Architektura MuratorRealizacjeMuzeum Czartoryskich: nowy wyraz narodowej wypowiedzi

Muzeum Czartoryskich: nowy wyraz narodowej wypowiedzi

Muzeum w swojej nowej odsłonie jest realizacją wyrafinowaną i stonowaną – to warunki dla ponadczasowości, o które w architekturze zawsze chodzi najbardziej. W Polsce szukamy ciągle wyrazu dla tego, co patriotyczne i narodowe. Rzadko wyraz ten jest osiągany przez dzieła eleganckie, ustępując taniej symbolice i rozgadanej, pseudohistorycznej architekturze. Muzeum Czartoryskich w Krakowie jest wyznacznikiem nowego wyrazu narodowej wypowiedzi.

Muzeum Czartoryskich: nowy wyraz narodowej wypowiedzi
Widok z lotu ptaka na kompleks muzealny u zbiegu ul. Pijarskiej i św. Jana. W prawym rogu fragment Klasztorka i kościół pijarów, po lewej Pałac Książąt Czartoryskich; fot. Piotr Stycharski / Sky Foto Studio

Muzea znajdujące się w budynkach, których pierwotna funkcja była inna, w dodatku stanowiących pierzeje ulic z zabytkowymi kamienicami, nie opowiadają o sobie wprost. Warto jednak przypomnieć, że początkiem muzeum, jako typu budynku o oświeceniowej proweniencji, było kolekcjonerstwo prywatne uprawiane w mniejszych lub większych domach mieszkalnych. Nowa odsłona Muzeum Czartoryskich w Krakowie, ulokowanego w jednej z dawnych siedzib, jest doskonałym przykładem powrotu do źródeł i włączenia architektury jako największego artefaktu do gabinetowej kolekcji.

Największym zagrożeniem dla współczesnego muzeum jest zdominowanie go przez funkcje komercyjne, o czym pisał Theodor Adorno. Peter Zumthor w Kunsthaus Bregenz manifestacyjnie usunął wszelkie pomieszczenia powiązane z obrotem pieniędzmi. Ulokował je następnie w czarnym, odrębnym pawilonie, oderwanym od transparentnych, szklanych galerii. W przypadku odwiedzania byłej prywatnej rezydencji eksponującej sztukę, poczucie skrępowania wywołanego wkraczaniem w rejony domostwa jest wyeliminowane organizacją kolekcji dzieł sztuki. To hojnie udostępniany zbiór, znajdujący się w towarzystwie przedmiotów, które ten status nabyły, choć nie było to ich początkowym przeznaczeniem. Kraków ma wiele nowych muzeów – m.in. Cricotekę, MOCAK, Pawilon Czapskiego. Zadanie projektantów nie było zatem łatwe. Pod czujnym okiem konserwatorskim awangardowe działania podobne do zastosowanych np. w Cricotece nie wchodziły w grę. Postanowiono stworzyć przestrzeń holu z przekrytego dziedzińca wewnętrznego, będącego swoistym przedłużeniem ulicy. Delikatną geometrię szklano-stalowego dachu powtarza rysunek marmurowej, jasnej posadzki. Pomieszczenia muzeum okalają hol, podkreślając poprzez rytmy okien cechy architektury rezydencjonalnej. Trasę zwiedzania biegnącą po obwodzie, rozpoczynającą się efektownym westybulem dostępnym z głównego atrium na parterze, uzupełnia kładka nie pozostawiająca wątpliwości, że kolejna rewitalizacja pałacu miała miejsce w XXI wieku. Zarówno bezpodziałowe, klejone szyby balustrad o długości 8 m, jak i stalowa konstrukcja łącznika budzą niekłamany zachwyt.

Tagi:
Plac Matejki w Krakowie: reprezentacyjna przestrzeń przyjazna mieszkańcom Plac Matejki w Krakowie, otoczony gmachami Akademii Sztuk Pięknych, Dyrekcji Kolei i Narodowego Banku Polskiego, stanowi jedno z najpiękniejszych miejsc w przestrzeni miasta. O jego znaczeniu i współczesnej funkcji rozmawiamy z architektem Piotrem Orzeszkiem z pracowni Stvosh, który 12 lat temu przeprowadził gruntowna modernizację placu.
Krakowskie Centrum Muzyki: wyniki nowego konkursu na projekt głównego obiektu koncertowego Krakowa Kolejne podejście do budowy Centrum Muzyki w Krakowie. Agencja Rozwoju Miasta ogłosiła właśnie wyniki nowego konkursu na projekt obiektu, w którym siedziby znajdą między innymi Capella Cracoviensis i Sinfonietta Cracovia. Pierwsza nagroda dla BE DDJM Architekci.
Hala sportowa przy Szkole Podstawowej nr 151 w Krakowie Rozpoczyna się budowa nowej hali sportowej w Krakowie. Kino plenerowe, warzywnik oraz biblioteka na dachu to tylko niektóre pomysły uczniów, które architekci z ARP Manecki uwzględnili w projekcie obiektu.
Hala na 100-lecie Akademii Górniczo-Hutniczej Jubileusz 100-lecia utworzenia Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie uczelnia uczci m.in. budową nowej hali sportowej dla swoich studentów. Koncepcję obiektu przygotowała Autorska Pracownia Projektowa ARP Manecki.
Pawilon Okocimski / Kraków Pawilon Okocimski sukcesywnie popadał w ruinę. W wyniku przetargu poddano go pracom konserwatorskim i adaptacji do nowych potrzeb Zainicjowane przez aktywistów przywrócenie pawilonu kawiarnianego do życia to przedsięwzięcie, dzięki któremu architektura odzyskała dawny blask. O realizacji pracowni F-11 pisze Marcin Brataniec.
Osiedle Jerozolimska w Krakowie projektu ION Architekci. Osiedle Jerozolimska w Krakowie powstanie u zbiegu Wielickiej i Jerozolimskiej na Podgórzu, w pobliżu kopca Krakusa, zalewu Bagry i rezerwatu Bonarka. Nowy zespół zaprojektowała lokalna pracownia ION Architekci.