Spis treści
Test miłości na Osiedlu Bohema
Zakończył się pierwszy sezon polskiej edycji programu „Love is Blind” - reality show platformy Netflix, w którym uczestnicy randkują i zaręczają się jeszcze przed pierwszym spotkaniem twarzą w twarz. W kolejnych etapach pary sprawdzają swoją relację podczas miesiąca miodowego w Grecji, a następnie we wspólnym mieszkaniu w Warszawie. Choć główną osią programu byli uczestnicy i rodzące się między nimi uczucia, swoją rolę odegrała także architektura. „Warszawskie mieszkania”, do których wprowadziło się pięć zaręczonych par, okazały się dobrze znanym Osiedlem Bohema - inwestycją, która wielokrotnie pojawiała się już na naszych łamach.
18-letni proces projektowy: Grupa 5 Architekci
Dominantą osiedla (i jednocześnie jego znakiem rozpoznawczym) jest ceglany komin fabryczny, który pojawiał się na przebitkach programu. Pełni on w projekcie istotną rolę: to świadek historii i bezpośrednie nawiązanie do esencji tej realizacji.
Czytaj także: Bohema Strefa Praga (całość z prenumeratą)
Historia zabudowy przy ulicy Szwedzkiej 28 sięga schyłku XIX wieku, kiedy to warszawska Praga intensywnie rozwijała się jako dzielnica przemysłowa. W 1896 roku powstały tu dwa ważne zakłady: Towarzystwo Akcyjne Fabryki Produktów Chemicznych „Praga” oraz fabryka lamp i wyrobów metalowych prowadzona przez Braci Brünner, H. Schneidera i R. Ditmara. Po I wojnie światowej teren przejęły kolejne przedsiębiorstwa przemysłowe, m.in. Wojskowa Wytwórnia Amunicji Karabinowej, spółka „Wotitz” oraz „Saturnia”. W okresie międzywojennym większość zakładów przy Szwedzkiej została włączona do koncernu chemicznego SCHICHT, znanego z produkcji mydła „Jeleń”, obecnego na rynku do dziś.
Po II wojnie światowej fabryka została znacjonalizowana. W 1956 roku działała już jako Warszawska Fabryka Mydła i Kosmetyków „Uroda”, a od 1971 roku funkcjonowała pod nazwą „Pollena-Uroda”. Produkcję zakończono na początku XXI wieku, po czym opuszczone budynki zaczęły stopniowo niszczeć.
Przełomowym momentem okazał się rok 2005, kiedy zachowane obiekty objęto ochroną konserwatorską poprzez wpis do rejestru zabytków. Również wtedy pracownia Grupa 5 Architekci rozpoczęła pracę nad projektem metamorfozy. Praca ta trwała aż 18 lat.
Zachowanie atmosfery dawnej fabryki
W 2024 roku zakończyła się adaptacja zabudowań dawnej fabryki Schichta przy ulicy Szwedzkiej do współczesnych funkcji. Powstał wielofunkcyjny, śródmiejski kwartał mieszkaniowo-usługowy z publicznym wnętrzem i rozbudowaną ofertą gastronomiczną. Kompleks, zaprojektowany przez Grupę 5 Architekci, składa się głównie ze współczesnej zabudowy. Architektom od początku przyświecała jednak idea zachowania atmosfery dawnej fabryki i poczucia ciągłości miejsca. Zarówno nowe, jak i historyczne budynki - na zewnątrz i we wnętrzach - otrzymały surowy, postindustrialny charakter, wyrażony poprzez formę, materiały i detal.
Centralnym punktem założenia jest plac z zachowanym kominem fabrycznym, usytuowany pomiędzy nowymi budynkami mieszkalnymi a dawną kotłownią, warzelnią i glicerynownią. Zabytkowe obiekty po dwóch przedwojennych fabrykach oraz teren po wyburzonych powojennych budynkach Polleny zostały przekształcone w zespół typu mixed-use. Całość spina układ dwóch osi rekreacyjnych.
Czytaj także: BOHEMA - Strefa Praga gotowa na sto procent! Ostatni etap - Warzelnia - z pozwoleniem na użytkowanie
Rafał Zelent i Krzysztof Puta z pracowni Grupa 5 Architekci pisali na łamach „Architektury-murator”:
Wzdłuż osi osiedlowej ciągnie się park liniowy przeznaczony dla mieszkańców. W centrum kompleksu, obok fabrycznego komina, przenika się on z drugą osią – równoległym do ulicy Szwedzkiej – ogólnodostępnym pasażem z usługami zlokalizowanymi na parterach. W projekcie zagospodarowania terenu na obszarze całego kompleksu przewidziano likwidację prywatnego ruchu kołowego, sprowadzając go do garaży podziemnych. Przestrzeń pomiędzy budynkami wypełniają ciągi piesze, place zabaw, zieleńce i postindustrialne artefakty.
Metryczka Osiedla Bohema w Warszawie
Rewitalizacja i adaptacja terenów poprzemysłowych na zespół wielofunkcyjny Bohema Strefa Praga Warszawa, ul. Szwedzka
Autorzy: Grupa 5 Architekci, Rafał Zelent, Michał Leszczyński, Mikołaj Kadłubowski, Roman Dziedziejko, Krzysztof Mycielski, Rafał Grzelewski; architekci prowadzący: Krzysztof Puta, Maciej Lewandowski, Alicja Czerwiec
Autorzy zagospodarowania terenu oraz wszystkich nowo projektowanych budynków: Grupa 5 Architekci
Autorzy adaptacji budynków kubaturowych: Grupa 5 Architekci (budynek produkcyjny, dom elektryka, magazyn centralny, pudełkarnia, biuro zarządu fabryki); SUD Architekt Polska, Kallan Architekci (kotłownia, glicerynownia wraz z magazynem); Kallan Architekci (warzelnia, komin)
Architektura wnętrz przestrzeni wspólnych: Grupa 5 Architekci, Kallan Architekci
Architektura krajobrazu: topoScape, Justyna Dziedziejko, Magdalena Wnęk, Joanna Chylak, Piotr Dombrowski, Anna Bucka
Konstrukcja (z wyłączeniem warzelni i komina): PKBI
Generalny wykonawca: UNIBEP, FTC
Inwestor: Okam Capital
Powierzchnia terenu: 43 800 m2
Powierzchnia zabudowy: 19 800 m2
Powierzchnia użytkowa: 81 000 m2
Powierzchnia całkowita: 115 100 m2
Powierzchnia garaży: 31 600 m2
Kubatura: 460 800 m3
Liczba mieszkań: 1011
Liczba miejsc parkingowych w garażu podziemnym: 1141
Powierzchnia mieszkań: 27,6-139,8 m
Projekt konkursowy: 2007
Projekt: 2007–2023
Realizacja: 2017–2024
Koszt inwestycji: 548 mln zł
