Architektura MuratorKrytykaJak zmiany klimatu wpływają na zasoby wodne? Raport

Jak zmiany klimatu wpływają na zasoby wodne? Raport

Jak w epoce szybko zmieniającego się klimatu uniknąć problemów z zaopatrzeniem naszych miast w wodę? Powinniśmy zacząć ją oszczędzać, jeszcze bardziej wykorzystując deszczówkę lub tzw. wodą szarą. Ważne jest też tworzenie terenów zieleni i rozszczelnienie powierzchni, by wody opadowe mogły być infiltrowane – piszą eksperci Instytutu Ochrony Środowiska. Właśnie ukazał się opracowany przez nich raport „Zmiany temperatury i opadu na obszarze Polski w warunkach przyszłego klimatu do 2100 roku”.

Jak zmiany klimatu wpływają na zasoby wodne? Raport
il. GettyImages

Skąd miasta czerpią wodę?

Zaopatrzenie miasta w wodę pitną może odbywać się z ujęć wód powierzchniowych i podziemnych, w zależności od lokalnych uwarunkowań hydrologicznych. Większość miast czerpie wodę z ujęć podziemnych, głębinowych, na które zmiany klimatu nie wpływają bezpośrednio. Ale na przykład Warszawa, Przemyśl czy część Aglomeracji Śląskiej, zaopatrywane są w wodę z ujęć powierzchniowych. Inne, jak Poznań i Gorzów Wielkopolski, z wód podziemnych, które zlokalizowane są w dolinach rzecznych, tzw. ujęć infiltracyjnych.

Czytaj też: Miasto gąbka, czyli jak zagospodarowywać wodę opadową |

Ujęcia wód powierzchniowych oraz infiltracyjne ujęcia wód podziemnych są szczególnie narażone na skutki zmian klimatu. Długotrwałe okresy bezopadowe przyczyniają się do suszy i wpływają na zasoby tych wód. Może to skutkować obniżeniem poziomu wody w rzece i w całej dolinie rzecznej, co z kolei spowoduje, że urządzenia do poboru wody nie będą w stanie prawidłowo funkcjonować. A to oznacza, że do sieci wodociągowej nie będzie mogła trafić taka ilość wody, która odpowiada faktycznym potrzebom miasta. W efekcie może dojść więc do sytuacji ograniczenia w dostawach wody – najpierw dla przemysłu, a w dalszej kolejności dla mieszkańców.

Podczas upałów czerpiemy więcej wody

Zmiany klimatu skutkują zwiększeniem liczby dni gorących i upalnych również w Polsce. Udowodnili to eksperci Instytutu Ochrony Środowiska – Państwowego Instytutu Badawczego w swoim raporcie „Zmiany temperatury i opadu na obszarze Polski w warunkach przyszłego klimatu do 2100 roku”.

Tego typu przekształcenia siłą rzeczy będą przekładać się na większe zapotrzebowanie na wodę. Znaczący wpływ mają nawet niewielkie zmiany pogodowe. Dla przykładu, w Nowym Jorku wzrost temperatury powietrza o 1°C powyżej 25°C powoduje zwiększenie zużycia wody przez jednego mieszkańca o 11 litrów.

W polskich miastach, gdzie zużycie wody jest mniejsze niż w USA, wzrost ten jest na poziomie kilku litrów. Znaczny wzrost zużycia wody może spowodować, że urządzenia do jej poboru nie będą w stanie zapewnić mieszkańcom miasta odpowiedniej ilości wody, co zaowocuje przerwami w jej dostawie. Taka sytuacja miała miejsce w czerwcu 2019 roku w Skierniewicach. Zużycie wody wzrosło wtedy o ¼. W efekcie, lokalne władze zaapelowały o niekorzystanie z wody wodociągowej do podlewania ogrodów przydomowych.

Nie tylko susza

Susza może stanowić utrudnienie dla funkcjonowania elektrociepłowni miejskich, które w procesach technologicznych wykorzystują wody powierzchniowe. Niski stan wód spowoduje ograniczenia w pozyskiwaniu odpowiedniej ilości wody, co z kolei przyczyni się do ograniczenia w pracy zakładu. Ponadto susza ma wpływ na obniżenie poziomu wody, a to skutkuje pogorszeniem jej jakości. Wzrastają stężenia rozpuszczonych w wodzie szkodliwych składników. Wzrasta też temperatura wody, co wpływa na zmniejszenie rozpuszczalności tlenu i tym samym na pogorszenie chemicznych i biologicznych właściwości zbiorników wodnych.

Zagrożeniem dla jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w rejonach zurbanizowanych mogą być również powodzie. Rzeka, rozlewając swoje wody, zostaje zanieczyszczona m.in. fekaliami i substancjami ropopochodnymi. Większe zanieczyszczenie wody oznacza bardziej skomplikowane procesy jej oczyszczania i tym samym – wyższe koszty eksploatacyjne. Wzrost temperatury skutkuje ograniczeniami funkcjonalności systemów uzdatniania wody i np. zmniejszeniem efektywności chlorowania.

Co należy zrobić, by uchronić się przed brakiem wody?

Jak uniknąć problemów z zaopatrzeniem w wodę w warunkach zmieniającego się klimatu? Przede wszystkim należy racjonalnie gospodarować zasobami wodnymi, o czym przekonują eksperci IOŚ-PIB w ramach projektu Klimada 2.0. Mowa tutaj o zmianach na każdym etapie: począwszy od zasilania w wodę po jej zastosowanie i wykorzystanie. W miastach występuje duże uszczelnienie powierzchni, wody odpadowe „szybko” odprowadzane są do systemów kanalizacyjnych. Obecnie woda deszczowa wykorzystywana jest w miejskich systemach wodociągowych w znikomym stopniu. Należałoby więc wprowadzić zmiany w funkcjonowaniu tych systemów – a zatem mniej wykorzystywać wodociągową, na rzecz deszczówki. Należy także wprowadzać rozwiązania dla wykorzystania tzw. szarej wody, czyli wody zebranej z umywalek, wanien i pryszniców, wstępnie oczyszczonej i w celu powtórnego jej użycia w ograniczonym zakresie np. w toaletach.

Przed zmianami klimatu nie jesteśmy w stanie się uchronić. Musimy się liczyć z tym, że ekstremalne zjawiska pogodowe związane z tymi zmianami coraz częściej będą występowały w Polsce. Zmiany te będą miały wpływ na zasoby wody, jej jakość i dostępność w miastach. Powinniśmy postawić na oszczędność wody w codziennym życiu, wykorzystywanie deszczówki lub wody szarej. Ważne jest też przystosowanie infrastruktury do trudniejszych warunków eksploatacji, a także tworzenie terenów zieleni i rozszczelnienie powierzchni, by wody opadowe mogły być infiltrowane. Należy pamiętać, że aby łagodzić skutki zmian klimatu dla zasobów wody w miastach, potrzebne są rozwiązania, które pozwolą chronić te zasoby w całym obiegu wody.

Pełna treść raportu „Zmiany temperatury i opadu na obszarze Polski w warunkach przyszłego klimatu do 2100 roku” dostępna TUTAJ.

Tagi:
Trzecia część raportu IPCC z udziałem badaczy z UW Międzyrządowy Zespół ds. Zmiany Klimatu (IPCC) przedstawił kolejną część szóstego raportu o klimacie Ziemi. Jego współautorem jest dr Jan Witajewski-Baltvilks, kierownik Warszawskiego Ośrodka Ekonomii Ekologicznej UW.
Polskie Miasta Przyszłości 2050: raport Wśród największych aglomeracji w Polsce to Warszawa ma szansę najszybciej uzyskać status miasta przyszłości. Zaraz za nią są Wrocław i Katowice. Na końcu zestawienia uplasowały się Łódź i Kraków. Autorzy opublikowanego właśnie raportu „Polskie Miasta Przyszłości 2050” brali pod uwagę takie dziedziny jak  praca, mieszkalnictwo, infrastruktura czasu wolnego oraz transport.
Zrównoważony rozwój w polskich firmach architektonicznych, budowlanych i przemysłowych: raport Autodesk 43,5% przedsiębiorstw postrzega zrównoważone praktyki jako ważne, ale w bardzo wielu przypadkach brakuje do tego zagadnienia formalnego podejścia. Dążenie do jak najniższej emisyjności, analiza danych i ciąg dalszy cyfrowej transformacji to główne trendy w zakresie zrównoważonych działań na najbliższe 5–10 latach. Najnowsze badanie Autodesk pokazuje, na jakim etapie dojrzałości w kontekście zrównoważonego rozwoju są firmy w Polsce.
Nastroje architektów 2021 – jak polscy projektanci oceniają sytuację na rynku usług architektonicznych Aż 61% architektów ocenia sytuację rynkową swojego biura architektonicznego jako dobrą lub bardzo dobrą. To najwyższy odsetek w historii realizowanego przez BCMM badania. Publikujemy wyniki raportu „Nastroje architektów 2021”.
Stan toalet publicznych na górskich szlakach: raport Czy dostępność toalet przy górskich szlakach jest wystarczająca i spełnia potrzeby turystów? Aby poznać zdanie miłośników wycieczek po górach powstała ankieta, której wyniki są jednoznaczne. Niemal 80% respondentów ocenia stan toalet negatywnie – ich czystość, braki w wyposażeniu, nieprzystosowanie do potrzeb osób ze szczególnymi potrzebami czy opiekunów z dziećmi.
Raport IPCC: Zmiany klimatu 2021 Dostępny jest już najnowszy raport IPCC opracowany przez naukowców działającego przy ONZ Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu. Jesteśmy o krok od przegrzania planety, czyli punktu, po którym walczenie ze zmianami stanie się niemożliwe – alarmują autorzy.