Spis treści
Sześć nowych budynków i adaptacja dwóch historycznych
Amerykańska pracownia Skidmore, Owings & Merrill (SOM) znana chociażby z takich projektów jak niedawno ukończone Muzeum LACMA w Los Angeles (współpraca z pracownią Petera Zumthora), Katedra w Oakland ("A-m" 2/2009) czy wieżowce One World Trade Center w Nowym Jorku i Burdż Chalifa w Dubaju tym razem zrealizowała projekt wioski olimpijskiej na terenie dawnej bocznicy kolejowej w centrum dzielnicy Porta Romana w Mediolanie. Ze względu na lokalizację architektom zależało na wyeksponowaniu przemysłowej historii miejsca, jak również charakterystycznej typologii zabudowy miasta.
Plan zagospodarowania nawiązuje do rytmu sąsiednich ulic, tworząc kwartał miejski z nowymi ciągami pieszymi oraz powiązaniami z istniejącymi elementami masterplanu Obszaru Kolejowego Porta Romana. W skład nowej inwestycji, która ma stanowić integralną część miejskiej tkanki wchodzą: adaptacja dwóch historycznych obiektów, sześć nowych budynków mieszkalnych nawiązujących formą, skalą i materiałami do sąsiedniej zabudowy oraz zespół zielonych terenów publicznych.
Głównym założeniem projektu było stworzenie kompleksu, który wykracza poza doraźne potrzeby igrzysk i stanie się trwałym elementem struktury miasta. Pracownia SOM zaplanowała konwersję mieszkań sportowców na akademiki, dzięki czemu już kilka miesięcy po zakończeniu igrzysk studenci będą mogli się wprowadzić do istniejących budynków na semestr jesienny 2026 roku.
Transformacja centrum przemysłowego w nowoczesny obszar miejski
Nowe budynki – sześć ośmiokondygnacyjnych, prostopadłościennych brył z jednospadowymi dachami, zaprojektowanych w ramach kwartału - reinterpretują typologię linearnej zabudowy pasmowej, charakterystycznej dla tej części miasta. Ich liniowe rozmieszczenie, po trzy budynki od strony wschodniej i trzy od strony zachodniej oraz połączenie każdego z trzech budynków tarasami pozwoliło na stworzenie wspólnych stref publicznych. Przestrzenie te, zacienione pionową zielenią, staną się idealnym miejscem spotkań, a jednocześnie pełnić będą funkcję bufora pomiędzy strefą mieszkalną a ruchliwymi ulicami.
Czytaj także: Wczoraj Porcelana, dzisiaj Montana. Zniknie metalowe ogrodzenie, hale otworzą się dla nowych gości
Każdy z budynków został wyposażony w przeszklony parter, którego funkcja zmienia się w zależności od sposobu użytkowania wioski — podobnie jak włoskie pałace, które przez wieki dostosowywały się do nowych potrzeb. Otwarty parter z połączonymi pasażami i miejskimi zaułkami to sposób na zachęcenie mieszkańców i gości do spędzania czasu na zewnątrz. Podczas wydarzeń sportowych przestrzenie te będą pełnić funkcje rekreacyjne i zapleczowe dla sportowców. Po ich zakończeniu zostaną przekształcone w przestrzenie publiczne przeznaczone dla studentów oraz mieszkańców dzielnicy. Zorganizowane są one w trzech strefach stanowiących dominanty w narożnikach kwartału: The Scene — dla wydarzeń medialnych i kulturalnych; The Social — z przestrzeniami coworkingowymi i społecznymi; oraz Live Well — przeznaczoną na funkcje fitness i wellness.
Historyczne budynki Squadra Rialzo oraz Basilico, zlokalizowane w południowo-zachodniej części kwartału przy Via Giovanni Lorenzini, tworzą bramę do kompleksu i podkreślają znaczenie historii tego obszaru. Projekt zakładał odrestaurowanie ich i wyeksponowanie wewnętrznych elementów - murów, drewnianej oraz stalowej konstrukcji i uzupełnienie jej o nowe detale, odnoszące się z szacunkiem do historii, takie jak drewniane dachy, instalacje techniczne, infrastruktura części restauracyjnych czy elementy sztuki. W zachowanych obiektach oraz na parterach nowych budynków mieszkalnych zaplanowano funkcje kulturalne, służące zarówno mieszkańcom, jak i odwiedzającym.
Zrównoważony rozwój poprzez regenerację miejską
Cała wioska olimpijska zaprojektowana została zgodnie z zasadami inteligentnego i zrównoważonego miasta. Zastosowanie pasywnych strategii chłodzenia (ogrody dachowe, naturalne przegrzewanie, itp.) ograniczyło przegrzewanie budynków i pozwoliło utrzymać komfort cieplny przy minimalnym zużyciu energii bez użycia urządzeń mechanicznych. Rozwiązanie takie jak panele fotowoltaiczne generujące energię odnawialną dla całego zespołu pozwolą ograniczyć straty energii i produkcję znacznej jej części na miejscu. Strategie zacieniania oraz rozległe tereny zielone z nawierzchniami przepuszczalnymi, które zatrzymują wodę deszczową, dodatkowo wzmacniają odporność ekologiczną w zmieniającym się klimacie.
Do budowy nowych obiektów starano się wykorzystać materiały zrównoważone, jak choćby konstrukcje z drewna klejonego czy wykonane na bazie drewna prefabrykowane panele elewacyjne o niskim śladzie węglowym, które przyspieszają budowę i ograniczają ilość odpadów. Dodatkowo nakładany bezpośrednio na sklejkę tynk pozwala uzyskać delikatną fakturę i zróżnicowane światłocienie przy jednoczesnym znacznym ograniczeniu ilości materiału. Kamień pozyskiwany lokalnie oraz beton architektoniczny nawiązują do przemysłowego charakteru dzielnicy, minimalizując jednocześnie odpady i wpływ na środowisko.
