Zmienił kolor jak kameleon i zachwycił wszystkich. Ratusz w Nowym Sączu odzyskał blask

Beżowa, wyblakła elewacja i pociemniały ze starości dach – do takiego wyglądu ratusza w Nowym Sączu przez dekady przywykli mieszkańcy. To już jednak przeszłość. Dzięki 2-letniemu remontowi pod okiem konserwatora budynek nie tylko wypiękniał, ale też odzyskał oryginalny wygląd sprzed 120 lat – w tym pierwotną barwę. Duże zmiany nastąpiły także w środku.

Piotr i Mateusz Kowalczyk. Rodzinne relacje między architekturą a deweloperką.

Ratusz w Nowym Sączu wrócił do wyglądu z wizji architekta

Uliczne ankiety przeprowadzane przez dziennikarzy nie pozostawiają wątpliwości – większości mieszkańców Nowego Sącza przypadła do gustu metamorfoza ratusza. Zabytek z końcówki XIX w. (1895–1897) niedawno wyłonił się spod rusztowań, pozwalając po raz pierwszy naocznie ocenić efekty 2-letniego remontu konserwatorskiego. Już na pierwszy rzut oka zmiana jest uderzająca.

Każdy wie, w jak złym stanie jest elewacja nowosądeckiego Ratusza. (...) Do tej pory byliśmy przyzwyczajeni do stonowanych kolorów, jednak teraz kolory będą bardziej wyraziste. Wracamy do tynków rzymskich

Ratusz w Nowym Sączu po renowacji
Autor: Patrycja Wiktor

– mówił w 2021 r. ówczesny prezydent miasta Ludomir Handzel, gdy czyniono pierwsze przymiarki do prac elewacyjnych.

I rzeczywiście: elewacja ratusza z beżowej stała się ciemnożółta, co było jej oryginalną barwą. Ustalił to konserwator zabytków we współpracy z projektantem obiektu (firma Ars et Restauro). Kluczowym elementem remontu było przywrócenie zabytkowi wyglądu zgodnego z wizją XIX-wiecznego architekta miejskiego Jana Perosia. Temu samemu celowi służyła wymiana stolarki okiennej oraz wymiana dachu – zamiast ciemnego pokrycia pojawiła się nowa, lśniąca w słońcu miedź. Do oryginalnego wyglądu wraca także wejście do budynku. Chodzi przede wszystkim o przywrócenie istniejącego tu historycznie półokrągłego zieleńca.

Chcemy odjeść od betonozy i pełnego zabrukowania płyty rynku. Przed wejściem do ratusza pojawi się zieleń przed schodami

– podawał w 2025 r. Handzel.

Ratusz w Nowym Sączu po renowacji
Autor: Patrycja Wiktor

Większa dostępność i funkcjonalność. „Wiosną do ratusza wrócimy”

Celem remontu za ponad 20 mln zł nie była oczywiście jedynie poprawa estetyki. Istotne znaczenie miało także lepsze zaizolowanie budynku – wykonano m.in. izolację warstw podposadzkowych, iniekcję części ścian wewnętrznych oraz izolację fundamentów.

Kluczowe było też zwiększenie dostępności. Tu zakres zmian był szeroki:

  • dobudowanie windy,
  • dostosowanie toalet do potrzeb osób z niepełnosprawnościami,
  • likwidacja barier architektonicznych (w ramach osobnego zadania).

Jak zapowiada miasto, urzędnicy i petenci będą znów mogli korzystać z budynku od wiosny 2026 r. Wstępnie mówi się o 9 maja. Na razie trwają jeszcze ostatnie prace wykończeniowe.

Ratusz w Nowym Sączu przed remontem z lat 2024–2026
Autor: Krzymill/ CC BY-SA 3.0 Ratusz w Nowym Sączu przed remontem z lat 2024–2026

Przypomnijmy, że przymiarki do renowacji ratusza trwały od wielu lat. Już w 2018 r. gotowe były projekty, przeprowadzono także inwentaryzację budynku, zaś w 2019 r. dla inwestycji uzyskano pozwolenie na budowę. Na właściwe prace zabrakło jednak pieniędzy. Temat powrócił kilka lat później. Dzięki pozyskanym w 2023 r. dofinansowaniu z Polskiego Ładu udało się rok później wyłonić wykonawcę (firma RE-Bau) i rozpocząć remont.

Warto dodać, że prace przedłużyły się względem pierwotnego harmonogramu – nie dotrzymano pierwotnego terminu zakończenia robót 8 listopada 2025 r., zaś nowym oficjalnym terminem został 30 kwietnia 2026 r. Powodem było rozszerzenie zakresu prac m.in. o montaż klimatyzacji. Ostateczny koszt remontu wzrósł z ok. 18 mln zł brutto do 24,39 mln zł brutto.

Ratusz w Nowym Sączu po renowacji
Autor: Patrycja Wiktor

Następny w kolejce – zegar na wieży

Jak podaje serwis miastons.pl, ramach osobnej inwestycji wyremontowany zostanie zegar na wieży ratusza. To wyprodukowany w Pradze czterotarczowy zegar mechaniczny firmy Heinz, pracujący od 14 grudnia 1901 r. Za jego instalację, obsługę i konserwację odpowiadał pierwotnie Jan Dobrzański –założyciel funkcjonującego do dziś w Nowym Sączu zakładu zegarmistrzowskiego nazwanego od jego nazwiska. Kolejne pokolenia Dobrzańskich kontynuują tę tradycję i opiekują się zegarem.

W 2026 r. zegar przejdzie kilkumiesięczny remont, który ma przywrócić mu blask i zapewnić kolejne dziesięciolecia bezawaryjnej pracy. Jak poinformował zastępca prezydenta Nowego Sącza, Artur Bochenek, remont będzie kompleksowy: obejmie zarówno mechanizm zegara, jak i tarczę oraz wskazówki. Dokładnego terminu przeprowadzenia prac nie podano. Po zakończeniu remontu rodzina Dobrzańskich powróci do zajmowania się bieżącą obsługą zegara.

Tarcze są ze szkła. Jedna z nich w paru miejscach jest popękana, w kilku miejscach nie przywiera idealnie do ścian ratusza. W związku z tym, prace, które potrwają około dwóch tygodni, muszą być wykonane przez firmę, która się zajmuje takiego rodzaju remontami, a jeszcze jest to powiązane z pracami na wysokości, więc muszą być uprawnienia do pracy na wysokości. Nie może to wykonać byle jaka firma

– podkreśla Bochenek w rozmowie z radiem Eska.

Podcast Architektoniczny
Michał Sikorski: Przedprojektowanie. Niewidzialny fragment każdej dobrej architektury
Architektura Murator Google News