, celem konkursu jest stworzenie modelowych rozwiązań architektonicznych, a nie koncepcji oderwanych od realiów technicznych. Udział jest otwarty dla biur projektowych, architektów, projektantów wnętrz oraz studentów kierunków architektonicznych i budowlanych. Warunkiem dopuszczenia jest złożenie wniosku zgodnie z regulaminem i przesłanie go mailowo w wyznaczonym terminie.

Termin zgłoszeń mija 20 marca 2026 roku

Zgłoszenia można przesyłać w terminie od 5 lutego do 20 marca 2026 roku. W tym czasie uczestnicy mogą również kierować pytania dotyczące konkursu, które będą przyjmowane do 20 kwietnia 2026 roku. Termin wizji lokalnych zostanie ogłoszony w późniejszym czasie. Wyniki konkursu zostaną ogłoszone w lipcu 2026 roku podczas uroczystej gali.

Czytaj także: Jak udoskonalić ulice? Konkurs dla szkół i sprawdzian dla wyobraźni. "Każda edycja jest wyjątkowa"

Łączna pula nagród w konkursie wynosi 50 000 zł. Za pierwsze miejsce przewidziano 20 000 zł, za drugie 15 000 zł, za trzecie 10 000 zł, a dodatkowe wyróżnienie zostanie nagrodzone kwotą 5 000 zł.

Sąd konkursowy składa się z ekspertów związanych z praktyką projektową, nauką oraz zarządzaniem zasobem mieszkaniowym. Przewodniczącym jury jest architekt Bartłomiej Bajon (SARP Poznań). W składzie znaleźli się również dr inż. Marcin Kanoniczak (PZITB, TMMP), dr arch. Jędrzej Suchecki (WA PP, SARP Poznań), arch. Piotr Bartosik (WA PP), dr hab. arch. Agata Gawlak – ekspertka ds. dostępności (WA PP), mgr Andrzej Goroński reprezentujący spółdzielnie mieszkaniowe oraz dr inż. Piotr Knyziak, specjalista od technologii wielkiej płyty (Politechnika Warszawska).

Architektura Murator Google News
Podcast Architektoniczny
Anna Cymer: Ależ to jest brzydkie!