Wiarus był częścią powojennego odrodzenia Ciechocinka. Stoi opuszczony od ponad 20 lat

2026-04-23 12:14

Na początku lat 60. otwarto w Ciechocinku szereg nowoczesnych budynków - sanatoriów, szpitali projektowanych przez świetnych specjalistów. Jednym z nich było sanatorium wojskowe Wiarus. Kiedyś kolorowe, obłożone leżakami do kąpieli słonecznych, niszczeje od parudziesięciu lat. Ma właściciela. Dziś trudno określić, czy budynek nadaje się jeszcze do remontu.

Gołębiewski największym hotelem w Polsce

Wiarus na pograniczu stylów

Sanatorium Wiarus w Ciechocinku wybudowano dla wojska. Budowa miała trwać od 1956 do 1962 roku - i to widać. W tym czasie w Polsce miała miejsce wymiana stylów architektonicznych - z ideologicznego i klasycyzującego socrealizmu weszliśmy w modernizm, nowoczesny i kolorowy. Wiarus ma więc gzymsiki i przyciężkawą formę zaprojektowaną i wybudowaną zapewne w czasach, kiedy właśnie tego oczekiwano od projektantów.

Zobacz także: Potężny ziggurat na Dolnym Śląsku. Opuszczony hotel Sudety

Później do bryły doprojektowano lekki przeszklony pawilon od frontu i żelbetowym daszkiem nad wejściem. Balkony rozwiązane pod kątem pomalowano na ciepłe kolory lata. Wiarus stał się mniej srogi, ale socrealistyczne początki sprawiły, że dziś stosunkowo łatwo pomylić go z obiektem przedwojennym.

Opuszczone sanatorium wojskowe Wiarus w Ciechocinku

i

Autor: Szymon Starnawski / Grupa Murator

Wiarus nie jest anonimowy. Zaprojektował go poznański ekspert zajmujący się architekturą zdrowia i wypoczynku, profesor Andrzej Gałkowski we współpracy z Jerzym Wciórką i Jerzym Otomańskim. Niewykluczone, że w tym czasie wszyscy trzej pracowali w Miastoprojekcie Poznań i to właśnie tam powstał projekt; w tamtym czasie, na przełomie lat 50. i 60. trwała zorganizowana rozbudowa zaplecza sanatoryjno-uzdrowiskowego Ciechocinka. W ramach tego przedsięwzięcia Gałkowski zaprojektował też Szpital Uzdrowiskowy "Dom Zdrojowy" (z Otomańskim i J. Kyclerem) oraz dwa ośrodki przy ul. Lorentowicza 4 (Max Sanatorium, dawniej Zakład Leczniczo-Wypoczynkowy Ruch) i 6 (Sanatorium ZNP; współpraca: Jerzy Wciórko). Wszystkie te obiekty powstały w przedziale lat 1963-64. 

Po standardowych (a niekiedy makabrycznych) remontach usuwających z budynków niemal wszystko, co architektonicznie interesujące, to Wiarus prezentuje się dziś najciekawiej, mimo że znajduje się w stanie głębokiej ruiny.

Zobacz także: Kiedyś leczono tu hutników, dziś potężne sanatorium z PRL-u stoi opuszczone na zboczu góry

Auapark i wielka inwestycja

Nowy właściciel obiektu, firma MPM Product, przygotowywał się do tego przetargu 1,5 roku. Agencja Mienia Wojskowego pozbywała się części nieruchomości, Wiarus w Ciechocinku był jedną z nich. Plany na opuszczony od lat ośrodek były ambitne: 240 pokojów, sale konferencyjne, zabiegi, rekreacja. Na tyłach: wielki aquapark. 130 nowych miejsc pracy. Do tego korty tenisowe, kręgle. Budżet: wielomilionowy. 3, 4 lata i całość będzie gotowa.

Był 2006 rok. 20 lat później przy Piłsudskiego 7 nic się nie zmieniło. Tylko architektura niszczeje coraz bardziej. Z zawilgoconych murów odpadł tynk, kolory balkonów całkiem wyblakły, a okna zastąpiły płyty pilśniowe i blacha. Tylko oryginalny szyld "wiarus" wciąż wygląda, jak wyglądał.

Architekt Andrzej Gałkowski - co jeszcze zaprojektował?

Profesor Gałkowski stworzył budynki, w których Polacy zdrowieją do dziś. Wśród nich jest Wielkopolskie Centrum Onkologii w Poznaniu (1953), Wojskowa Specjalistyczna Przychodnia Lekarska w Grudziądzu (dawniej Szpital Garnizonowy, 1954; współautor: Jerzy Wciórko), Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Poznaniu (z Janiną Czarnecką, 1957) i RCKiK w Warszawie (1964).

Źródła: Gazeta Pomorska, SARP

Zobacz także: Przezroczysta, rozczłonkowana poczta Romualda Gutta w Ciechocinku to jeden z dwóch projektów, które cenił najbardziej

Podcast miejski
Flip Springer. Architektura ma kłopot
Architektura Murator Google News