Architektura MuratorKrytykaPlac Piłsudskiego: miejsce niezgody

Plac Piłsudskiego: miejsce niezgody

Pojawiające się od blisko 100 lat plany zagospodarowania warszawskiego placu Piłsudskiego (kiedyś zwanego też Saskim i Zwycięstwa) oraz nadania mu właściwej oprawy architektonicznej rozpalają emocje kolejnych pokoleń Polaków. W związku z ogłoszonym w lipcu rządowym planem odbudowy pałacu Saskiego przypominamy prawie stuletnią historię planowania tego ważnego miejsca, w tym artykuł z „Architektury” nr 4/5/1966, który przeczytać można w wydaniu cyfrowym.

Plac Piłsudskiego: miejsce niezgody
Wizualizacja zachodniej pierzei placu Piłsudskiego opracowana na potrzeby aplikacji „Saski360” według koncepcji PBPA Projekt z 2004 roku; il. Saski360

Rejon dzisiejszego placu Piłsudskiego należy do najważniejszych przestrzeni symbolicznych Warszawy, naznaczony wydarzeniami w szczególny sposób związanymi nie tylko z historią miasta, ale też Polski. Defilady odbierali tu Napoleon, Piłsudski i... Hitler. Sam plac był sceną akcji zbrojnych, manifestacji politycznych i wydarzeń artystycznych, a w czerwcu 1979 roku stanowił oprawę pamiętnej mszy, którą papież Jan Paweł II odprawił podczas swojej pierwszej pielgrzymki do ojczyzny. Miejsce to odgrywa także wyjątkową rolę w strukturze przestrzennej Warszawy, stanowiąc centralny punkt pierwszego tej skali założenia urbanistycznego miasta, czyli osi saskiej. Nie dziwi więc, że pojawiające się od blisko 100 lat plany zagospodarowania placu i nadania mu właściwej oprawy architektonicznej rozpalają emocje kolejnych pokoleń.

Pierwszą próbę podjęto już w 1927 roku, tuż po rozebraniu monumentalnego soboru, który rosyjscy zaborcy postawili jako symbol swojej dominacji na ziemiach polskich. Wśród propozycji, jakie nadesłano na zorganizowany wówczas konkurs były m.in. projekty wieżowców, co dzisiejszym ortodoksyjnym zwolennikom przywrócenia wokół tkanki architektonicznej z lat międzywojennych z pewnością nie mieści się w głowie. Kolejne konkursy przeprowadzano w 1935, 1947, 1964 i 1988 roku. Wysadzenie przez hitlerowców zachodniej pierzei placu z pałacami Saskim i Brühla stwarzało nowe możliwości kształtowania zabudowy, ale – jak dowodził na łamach „A-m” Andrzej Kiciński (10/2003) – żaden z konkursów nie dał odpowiedzi, która satysfakcjonowałaby przestrzennie profesjonalistów i warszawiaków (więcej o próbach zagospodarowania placu można przeczytać w archiwalnych artykułach, które publikujemy w cyfrowym wydaniu bieżącego numeru).

Tagi:
ARCHIwum Warszawy lat 90. Wirtualna mapa warszawskiej architektury lat 90. Dostępna jest już mapa warszawskiej architektury lat 90. Po najntisowych realizacjach stolicy oprowadzają badaczki architektury Aleksandra Stępień-Dąbrowska i Alicja Gzowska oraz fotograf Maciej Leszczełowski, którzy razem z wolontariuszami zinwentaryzowali ponad 300 obiektów powstałych w dekadzie transformacji.
Airbubble: pierwszy w Polsce biotechnologiczny plac zabaw Jeszcze do 31 października można korzystać z biotechnologicznego placu zabaw przy Centrum Nauki Kopernik. Airbubble to pierwsze taka przestrzeń w Polsce wykorzystująca oczyszczające właściwości alg. Za projektem tego miejskiego eksperymentu stoi ecoLogicStudio.
MSN / Warszawa Decyzja o wykorzystaniu białego betonu architektonicznego na elewacjach spowodowała, że wszystkie poszczególne etapy związane z technologią i realizacją obiektu wymagały innego podejścia niż na typowej budowie. O realizacji siedziby Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie według projektu biura Thomas Phifer and Partners piszą Mikołaj Mundzik i Krzysztof Kuniczuk.
Spójna różnorodność: o Browarach Warszawskich Piotr Lewicki Kazimierz Łatak W miejscu dawnych browarów projektantom z pracowni JEMS Architekci udało się stworzyć kawałek autentycznego miasta. Jest ono przyjazne dla pieszych, a także wielkomiejskie. Współczesne, ale niepozbawione historii – o nowej realizacji Jemsów piszą Piotr Lewicki i Kazimierz Łatak.
Kamienica wielopokoleniowa przy ul. Stalowej w Warszawie Kamienica wielopokoleniowa przy Stalowej 29 w Warszawie w większym zakresie stanowi projekt interesujący społecznie niż architektonicznie. O realizacji biura Sawa-tech pisze Jerzy S. Majewski.
Hotel Nobu / Warszawa Luksusowy hotel trafnie wpisuje się w otoczenie, respektując jego lokalność i oferując nowe wartości ze szczyptą kosmopolityzmu – o nowej realizacji pracowni medusa group pisze Krzysztof Mycielski.