Architektura MuratorKrytykaPlac Piłsudskiego: miejsce niezgody

Plac Piłsudskiego: miejsce niezgody

Pojawiające się od blisko 100 lat plany zagospodarowania warszawskiego placu Piłsudskiego (kiedyś zwanego też Saskim i Zwycięstwa) oraz nadania mu właściwej oprawy architektonicznej rozpalają emocje kolejnych pokoleń Polaków. W związku z ogłoszonym w lipcu rządowym planem odbudowy pałacu Saskiego przypominamy prawie stuletnią historię planowania tego ważnego miejsca, w tym artykuł z „Architektury” nr 4/5/1966, który przeczytać można w wydaniu cyfrowym.

Plac Piłsudskiego: miejsce niezgody
Wizualizacja zachodniej pierzei placu Piłsudskiego opracowana na potrzeby aplikacji „Saski360” według koncepcji PBPA Projekt z 2004 roku; il. Saski360

Rejon dzisiejszego placu Piłsudskiego należy do najważniejszych przestrzeni symbolicznych Warszawy, naznaczony wydarzeniami w szczególny sposób związanymi nie tylko z historią miasta, ale też Polski. Defilady odbierali tu Napoleon, Piłsudski i... Hitler. Sam plac był sceną akcji zbrojnych, manifestacji politycznych i wydarzeń artystycznych, a w czerwcu 1979 roku stanowił oprawę pamiętnej mszy, którą papież Jan Paweł II odprawił podczas swojej pierwszej pielgrzymki do ojczyzny. Miejsce to odgrywa także wyjątkową rolę w strukturze przestrzennej Warszawy, stanowiąc centralny punkt pierwszego tej skali założenia urbanistycznego miasta, czyli osi saskiej. Nie dziwi więc, że pojawiające się od blisko 100 lat plany zagospodarowania placu i nadania mu właściwej oprawy architektonicznej rozpalają emocje kolejnych pokoleń.

Pierwszą próbę podjęto już w 1927 roku, tuż po rozebraniu monumentalnego soboru, który rosyjscy zaborcy postawili jako symbol swojej dominacji na ziemiach polskich. Wśród propozycji, jakie nadesłano na zorganizowany wówczas konkurs były m.in. projekty wieżowców, co dzisiejszym ortodoksyjnym zwolennikom przywrócenia wokół tkanki architektonicznej z lat międzywojennych z pewnością nie mieści się w głowie. Kolejne konkursy przeprowadzano w 1935, 1947, 1964 i 1988 roku. Wysadzenie przez hitlerowców zachodniej pierzei placu z pałacami Saskim i Brühla stwarzało nowe możliwości kształtowania zabudowy, ale – jak dowodził na łamach „A-m” Andrzej Kiciński (10/2003) – żaden z konkursów nie dał odpowiedzi, która satysfakcjonowałaby przestrzennie profesjonalistów i warszawiaków (więcej o próbach zagospodarowania placu można przeczytać w archiwalnych artykułach, które publikujemy w cyfrowym wydaniu bieżącego numeru).

Tagi:
Wiemy, jak będzie wyglądała Skra po modernizacji W ramach I etapu modernizacji warszawskiej Skry powstanie stadion treningowy z zapleczem oraz strefa rekreacyjno-sportowa. Miasto przygotowało animację, która pokazuje, jak w przyszłości będą wyglądać tereny przy ul. Wawelskiej.
Fabryka Norblina – wyjątkowa realizacja z ekologicznymi sufitami Hunter Douglas Fabryka Norblina, popularne i modne miejsce spotkań na warszawskiej Woli, to zespół handlowo-usługowo-rozrywkowy o industrialnym charakterze z bogatą historią w tle. Znajdują się tu m.in. biura, sklepy, restauracje, ekologiczny bazar, kino oraz muzeum. Autorzy kompleksu z pracowni PRC Architekci zastosowali w projekcie specjalny system sufitowy firmy Hunter Douglas.
Pałac Zamoyskich: siedziba SARP bez Endorfiny i po remoncie Zakończył się kolejny etap remontu elewacji Pałacu Zamoyskich w Warszawie, w którym mieści się siedziba Stowarzyszenia Architektów Polskich. Podczas prac konserwatorzy dokonali ciekawego odkrycia.
Nowa ambasada Egiptu w Warszawie. Wiemy, jak będzie wyglądać Budowana na Wilanowie nowa ambasada Egiptu nawiązuje do gmachu ambasady egipskiej w Waszyngtonie. Autorzy zastosowali tu podobne, pionowe pasy okien, przywodzące na myśl kolumnadę, silnie zaakcentowane gzymsy o antycznych formach i strefę wejściową ukształtowaną na wzór pylonu.
Kompleks biurowy VIBE: nowy wieżowiec na warszawskiej Woli projekt PIG Architekci Firma Ghelamco zaprezentowała pierwsze wizualizacje swojej najnowszej inwestycji w biznesowym centrum Warszawy. To zespół biurowy VIBE projekt pracowni PIG Architekci. Jak zapowiada deweloper, kompleks jako pierwszy w Polsce otrzyma własną, dźwiękową tożsamość. Za jej powstanie odpowiada kompozytor Wojciech Urbański. „To jedno z najciekawszych muzycznych wyzwań, z jakim miałem okazję się zmierzyć. Architektura zawsze była dla mnie pewną inspiracją, ale aż tak blisko jeszcze jej nie byłem” – mówi Urbański.
Zielony plac Trzech Krzyży. Konserwator zgodził się na 28 nowych drzew Trwa remont stołecznego placu Trzech Krzyży. Wbrew początkowym sprzeciwom, ostatecznie mazowiecki konserwator zabytków zgodził się na zazielenienie tej przestrzeni i nowe nasadzenia, a władze miasta zapowiadają kolejny konkurs na zagospodarowanie placu.