Zbudują kontrowersyjny prywatny akademik przy zabytkowym stadionie. We Wrocławiu zawrzało

W miejscu dawnego basenu olimpijskiego we Wrocławiu będą budować

W dniu 14.06.1991 roku Wojewódzki Konserwator Zabytków we Wrocławiu w celu zapewnienia prawnej ochrony zabytku, wpisał do rejestru zabytków pod nr A/4225/457/Wm: tereny olimpijskie wraz z położonymi na nich obiektami oraz historycznie ukształtowanym terenem; powyższe oznacza, że ochroną konserwatorską objęto zespół i wszystkie jego wartościowe elementy – (...) co istotne, w treści decyzji literalnie wymieniono obiekty podlegające ochronie, w tym trybuny ziemne

– pisze Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w mediach społecznościowych, przybliżając kulisy jednej z bardziej kontrowersyjnych decyzji ostatnich lat. Po czym dodaje: to właśnie te trybuny ziemne, wprost wskazane jako chronione, przeznaczono do likwidacji w ramach budowy planowanej przez spółkę Dolnośląskie Inwestycje.

Przypomnijmy: w styczniu 2026 r. zapadła korzystna dla dewelopera decyzja NSA, utrzymująca w mocy pozwolenie na budowę prywatnego akademika wydane w 2021 r. Budynek ma powstać na terenie dawnego basenu olimpijskiego i będzie mieć trzy kondygnacje oraz garaż podziemny. Zaplanowano 375 lokali oraz lokale usługowe w parterze. Oczywiście określenie „prywatny akademik” nie oznacza, że prawo do zamieszkania zyskają wyłącznie studenci – będą to po prostu pokoje do wynajęcia. W teorii może tu zamieszkać każdy.

Zdaniem społeczników, którzy przez lata protestowali przeciwko tej inwestycji – i którzy zapowiadają dalszą walkę – spowoduje ona nieodwracalne szkody na zabytkowym obszarze. Tego samego zdania jest wojewódzki konserwator zabytków:

Pozostaję – w ramach posiadanych kompetencji i w obowiązujących ramach prawnych – zdecydowanym przeciwnikiem planowanej formy zainwestowania na tym terenie, bezsprzecznie powodującej uszczerbek dla zabytku.

Sprawa jeszcze się nie zakończyła – wciąż możliwe są dalsze zwroty akcji. Przeciwnicy inwestycji, w tym Grupa Inicjatywna Stadion Olimpijski, zapowiadają walkę do upadłego. Dalsze kroki prawne obiecuje także klub WTS Sparta Wrocław.

Dlaczego deweloperowi pozwolono budować na zabytkowym terenie?

Wrocławski Stadion Olimpijski powstał w latach 1924–1925, zaś rozbudowano go w latach 1935–1939 oraz ponownie po wojnie. Od 1991 r. cały zespół obiektów sportowych wraz z ukształtowaniem terenu znajduje się w rejestrze zabytków.

W 2013 r. na wniosek Akademii Wychowania Fizycznego miasto zmieniło częściowo plan miejscowy dla tego obszaru, żeby umożliwić uczelni budowę nowego akademika. Jednak w 2015 r. AWF sprzedała swoją działkę przy stadionie spółce Dolnośląskie Inwestycje, tłumacząc się trudną sytuacją finansową. Gmina nie skorzystała z prawa pierwokupu działki.

Deweloper podjął pierwszą próbę zabudowy terenu w 2017 r., jednak jego wniosek odrzucono jako niezgodny z MPZP. Kilka lat później, w 2020 r., spróbował ponownie, już z poprawionym projektem. Zgodnie z dokumentami przedstawionymi przez Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dalszy bieg wydarzeń był następujący:

1. 7 września 2020 r. Miejska Konserwator Zabytków we Wrocławiu wydał pozwolenie na inwestycję polegającą na budowie „budynku zamieszkania zbiorowego wraz z lokalami usługowymi w części przyziemia i oraz garażem podziemnym”. Inwestycja przewidywała m.in. likwidację zabytkowych, objętych ochroną trybun ziemnych. Pozwolenia tego miejski konserwator nie musiał wydawać, nawet mimo zgodności planowanej inwestycji z MPZP, ponieważ uprawnienia konserwatorskie są nadrzędne wobec MPZP.
2. 16 lutego 2021 r., mając w ręku pozwolenie konserwatorskie, inwestor uzyskał od prezydenta Wrocławia Jacka Sutryka pozwolenie na budowę (decyzja nr 842/2021).
3. W maju 2021 r. deweloper rozpoczął wycinkę drzew i rozbiórkę pozostałości basenu olimpijskiego.
4. Przeciwko sytuacji protestowali aktywiści, Wojewódzka Rada Ochrony Zabytków, Dolnośląska Okręgowa Izba Architektów RP oraz wrocławski oddział Narodowego Instytutu Dziedzictwa. 6 lipca 2021 r. wojewódzki konserwator zabytków złożył do Generalnego Konserwatora Zabytków wniosek o uchylenie decyzji miejskiego konserwatora zezwalającej na budowę. Jak zauważa wojewódzki konserwator w mediach społecznościowych:

Decyzja zezwala na likwidację zabytku trybun ziemnych, wpisanych do rejestru zabytków i wymienionych w decyzji o wpisie do rejestru zabytków - powyższe zgodnie z obowiązującymi przepisami możliwe jest wyłącznie po skreśleniu obiektu z rejestru zabytków na mocy decyzji wydanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W wyniku tych kroków rozgorzał wieloletni spór sądowy, w którym brali udział m.in. wojewoda dolnośląski, Główny Urząd Nadzoru Budowlanego oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Ostatecznie „postępowanie zostało umorzone ze względu na upływ terminu ważności ww. decyzji [miejskiego konserwatora – przyp. red.] i jej skonsumowanie przez pozwolenie na budowę, wydane przez Prezydenta Wrocławia”. Innymi słowy – zgoda miejskiego konserwatora z 2020 r. związała miejskim urzędnikom ręce, a zatem musieli oni wydać pozwolenie na budowę, którego następnie już nie udało się podważyć. Pozostało zatem w mocy i po zakończeniu sądowego sporu przez NSA w 2026 r. firma Dolnośląskie Inwestycje wreszcie może budować.

Jest dla mnie oczywistym, że przy użyciu narzędzia w postaci rejestru zabytków samorządowy konserwator zabytków miał możliwości – i doktrynalny obowiązek – zanegować zamierzenie w przedstawionej formie i gabarycie

– podsumowuje całą sprawę wojewódzki konserwator zabytków.

• Sprawdź również: Hotel Altus Palace we Wrocławiu powstał w murach zaniedbanego Pałacem Leipzigera. Jak ocalono zabytek?

Prezydent miasta w oświadczeniu studzi emocje

Zarówno ja jako Prezydent, jak i my jako wspólnota tego miasta jesteśmy dziś niestety „zakładnikami” decyzji podejmowanych na przestrzeni ostatnich lat. Decyzje te istotnie ograniczają dzisiaj nasze obecne prawne pole manewru

– pisze prezydent Wrocławia Jacek Sutryk w oświadczeniu z dnia 15 maja 2026 r.

Jak czytamy w oświadczeniu, miasto nie mogło w 2021 r. nie wydać pozwolenia na budowę. Jest to prawdą, jako że w myśl obowiązujących przepisów urzędnicy nie mogą odmówić wydania pozwolenia, jeżeli inwestor przedstawi komplet prawidłowych dokumentów, a inwestycja jest zgodna z MPZP. Tak właśnie było w tym przypadku. W rezultacie miasto ma dziś związane ręce i nie ma podstaw prawnych, aby w jakiś sposób blokować budowę planowaną przez Dolnośląskie Inwestycje. W oświadczeniu czytamy także, że w czerwcu 2021 r. miasto podjęło próbę wykupu spornej działki, jednak deweloper nie odpowiedział na pismo (do czego miał prawo).

Jednocześnie prezydent miasta zaznacza, że wydane pozwolenie umożliwia budowę domu studenckiego, a nie osiedla mieszkaniowego. Lokale w budynku nie będą pełnoprawnymi mieszkaniami. Sutryk deklaruje, że w razie próby obchodzenia przepisów (czego obawia się część mieszkańców) nastąpi stanowcza reakcja miasta:

Jeżeli (...) będą podejmowane jakiekolwiek próby przekształcenia funkcji domu studenckiego w funkcję czysto mieszkaniową, takie działania spotkają się ze zdecydowaną reakcją Miasta Wrocławia i zostaną skutecznie powstrzymane.

Jednocześnie w oświadczeniu prezydent wprost przyznaje, że obecne, nieprecyzyjne przepisy pozwalają na budowę obiektów, które w teorii powinny być akademikami, zaś w praktyce stają się obiektami do długotrwałego zamieszkiwania. Jak zapewnia Sutryk: „Będę zwracał uwagę na ten problem w odrębnych pismach oraz oczekiwał w tym zakresie interwencji ustawodawczej ze strony właściwych organów państwa”.

• Sprawdź także: Piękny i patologiczny. Dwie opowieści o jednym Wrocławiu: wyniki konkursu zbiegły się z „listą wstydu”

Deweloper odpiera zarzuty, ministerstwo rozkłada ręce

Pod koniec maja 2026 r. spółka Dolnośląskie Inwestycje odniosła się do wypowiedzi Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Jak czytamy w oświadczeniu, teren dawnych basenów został podzielony na mniejsze działki już w 2008 r., a zatem „nie sposób więc twierdzić jakoby obszar, na którym pierwotnie usytuowany był zespół basenów, stanowił – od 2008 r. – nadal spójną całość”. Deweloper przypomina także, iż obowiązujący MPZP został w 2013 r. uzgodniony z ówczesną Wojewódzką Konserwator Zabytków, która nie miała obiekcji wobec planu budowy prywatnego akademika. W uzasadnieniu decyzji wprost wówczas napisano, że MPZP „nie narusza zasad ochrony zabytków”. Firma wielokrotnie podkreśla także korzystny dla siebie wyrok NSA.

Równolegle w reakcji na liczne zapytania i interpelacje głos w sprawie zabrało Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Resort kultury wskazał jedynie, iż nie ma żadnych uprawnień do rozszerzenia ochrony jakiegoś obiektu ani do blokowania inwestycji. Podkreślił również zgodność planowanego przez Dolnośląskie Inwestycje akademika z MPZP.

• Przejdź do galerii: Jagodno we Wrocławiu