Architektura MuratorKrytykaPlany Warszawy. Magazyn Architekta Miasta

Plany Warszawy. Magazyn Architekta Miasta

Przez ponad dwadzieścia lat warszawskie Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego wydawało biuletyn „Krajobraz Warszawski”. W niemal dwustu numerach dokumentowano dokonania miasta w zakresie urbanistyki i architektury, prezentowano wyniki konkursów i promowano dobre rozwiązania. Teraz zastąpił go elegancko wydany, ponad stustronicowy wolumin „Plany Warszawy. Magazyn Architekta Miasta”. Pierwszy numer daje sprawozdanie z ostatnich dwóch lat pracy biura – recenzja Grzegorza Stiasnego.

Plany Warszawy. Magazyn Architekta Miasta
"Plany Warszawy. Magazyn architektura miasta", Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego Urzędu m.st. Warszawy, Wydział Dialogu w Planowaniu, Nr 1/2018

Chaos przestrzenny panujący w Warszawie nie odbiega od przeciętnej jego dawki obecnej w wielu polskich miastach, lecz ze względu na stołeczność pełni funkcję swoistego wzorca, na tle którego można ocenić próby zarządzania przestrzenią w innych miejscowościach. Nad warszawskim chaosem zapanować ma architekt miasta. Stanowisko to utworzono w Warszawie ponownie w 2016 roku po dziesięcioletniej przerwie, kiedy to władze samorządowe uznawały, że taka funkcja jest zbędna. Jej likwidacja była wręcz obietnicą złożoną w kampanii wyborczej w 2006 roku. Prezydent Warszawy przekonywała, że powoła sprawny zespół, tak aby zbyt duża władza nie leżała w ręku jednej osoby. Jednak od dwóch lat biurem architektury znów kieruje architekt miasta, Marlena Happach, a zmiana samorządowej kadencji stała się pretekstem do podsumowań.

Przez ponad dwadzieścia lat warszawskie Biuro Architektury i Planowania Przestrzennego we współpracy z innymi jednostkami urzędu wydawało własny biuletyn „Krajobraz Warszawski”. W niemal dwustu numerach dokumentowano dokonania miasta w zakresie urbanistyki i architektury, prezentowano wyniki konkursów i promowano dobre rozwiązania. Teraz wszystkie archiwalne wydania udostępniono na stronie biura. Biuletynową formułę zastąpił zaś elegancko wydany, również dostępny on-line, ponad stustronicowy wolumin „Plany Warszawy. Magazyn Architekta Miasta”. Pierwszy numer daje sprawozdanie z dwuletniej jego pracy. W nowej wizji działalności urzędu więcej uwagi poświęca się społecznemu udziałowi w procesie planistycznym. Zaangażowanie mieszkańców zatrzeć ma powszechne wrażenie, że planowanie to narzucona z góry wizja, efekt zmowy urbanistów z urzędnikami, uknuty na mapie leżącej na biurku w anonimowym pokoju, ukrytym w labiryncie korytarzy władzy. Według nowej filozofii urzędu to mieszkańcy są ekspertami, którzy znają otaczającą ich przestrzeń „jak własną kieszeń”, a miasto ma być kształtowane w procesie ciągłego dialogu. Okazało się bowiem, że przygotowane przez eksperckie zespoły i uchwalone ponad dekadę temu Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Warszawy szybko się zdezaktualizowało. Nie nastąpił przewidywany w nim przyrost ludności. Planiści nie zakładali też całkowitej deindustrializacji Warszawy, która wraz ze wzrostem wartości gruntów przestała być miastem przemysłowym. Dziś w rozważaniach o miejskości przeważyło myślenie, że istotniejsza od technokratycznych wizji rozwoju jest jakość życia i wygoda mieszkańców, w tym refleksja nad wpływem decyzji urbanistycznych na środowisko, choćby na ograniczenie smogu. Ekonomicznie uzasadnione stało się myślenie o mieście zwartym, gwarantującym łatwy dostęp do infrastruktury i zbiorowej komunikacji. Według urzędników biura najważniejsze wyzwania dla miasta to zahamowanie jego niekontrolowanego rozlewania się, odbudowa ciągłości tkanki miejskiej, intensyfikacja miejskości w centrum i wzmacnianie rangi centrów dzielnicowych. W magazynie oprócz zarysu nowej wizji warszawskiej urbanistyki znajdziemy także przegląd najpiękniejszych realizacji, które otrzymały nagrodę prezydenta miasta oraz plany nowych miejskich inwestycji publicznych wybranych w obowiązkowych od 2017 roku w Warszawie konkursach architektonicznych.

Monotowns: fotograficzna podróż przez monomiasta na peryferiach byłego ZSRR „Monotowns” to kontynuacja serii, zapoczątkowanej przez książki „Concrete Siberia” i „Eastern Blocks”. Tym razem Zupagrafika zaprasza czytelników w podróż po rosyjskich monomiastach.
Historia architektoniczno-kryminalna o termach w Vals Petera Zumthora „Uwodzenie. Historia architektoniczno-kryminalna” to komiks noir opowiadający m.in. o jednym z arcydzieł Petera Zumthora: zespole term w Vals w szwajcarskiej Gryzonii. Dzięki Centrum Architektury ceniony komiks Lucasa Harariego dostępny jest teraz po polsku.
Wszystko składane. Rower, aparat i przedmieścia: premiera książki i dyskusja z autorem Fundacja Bęc Zmiana zaprasza na premierę książki „Wszystko składane”, będącej zapisem kilkunastu wypraw fotografa Macieja Rawluka na przedmieścia Warszawy. W dyskusji z udziałem autora udział wezmą: Olga Drenda, Jakub Gondorowicz, Adam Mazur i Robert Zydel.
„Najlepsze miasto świata” w finale Nagrody Literackiej Nike Ogłoszono finalistów tegorocznej Nagrody Literackiej Nike. W finałowej siódemce jest „Najlepsze miasto świata. Warszawa w odbudowie 1944-1949” Grzegorza Piątka. Przypominamy recenzję książki, jaka ukazała się na łamach „Architektury-murator”.
Maksimum śląskiej architektury Przewodnik był dobrą okazją, by śmielej oddzielić budownictwo od architektury. Ale książkę cechuje maksymalistyczne podejście: prezentacja aż 120 realizacji – Hanna Faryna-Paszkiewicz recenzuje książkę Anny Syski „Spodek w Zenicie. Przewodnik po architekturze lat 1945-1989 w województwie śląskim”. Tylko w wydaniu cyfrowym: fragment publikacji do pobrania.
ŚRÓD PN. Ilustrowany atlas architektury Śródmieścia Północnego Centrum Architektury zaprasza na premierę kolejnego przewodnika po Warszawie, tym razem poświęconego architekturze Śródmieścia Północnego. Najważniejsze realizacje dzielnicy zilustrowali Kamila Doniec, Maciek Drążkiewicz, Mateusz Gryzło, Maria Łomiak i Peter Łyczkowski, a tekstami opatrzyli varsavianista Michał Kempiński i historyczka sztuki Ewa Ziajkowska.