Architektura MuratorKrytykaPlac Piłsudskiego: miejsce niezgody

Plac Piłsudskiego: miejsce niezgody

Pojawiające się od blisko 100 lat plany zagospodarowania warszawskiego placu Piłsudskiego (kiedyś zwanego też Saskim i Zwycięstwa) oraz nadania mu właściwej oprawy architektonicznej rozpalają emocje kolejnych pokoleń Polaków. W związku z ogłoszonym w lipcu rządowym planem odbudowy pałacu Saskiego przypominamy prawie stuletnią historię planowania tego ważnego miejsca, w tym artykuł z „Architektury” nr 4/5/1966, który przeczytać można w wydaniu cyfrowym.

Plac Piłsudskiego: miejsce niezgody
Wizualizacja zachodniej pierzei placu Piłsudskiego opracowana na potrzeby aplikacji „Saski360” według koncepcji PBPA Projekt z 2004 roku; il. Saski360

Rejon dzisiejszego placu Piłsudskiego należy do najważniejszych przestrzeni symbolicznych Warszawy, naznaczony wydarzeniami w szczególny sposób związanymi nie tylko z historią miasta, ale też Polski. Defilady odbierali tu Napoleon, Piłsudski i... Hitler. Sam plac był sceną akcji zbrojnych, manifestacji politycznych i wydarzeń artystycznych, a w czerwcu 1979 roku stanowił oprawę pamiętnej mszy, którą papież Jan Paweł II odprawił podczas swojej pierwszej pielgrzymki do ojczyzny. Miejsce to odgrywa także wyjątkową rolę w strukturze przestrzennej Warszawy, stanowiąc centralny punkt pierwszego tej skali założenia urbanistycznego miasta, czyli osi saskiej. Nie dziwi więc, że pojawiające się od blisko 100 lat plany zagospodarowania placu i nadania mu właściwej oprawy architektonicznej rozpalają emocje kolejnych pokoleń.

Pierwszą próbę podjęto już w 1927 roku, tuż po rozebraniu monumentalnego soboru, który rosyjscy zaborcy postawili jako symbol swojej dominacji na ziemiach polskich. Wśród propozycji, jakie nadesłano na zorganizowany wówczas konkurs były m.in. projekty wieżowców, co dzisiejszym ortodoksyjnym zwolennikom przywrócenia wokół tkanki architektonicznej z lat międzywojennych z pewnością nie mieści się w głowie. Kolejne konkursy przeprowadzano w 1935, 1947, 1964 i 1988 roku. Wysadzenie przez hitlerowców zachodniej pierzei placu z pałacami Saskim i Brühla stwarzało nowe możliwości kształtowania zabudowy, ale – jak dowodził na łamach „A-m” Andrzej Kiciński (10/2003) – żaden z konkursów nie dał odpowiedzi, która satysfakcjonowałaby przestrzennie profesjonalistów i warszawiaków (więcej o próbach zagospodarowania placu można przeczytać w archiwalnych artykułach, które publikujemy w cyfrowym wydaniu bieżącego numeru).

Tagi:
Nagroda Architektoniczna Prezydenta Warszawy 2022: podpowiadamy, co można zgłosić Do 6 lutego można przesyłać zgłoszenia do 8. edycji Nagrody Architektonicznej Prezydenta m.st. Warszawy. Podpowiadamy, jakie realizacje ukończono i jakie wydarzenie architektoniczne miały miejsce w stolicy w 2021 roku.
Poradnik dobrych praktyk architektonicznych dla Mokotowa Na czym polega wyjątkowość poszczególnych dzielnic Warszawy i jak należy dbać o ich genius loci. Dostępny jest już trzeci z serii poradników dobrych praktyk, tym razem poświęcony architekturze i urbanistyce Mokotowa.
W Warszawie powstanie kolejny most dla pieszych i rowerzystów Zarząd Zieleni m.st. Warszawy ogłosił zamówienie na projekt mostu w Porcie Czerniakowskim, który służyć ma pieszym i rowerzystom. Oferty można składać do 31 stycznia.
Budowa metra na Bemowie: stacje Bemowo i Ulrychów Coraz bliżej oddania kolejnych stacji II linii metra – C04 Bemowo i C05 Ulrychów. Nowe przystanki metra na Bemowie powstają według konkursowej koncepcji konsorcjum biur Metroprojekt i AMC Andrzej M. Chołdzyński.
ZODIAK – od idei po realizację: Wacławek, Mostafa, Happach, Olszewski, Kalatowie, Saloni-Sadowska, Sawicki O tym, dlaczego w ogóle powstał Warszawski Pawilon Architektury ZODIAK, jak do tego doszło i czemu budynek ma służyć opowiadają Jakub Wacławek, Marcin Mostafa, Marlena Happach, Michał Olszewski, Eliza i Szymon Kalatowie, Maria Saloni-Sadowska i Piotr Sawicki.
Akademik UW na Służewcu od Projekt Praga: rusza realizacja Władze Uniwersytetu Warszawskiego podpisały umowę z firmą Mota-Engil Central Europe na realizację akademika UW na Służewcu według konkursowego opracowania biura Projekt Praga. Budowa ma się zakończyć w ostatnim kwartale 2023 roku. Pierwsi lokatorzy wprowadzą się do obiektu w 2024 roku.